Στιγμές

Αλεξάνδρα Μαυρίδου - δύο ποιήματα

2012-01-27T14:27:00.000+02:00

Εκκρεμές

Πάνω από τις στέγες των σπιτιών
Αιωρούμαι σε μια κούνια όλο μνήμες
Φθαρμένα απ' το αλάτι τα σχοινιά
Σκουριά, θάλασσα απύθμενη
Άναστρος φόβος ελλοχεύει
Τα μυστικά που ψιθυρίζει τ' αγνοώ
Κρατώ μόνο την αίσθηση
Της πτώσης την αιφνίδια υπεροχή

Αποχαιρετισμός

Νεκρή ζωή σιωπά σε γυάλινες προθήκες
Μια πεταλούδα ασάλευτη, είδωλο ψυχρό
Τα χάρτινα φτερά της όνειρα πολύχρωμα
Απολιθώματα μιας άνοιξης ανέμελης
Στης μνήμης τους ατέλειωτους χειμώνες

πηγή εδώ

Julio Cortazar - Το κουτσό

2012-01-26T11:31:00.003+02:00

Από την εισαγωγή:

Υπάρχουν στιγμές που δεν μπορώ να εκφράσω αυτό που θέλω με τη γλώσσα της πεζογραφίας και τότε με απόλυτη φυσικότητα καταφεύγω στη γλώσσα της ποίησης.

Ο άνθρωπος είναι το ζώο που παίζει […] Θα μου ήταν αδύνατο να ζήσω αν δεν μπορούσα να παίξω. Για μένα το γράψιμο αποτελεί μέρος του κόσμου των παιχνιδιών.

Πίνακας οδηγιών:

Το βιβλίο αυτό είναι με τον τρόπο του πολλά βιβλία, κυρίως όμως δυο.

Το πρώτο διαβάζεται όπως διαβάζονται συνήθως όλα τα βιβλία και καταλήγει στο κεφάλαιο 56, με τρία διακοσμητικά αστεράκια που ισοδυναμούν με τη λέξη Τέλος. Ο αναγνώστης μπορεί επομένως να απαλείψει χωρίς τύψεις αυτά που ακολουθούν.

Το δεύτερο διαβάζεται αρχίζοντας από το κεφάλαιο 73 και ακολουθεί τη σειρά που σημειώνεται στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Σε περίπτωση που ο αναγνώστης μπερδευτεί ή ξεχάσει τη σειρά μπορεί να συμβουλευτεί τον ακόλουθο κατάλογο(*):
73-1-2-116-3-84-4-71-5-81-74-6-7-8-93-68-9-104-10-65-11-136-12-106-13-115-14-114-117-15-120-16-137-17-97-18-153-19-90-20-126-21-79-22-62-23-124-128-24-134-25-141-60-26-109-27-28-130-151-152-143-100-76-101-144-92-103-108-64-155-123-145-122-112-154-85-150-95-146-29-107-113-30-57-70-147-31-32-132-61-33-67-83-142-34-87-105-96-94-91-82-99-35-121-36-37-98-38-39-86-78-40-59-41-148-42-75-43-125-44-102-45-80-46-47-110-48-111-49-118-50-119-51-69-52-89-53-66-149-54-129-139-133-140-138-127-56-135-63-88-72-77-131-58-131.

(*) Προτεινόμενος τρόπος να ειδωθεί:
- 73
1
2-116
3-84
4-71
5-81-74
6
7
8-93-68
9-104
10-65
11-136
12-106
13-115
14-114-117
15-120
16-137
17-97
18-153
19-90
20-126
21-79
22-62
23-124-128
24-134
25-141-60
26-109
27
28-130-151-152-143-100-76-101-144-92-103-108-64-155-123-145-122-112-154-85-150-95-146
29-107-113
30-57-70-147
31
32-132-61
33-67-83-142
34-87-105-96-94-91-82-99
35-121
36
37-98
38
39-86-78
40-59
41-148
42-75
43-125
44-102
45-80
46
47-110
48-111
49-118
50-119
51-69
52-89
53-66-149
54-129-139-133-140-138-127
56-135-63-88-72-77-131-58-131

Σημ.
(α) το 55 λείπει σκόπιμα αφού επαναλαμβάνεται στο 133
(β) δεν υπάρχει τέλος ή μάλλον παρέχεται η δυνατότητα στον αναγνώστη να αποφασίσει αν θέλει το τέλος στο 58 ή στο 131 κεφάλαιο.

Ισίδωρος Πόσδαγλης - Πατριωτική Οικονομική Πολιτική- μέρος 2ο.

2012-01-25T12:24:00.016+02:00

Απλώς συγκρίνοντας τους παρακάτω χάρτες της Ευρώπης:

- αυτόν του 1937, δλδ λίγο πριν το 2ο Π.Π. (1939-1945):

- αυτόν του 1970, δλδ της περιόδου μετά το 2ο Π.Π. και μέχρι τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας και των: ΕΣΣΔ , Γιουγκοσλαβίας και Τσεχοσλοβακίας (μετα το 1989):

- αυτόν του 2000 στον οποίο απεικονίζονται τα σημερινά σύνορα της Ευρώπης (πριν την αποχώρηση και του Μαυροβουνίου από ό,τι είχε μείνει από τη Γιουγκοσλαβία και την απόσπαση του Κοσσόβου από τη Σερβία) :

[πηγές χαρτών: εδώ για τους δύο πρώτους και εδώ για του 2000]

με αυτόν ο οποίος σχετίζεται με το "βιβλίο" του 1952 του "Ισίδωρου Πόσδαγλη" (και έχει τη ναζιστική σφραγίδα!):

αντιλαμβάνεσαι ότι ο φαρσέρ που τα κοινοποίησε στο διαδίκτυο μπορεί να είναι καλός γνώστης της τεχνολογίας και της ψυχολογίας, αφού πάτησε ιδανικά στους μύθους που αναζητά ο νεοέλληνας-στρουθοκάμηλος για να καλυφτεί ο ίδιος, αλλά από ιστορία οι γνώσεις του είναι ελάχιστες.
Εναλλακτικά βέβαια δεν απαγορεύεται σε κάποιον να πιστεύει ότι κάποιος "Ισίδωρος Πόσδαγλης" είχε προβλέψει ή έστω γνώριζε κάπως, τo 1952 - την εποχή του ψυχρού πολέμου (σε μία δλδ καθόλα ανύποπτη στιγμή) όπου στη δυτική ευρώπη υπήρχε μόνον η "Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα" (των: Βέλγιο, Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Κάτω Χώρες), όχι μόνο ότι θα έπεφτε το ανατολικό μπλοκ, αλλά και τις ακριβείς συνέπειες στη διαμόρφωση των συνόρων (τα οποία στο εσωτερικό επίπεδο των ομόσπονδων κρατών: ΕΣΣΔ, Γιουγκοσλαβίας και Τσεχοσλοβακίας, οριστικοποιήθηκαν μετά το τέλος του 2ου Π.Π. και στον οποίο χάρτη σημειώνονται με διακεκομμένες γραμμές τα σύνορα του Κοσσόβου, που ήταν επαρχία της Σερβίας, αλλά όχι και της πάνω από το Δούναβη επαρχίας της Σερβίας στην οποία κατοικεί Ουγγρική μειονότητα και η οποία δεν ανεξαρτητοποιήθηκε).

Ανάγκη μύθων δεν έχουν βέβαια μόνο οι νεοέλληνες. Οι Αμερικάνοι (των ΗΠΑ), για παράδειγμα, κι επειδή ίσως νοιώθουν πολύ ισχυροί δε(ν) φοβούνται τόσο παγκόσμιες επιβουλές σκοτεινών συμφερόντων αλλά τους εξωγήινους. Είναι πασίγνωστο το πόσα γράμματα διαμαρτυρίας στέλνονται σε επιστημονικά περιοδικά κατηγορώντας τους ότι κρύβουν [εννοείται από δόλο] τα στοιχεία που αποδεικνύουν πως οι εξωγήινοι προσγειώνονται τακτικά στις ΗΠΑ [που αλλού;] και κινδυνεύουμε να καταλάβουν [αν δεν έχει ήδη συμβεί!] τον πλανήτη.
Στη νεοελληνική πραγματικότητα ο μύθος έχει να κάνει με την ανάγκη μας να ξέρουμε πως ό,τι συμβαίνει σε βάρος μας δεν είναι παρά το αποτέλεσμα μακροχρόνιων σχεδιασμών διαπλεκομένων σε παγκόσμια κλίμακα συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων.
Δεν αμφισβητούμε βεβαίως ότι ο νεοφιλελευθερισμός και ο καπιταλισμός όπου βρίσκουν και κυρίως δημιουργούν, όταν οι συνθήκες ευνοούν, την ευκαιρία να κερδοσκοπήσουν αδιαφορώντας για τις συνέπειες στις κοινωνίες, το κάνουν γιατί αυτό ακριβώς ευαγγελίζονται, αλλά δε(ν) μπορεί να μην φταίει και να μη συναίνεσε σε αυτό μία κοινωνία, στην οποία η κοινωνική καταξίωση περνούσε από το άκοπο κέρδος, το αστέρι της Mercedes και τα τετραγωνικά της μεζονέτας για την απόκτηση των οποίων δανειζόταν υπέρογκα ποσά με αποπληρωμή σε βάθος πολλών δεκαετιών, υποθηκεύοντας τελικά το μέλλον της.

Δημήτρης Α. Δημητριάδης - τρία ποιήματα από τη συλλογή "Τα ηχεία του κινήτρου και της υποταγής"

2012-01-25T08:32:00.001+02:00

Που θα πάει η δημοπρασία;
Φτάσαμε στους πάγκους.

Η παράγκα ξεπουλήθηκε.

Κλαίνε με λυγμούς κρυφά
όταν μονάχοι τους τις νύχτες μένουν
κόρες πλουσίων
έφηβοι φτωχοί
κλητήρες
τορναδόροι
όλοι στο βάθος μουλωχτοί τις νύχτες κλαίνε
επαναστάτες
χαφιέδες
και δάσκαλοι κλαίνε βαθιά
πρεζόνια
πόρνες
καλόγεροι και αστυνόμοι
κλαίνε με λυγμούς κρυφά
όταν μονάχοι τους τις νύχτες μένουν
κλάμα πνιχτό γεμίζει την πόλη τους.

Τίποτα δεν γλιτώνει
δεν επιζεί
δεν αντιστέκεται
τίποτα δεν μπορεί να μας πείσει πια
ούτε τα λόγια
ούτε το αίμα.

Τέσσερα Σονέτα του Γιώργου Βέη.

2012-01-22T12:59:00.000+02:00

στη σελίδα «Α3. Σύγχρονοι Λογοτέχνες» του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού «24Γράμματα» παρουσιάζονται αυτή τη βδομάδα τέσσερα σονέτα του ποιητή Γιώργου Βέη.

Διαβάστε εδώ.

Ο ποιητής Μίμης Φωτόπουλος.

2012-01-22T12:48:00.005+02:00

Eιδικό αφιέρωμα στα 24Γράμματα για τον ποιητή Μίμη Φωτόπουλο.

Διαβάστε το αφιέρωμα εδώ και κατεβάστε, σε μορφή e-book, την ποιητική του συλλογή "Ημιτόνια-Μπουλούκια".

Tα άρθρα:
Μίμης Φωτόπουλος – Θα πούνε για τους στίχους μου [Γιώργος Πρίμπας].
Ο Μίμης Φωτόπουλος στο “σανίδι” της ποίησης [Ντόρα Βλάσση].
Σύντομη θεώρηση στη στιχουργική Του Ποιητή Μίμη Φωτόπουλου [Απόστολος Θηβαίος]

Ισίδωρος Πόσδαγλης - Πατριωτική Οικονομική Πολιτική

2012-01-22T09:08:00.005+02:00

Από το άρθρο του Λογοτεχνικού ηλεκτρονικού περιοδικού 24Γράμματα:
Το “χαμένο” βιβλίο του Ισίδωρου Πόσδαγλη και άλλα παραμύθια για μεγάλα (και ευήθη) παιδιά.

Επειδή υπάρχουν Έλληνες

- που διαβάζουν και πιστεύουν ότι ο Αριστοτέλης έγραψε: «Της των δε ενόντων ρευστήν δύναμιν, εις κραταιάν θέσιν ισοκλίνουσα παν εν τη δομή των σμικρών μορίων πλέγμα ουσίας μέγεθος έστι τάδε: η της μάζης πολλαπλότητα εν διαδοχή, δις, μετά μεγέθους τριών μυρίων μυριάδων τριπλών ποδών προς την μονάδα του χρόνου» που δεν είναι τίποτε άλλο από τη σχέση που συνδέει τη μάζα ενός σώματος με τη συνολική ενέργεια που περιέχεται σε αυτό και εισήχθη από τον Einstein στις αρχές του 20ου αιώνα στα πλαίσια της ειδικής θεωρίας της σχετικότητας και αναφερόμαστε στην γνωστή Ε=MC2,

- που μόλις πριν 12-13 χρόνια θεωρούσαν ότι στο Χρηματιστήριο κάποιοι εγκατέστησαν μία μηχανή να μοιράζει εκατομμύρια,

- που σήμερα διαβάζουν και πείθονται ότι κάποιος εξειδικευμένος σε οικονομικές εκδόσεις οίκος (σ.σ Μπιστιρλής), ο οποίος μάλλον ήταν τόσο εξειδικευμένος που κανείς ποτέ πριν δεν τον ήξερε (σ.σ. σε καμία μηχανή αναζήτησης στο διαδίκτυο δεν βρέθηκε τίποτα σχετικό), στον οποίο εκδόθηκε το 1952 η «Πατριωτική Οικονομική Πολιτική» του Ισίδωρου Πόσδαγλη (που ω! τι σύμπτωση και για αυτόν δε θα βρείτε τίποτα «άλλο» «αλλού», εκτός φυσικά από τις βιβλιοθήκες, αν καταφέρετε και τρυπώσετε, των υψηλόβαθμων στελεχών, στις πολυεθνικές και στα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα), στην οποία «Πατριωτική Οικονομική Πολιτική» αποκαλύφτηκε το τι σχεδίαζαν για το μέλλον της Ελλάδας, αλλά και του Ευρωπαϊκού νότου (*) , σε βάθος πολλών δεκαετιών και που, προφανώς!, γνωρίζει μία συγκλονιστική επαλήθευση στις μέρες μας,

ε τότε ναι!, αυτά μας αξίζουν και χειρότερα.

(*) Μεταφέρουμε όπως τα διαβάσαμε σε διάφορα site που αναπαρήγαγαν το θέμα: «Όταν τα δανεισμένα κεφάλαια του διεθνούς καπιταλισμού βρεθούν στο όριο της απόδοσής τους τότε ακολουθεί μια απομείωση του Εθνικού Χρέους, που επιβάλλουν δια της βίας. Τότε θα επικαλεστούν την ανάγκη πλέριας συμμετοχής όλων των δανειστών, εννοώντας μ’ αυτά τα λόγια ότι πρέπει να πληρώσουν οι αποταμιεύσεις των εργατών, των αγροτών και του λαού. Κυλάνε έτσι το χρέος τους από το Κράτος που στέρεψε από απόδοση στο γόνιμο χωράφι του αγρότη για να πάρουν κι από εκεί κέρδη.[...] Όταν η Ευρώπη μετά τον Πόλεμο θα φτιάσει το Νόμισμα για να απορροφήσει τα λαϊκά κεφάλαια, τότες θα στραφούν προς την Ελλάδα να της κόψουν το Χρέος που θα της έχουν φορτώσει, με σκοπό να τραβήξουν από τους εργαζόμενους και τους αγρότες ότι θα έχουν μαζέψει από το τέλος του Πολέμου και μετά». (σελίδα 22)
«Ελλάδα, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ισπανία και Ιταλία θα γίνουν στόχος του διεθνούς κεφαλαίου μόλις φτιάσουνε το Νόμισμα. Το άθροισμα των δικών τους χρεών – που με τέχνη και κόπο θα τους έχουν φορτώσει – θα ισορροπεί, θα αντιπροσωπεύει το Χρέος μιας ψευτο-ένωσης, ώστε να ισοφαρίζει τα κέρδη των Γερμανο-Γάλλων και των ιμπεριαλιστών συμμάχων τους.». (σελίδα 24)

ΥΓ. Στο εξώφυλλο παραδεχόμαστε ότι έγινε πολύ καλή δουλειά. Υποθέτουμε βέβαια ότι βγήκε θαμπό γιατί ο ψηφιοποιητής θαμπώνει τα εξώφυλλα με βάση τη χρονολογία έκδοσης, αλλά ο σχεδιαστής, όπως έχει ήδη επισημανθεί και σε ανώνυμο σχόλιο σε άλλο site, ξέχασε ότι το 1952 δεν είχε καθιερωθεί ακόμα το μονοτονικό. Μια ματιά στη λέξη Οικονομική στο εξώφυλλο αρκεί.

Εδώ το δεύτερο μέρος.

Οι 10 στρατηγικές χειραγώγησης των μαζών

2012-01-20T15:20:00.011+02:00

«Οι 10 στρατηγικές χειραγώγησης των μαζών» κυκλοφορεί μαζικά στο Διαδίκτυο και αποδίδεται στον αμερικανό φιλόσοφο Noam Chomsky. Πρώτη δημοσίευση φέρεται να έγινε στη γαλλική αναρχική εφημερίδα Le GrandSoir.

1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ
Το θεμελιώδες στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής που έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών. Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής είναι επίσης απαραίτητη για να μην επιτρέψει στο κοινό να ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής. «Διατηρήστε την προσοχή του κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ ώστε να μην έχει καθόλου χρόνο για να σκεφτεί - πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα»
(απόσπασμα από το κείμενο: Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).

2. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΛΥΣΕΩΝ
Αυτή η μέθοδος καλείται επίσης «πρόβλημα-αντίδραση-λύση». Δημιουργείται ένα πρόβλημα, μια προβλεφθείσα «κατάσταση» για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ίδιος να ορίσει τα μέτρα που η εξουσία θέλει να τον κάνει να δεχτεί. Για παράδειγμα: Αφήνεται να ξεδιπλωθεί και να ενταθεί η αστική βία ή οργανώνονται αιματηρές επιθέσεις που αποσκοπούν στο να απαιτήσει ο κόσμος νόμους ασφαλείας και πολιτικές εις βάρος της ελευθερίας. Ή ακόμα: δημιουργούν μία οικονομική κρίση ώστε να γίνει αποδεκτή ως αναγκαίο κακό η υποχώρηση των κοινωνικών δικαιωμάτων και η διάλυση των δημόσιων υπηρεσιών.

3. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Για να γίνουν αποδεκτά τα διάφορα απαράδεκτα μέτρα, αρκεί η σταδιακή εφαρμογή τους, λίγο λίγο, επί συναπτά έτη. Κατά αυτόν τον τρόπο επιβλήθηκαν τις δεκαετίες του ΄80 και ΄90 οι δραστικά νέες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες (νεοφιλελευθερισμός): ανύπαρκτο κράτος, ιδιωτικοποιήσεις, ανασφάλεια, ελαστικότητα, μαζική ανεργία, μισθοί που δεν εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα, τόσες αλλαγές που θα είχαν προκαλέσει επανάσταση αν είχαν εφαρμοστεί μονομιάς.

4. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΒΟΛΗΣ
Ένας άλλος τρόπος για να γίνει αποδεκτή μια αντιλαϊκή απόφαση είναι να την παρουσιάσουν ως «επώδυνη και αναγκαία», εξασφαλίζοντας τη συγκατάβαση του λαού τη δεδομένη χρονική στιγμή και εφαρμόζοντάς τη στο μέλλον. Είναι πιο εύκολο να γίνει αποδεκτή μια μελλοντική θυσία απ' ό,τι μία άμεση. Κατά πρώτον επειδή η προσπάθεια δεν καταβάλλεται άμεσα και κατά δεύτερον επειδή το κοινό, η μάζα, πάντα έχει την τάση να ελπίζει αφελώς ότι «τα πράγματα θα φτιάξουν στο μέλλον» και ότι οι απαιτούμενες θυσίες θα αποφευχθούν. Αυτό δίνει περισσότερο χρόνο στο κοινό να συνηθίσει στην ιδέα των αλλαγών και να τις αποδεχτεί με παραίτηση όταν φτάσει το πλήρωμα του χρόνου.

5. ΑΠΕΥΘΥΝΣΗ ΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΣΑΝ ΑΥΤΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ
Η πλειονότητα των διαφημίσεων που απευθύνονται στο ευρύ κοινό χρησιμοποιούν λόγο, επιχειρήματα, προσωπικότητες και τόνο της φωνής, όλα ιδιαίτερα παιδικά, πολλές φορές στα όρια της αδυναμίας, σαν ο θεατής να ήταν μικρό παιδάκι ή διανοητικά υστερημένος.Όσο περισσότερο θέλουν να εξαπατήσουν το θεατή τόσο πιο πολύ υιοθετούν έναν παιδικό τόνο. Γιατί; «Αν κάποιος απευθύνεται σε ένα άτομο σαν αυτό να ήταν 12 χρονών ή και μικρότερο, αυτό λόγω της υποβολής είναι πολύ πιθανό να τείνει σε μια απάντηση ή αντίδραση απογυμνωμένη από κάθε κριτική σκέψη, όπως αυτή ενός μικρού παιδιού» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).

6. ΠΟΛΥ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ
Η χρήση του συναισθήματος είναι μια κλασική τεχνική προκειμένου να επιτευχθεί βραχυκύκλωμα στη λογική ανάλυση και στην κριτική σκέψη των ατόμων. Από την άλλη, η χρήση των συναισθημάτων ανοίγει την πόρτα για την πρόσβαση στο ασυνείδητο και την εμφύτευση ιδεών, επιθυμιών, φόβων, καταναγκασμών ή την προτροπή για ορισμένες συμπεριφορές.

7. Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ
Κάντε το κοινό να είναι ανήμπορο να κατανοήσει τις μεθόδους και τις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο και τη σκλαβιά του. «Η ποιότητα της εκπαίδευσης που δίνεται στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις πρέπει να είναι η φτωχότερη και μετριότερη δυνατή, έτσι ώστε το χάσμα της άγνοιας μεταξύ των κατώτερων και των ανώτερων κοινωνικών τάξεων να είναι και να παραμένει αδύνατον να γεφυρωθεί» (βλ. Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).

8. ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΡΙΟΤΗΤΑ
Προωθήστε στο κοινό την ιδέα ότι είναι της μόδας να είσαι ηλίθιος, χυδαίος και αμόρφωτος.

9. ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΕΝΟΧΗΣ
Κάντε τα άτομα να πιστέψουν ότι αυτά και μόνον αυτά είναι ένοχα για την κακοτυχία τους, εξαιτίας της ανεπάρκειας της νοημοσύνης τους, των ικανοτήτων ή των προσπαθειών τους.Έτσι, τα άτομα αντί να εξεγείρονται ενάντια στο οικονομικό σύστημα, υποτιμούν τους εαυτούς τους και νιώθουν ενοχές, κάτι που δημιουργεί μια γενικευμένη κατάσταση κατάθλιψης, της οποίας απόρροια είναι η αναστολή της δράσης. Και χωρίς δράση, δεν υπάρχει επανάσταση.

10. ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠ' Ο,ΤΙ ΑΥΤΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΟΥΣ
ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ
Κατά τα τελευταία 50 χρόνια, η ταχεία πρόοδος της επιστήμης έχει δημιουργήσει ένα αυξανόμενο κενό μεταξύ των γνώσεων του κοινού και εκείνων που κατέχουν και χρησιμοποιούν οι κυρίαρχες ελίτ. Χάρη στη βιολογία, στη νευροβιολογία και στην εφαρμοσμένη ψυχολογία, το σύστημα έχει επιτύχει μια εξελιγμένη κατανόηση των ανθρώπων, τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Το σύστημα έχει καταφέρει να γνωρίζει καλύτερα τον «μέσο άνθρωπο» απ' ό,τι αυτός γνωρίζει τον εαυτό του. Αυτό σημαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το σύστημα ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο και μεγάλη εξουσία πάνω στα άτομα, μεγαλύτερη από αυτήν που τα ίδια ασκούν στους εαυτούς τους.

The Times They Are A-Changin’ [Bob Dylan – μετ. Γιώργος Ικαρος Μπαμπασάκης]

2012-01-20T14:07:00.002+02:00

The Times They Are A-Changin’

Κόσμε ελάτε, συναχθείτε
Όπου κι αν περιπλανιόσασταν
Και παραδεχθείτε
Πως γύρω σας φουσκώνουν τα νερά
Θα σας μουσκέψουν ως το κόκαλο, για τα καλά
Κι αν θαρρείτε
Πως αξίζει να σωθείτε
Να κολυμπάτε αρχίστε τώρα
Αλλιώς σαν πέτρες θα βυθιστείτε
Ναι, τα νερά μανιάζουν
Οι καιροί αλλάζουν

Ελάτε συγγραφείς, ελάτε κριτικοί
Σεις που με την πένα προφητεύετε και τη γραφή
Τα μάτια σας διάπλατα ανοιχτά
Η ευκαιρία δεν έρχεται ξανά
Έγκαιρα φροντίστε η φωνή σας ν’ ακουστεί
Γιατί ο τροχός γυρίζει πάλι απ’ την αρχή
Και δεν μπορείς να ξέρεις ποιος θα σωθεί ή θα χαθεί
Γιατί ο χαμένος σήμερα αύριο θα ‘ν’ ο νικητής
Γιατί αλλάζουν οι καιροί

Ελάτε γερουσιαστές, ελάτε βουλευτές
Το κάλεσμα ακούστε το προσεκτικά
Μη στέκεστε άλλο στα κατώφλια τα παλιά
Μη φράζετε το δρόμο άλλο
Γιατί αυτός που τελικά θα πληγωθεί
Είναι αυτός που κωλυσιεργεί
Ξέσπασε και μαίνεται έξω η μάχη η σφοδρή
Σε λίγο θα τρίξουν τα παραθύρια σας
Θα γκρεμιστούν οι τοίχοι οι τρανοί
Γιατί αλλάζουν, ναι
Αλλάζουν οι καιροί

Μανάδες ελάτε, ελάτε πατεράδες τώρα
Ελάτε απ’ όλη τη μεγάλη χώρα
Κι ό,τι δεν καταλαβαίνετε, μην το κρίνετε στιγμή
Οι γιοι κι οι θυγατέρες σας δεν ακούνε πια
Καμιά σας προσταγή
Ο παλιός σας δρόμος πολύ γρήγορα γερνάει
Κι απ’ τον καινούργιο, λέω, βγείτε
Αν δεν ξέρετε καλά να τον ακολουθείτε
Γιατί αλλάζουν, ναι, αλλάζουν
Αλλάζουν οι καιροί

Η γραμμή έχει χαραχτεί
Κι ακούστηκε η κατάρα σαν ιαχή
Αυτός που σήμερα ξέμεινε πίσω
Αύριο θα είναι πια μπροστά
Όπως και το σήμερα
Αύριο θα είναι χτες ξανά
Η τάξη γοργά ανατρέπεται και ξεθωριάζει
Όσο ο νους σου δεν το βάζει
Και έσχατοι έσονται οι πρώτοι
Ναι, έσχατοι έσονται οι πρώτοι
Γιατί αλλάζουν οι καιροί
Ω, ναι, αλλάζουν
Αλλάζουν οι καιροί.

Περί του IQ των χιμπατζήδων - τι αποφάνθηκε η επιστήμη.

2012-01-20T13:07:00.001+02:00

Τιμοκατάλογος καφενείου στην Πτολεμαΐδα...

2012-01-19T09:30:00.001+02:00

Μάλλον υδράργυρος... [από τη «Νίκη των τετριμμένων» του Kώστα Σφενδουράκη]

2012-01-18T10:02:00.001+02:00

Μάλλον υδράργυρος...
στον Γιώργο Πρίμπα
Τα ’χω χαμένα...
βρίσκομαι εδώ
χωρίς εμένα.

Γλώσσα ξυράφι
χωρίς φειδώ
πάνω μου γράφει:

Είσαι δικός μου,
είσαι ρωγμή
γυάλινου κόσμου

και θα ματώσω...
σε μια στιγμή
θα σε προδώσω!

Κοίτα πως βρέχει
μαύρη βροχή
σαν αίμα τρέχει.

Σχίζω τα μάτια
και την ψυχή
χίλια κομμάτια...

--------------------------

Δεν ξέρω πόσο δύσκολο είναι και μάλλον θα είναι πολύ, μια αφιέρωση να μεταφέρει και από τον τρόπο του αποδέκτη.
Ευχαριστώ από καρδιάς!

Εκτός πορείας

2012-01-17T18:44:00.000+02:00

Η παγωμένη
Επιφάνεια της λακκούβας
Και όχι το ξάστερο.

Στο περιρρέον
Που ασφυκτιά.

Εντός της πόλης
Πορείας εκτός.

Απουσία νηνεμίας
Ένα θρόισμα στολίδι
Στη μνήμη transistor
Με το Τρίτο στα FM.

Δημήτρης Ε. Σολδάτος – λήγω απ’ όλα

2012-01-17T18:40:00.007+02:00

ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ

Μαζί μ’ εκείνους που πολέμησαν τον κατακτητή
Συνταξιοδοτήθηκαν και οι άλλοι
Που πολέμησαν για το κόμμα.
Ποιος θα τους κατηγορήσει
Επειδή δεν έκαναν αντίσταση
Στον φασισμό της ανάγκης;

Σους κουκουλοφόρους καταδότες όμως
Που συνταξιοδοτήθηκαν
Γιατί δήλωσαν αντιστασιακοί
Ποιος θα τους καταδώσει;

* * *

Στο ταμείο δίπλα - δίπλα θα σταθούν
Ο καταδότης κι ο πατριώτης.
Και όταν ο ένας θ’ απλώσει την παλάμη
Να πάρει την ψωροσύνταξη,
Ο άλλος θα τον χτυπήσει
Φιλικά στον ώμο
Με το χέρι που θα λείπει…

Αν η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο,
Ένα άδειο πιάτο δεν τρώγεται με τίποτα.

διαβάστε το e-book σε ελεύθερη ανάγνωση εδώ

Νίκη των τετριμένων [Κώστας Σφενδουράκης]

2012-01-17T18:24:00.003+02:00

διαβάστε το εδώ από τις εκδόσεις "Το Βακχικόν" [σε μορφή e-book για ελεύθερη ανάγνωση]

Η μνήμη των χεριών [Bαλάντης Βορδός]

2012-01-17T08:46:00.003+02:00

Η μνήμη των χεριών

Σ' ένα ηλεκτρικό καλοκαίρι
με τα ηλεκτρικά σου γενετήσια χέρια
να ψηλαφούν στιγμές αιώνια πρόσκαιρες
... για να θυμάσαι μετά από χρόνια
αγγίγματα μυστικά
συνομιλίες πίσω απ' τα μάτια
που έβρεχε και σύ εκεί ήσουν
και δεν ήσουν, ένα βιαστικό αστέρι
ένα τοπίο βιαστικό, για να θυμάμαι
όχι ξεκάθαρα τη μορφή σου
μα την μνήμη των χεριών σου
που μ' άγγιξαν σ' ένα ηλεκτρικό καλοκαίρι

μια μικρή στιγμή να θυμάμαι
ανάμεσα στις ασήμαντα μεγάλες.

«Αντίκτυπος Ουσίας»: Γεώργιος Βιζυηνός- Μάνος Χατζιδάκις, οι ορφικοί. [Απόστολος Θηβαίος]

2012-01-15T12:10:00.001+02:00

πηγή 24Γράμματα (διαβάστε το εδώ)

Υπάρχουν εποχές και άνθρωποι, που εμπεριέχουν και δημιουργούν, αντίστοιχα, τομές. Δεν εννούμε εκείνες τις ανανεωτικές φωνές, οι οποίες εξαντλούνται μες στα όρια της εξειδίκευσης ή ακόμα λησμονούνται όταν αποδειχθεί πως τα «καλέσματά» τους συνιστούσαν ρηχές επαναλήψεις και λαϊκισμούς. Με τον όρο «τομή» ή «χάσμα» θα θεωρήσουμε τις φυσικές παρουσίες, τις ιδέες και τις επινοήσεις εκείνες, οι οποίες επιφέρουν μια ριζική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντικρίζουμε και βιώνουμε το καθημερινό αίσθημα. Με άλλα λόγια, η τομή στην οποία αναφερόμαστε αποτελεί ουσιαστική αλλαγή και «προχώρημα» όταν κατορθώνει να στρέψει το βλέμμα μιας εποχής προς άλλες κατευθύνσεις. Όταν επιβεβαιώνει δηλαδή μια ισχυρή ροπή προς το «νέο», εκείνο που δεν είχε ειπωθεί, εκείνο που δεν είχε βιωθεί ως συναίσθημα ή ως σκέψη. Η επιβίωση μιας νέας, λοιπόν τάσης μες στο χρόνο και η διαρκής επικαιροποίησή του συνιστούν εκείνα τα χαρακτηριστικά, τα οποία, περισσότερα ίσως από άλλα μπορούν να εδραιώσουν και να καταστήσουν το «νέο» καθημερινό και κοινά αποδεκτό. Τούτα ως πρόλογος, ως μια γενική και επιφανειακή, ίσως θεώρηση εκείνου που καλείται «νέο» και το οποίο τόσο σθεναρά στηρίχτηκε από δύο Θρακιώτες δημιουργούς, ξεχωριστούς για τη ζωή και το έργο τους, κορυφές ανάμεσα στους ξεχωριστούς.
Ο Γεώργιος Βιζυηνός γεννήθηκε στο χωριό Βιζύη ή Βιζώ της Ανατολικής Θράκης το 1849. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο, κατά τη διάρκεια της οποίας ο ελληνισμός εισέρχεται σε μια φάση αυθύπαρκτης παρουσίας στο παγκόσμιο σκηνικό, ξεπερνώντας αιώνες σκλαβιάς. Ετούτη η περίοδος, η οποία προσδιορίζεται κατά προσέγγιση από την εποχή της γέννησης του Έλληνα ηθογράφου θα αποτελέσει την απαρχή για την εγκαθίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και την αυτονόμησή του από έναν τυρρανικό ζυγό, ο οποίος φρόντισε επί σειρά ετών να αποκλείσει κάθε πιθανότητα κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής εξέλιξης, περιορίζοντας το ελληνικό στοιχείο στα στενά όρια της επικράτειας, σε κλίμα αβεβαιότητας, φόβου και πνευματικής στειρότητας. Ο Βιζυηνός αποτελεί γόνο μιας ιδιαίτερα φτωχικής οικογένειας. Η πορεία του κρίνεται αντιστρόφως ανάλογη των προοπτικών του, χάρη κυρίως στην πρωτοβουλία ικανών πρεσβύτερων. Εκείνοι θα δουν και θα αξιολογήσουν την έφεση του νεαρού Βιζηνού , ως ένα κατεξοχήν προσόν για την προαγωγή του. Ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Σωφρόνιος ο Β΄επιμελείται προσωπικώς το νεαρό Βιζυηνό και του παρέχει τα απαραίτητα μέσα για την ολοκλήρωση σπουδών υψηλού επιπέδου. Ο ίδιος κερδίζει την αποδοχή του από τους κύκλους των ελληνικών γραμμάτων, τόσο με τα εξαιρετικά, λογοτεχνικά δημιουργήματά του, όσο και με την γενικότερη ανανεωτική φωνή του. Αυτή που θα συνεισφέρει ώστε σήμερα ουδείς να μπορεί να αμφισβητήσει με οποιοδήποτε τρόπο την διηγηματική δεινότητα αλλά και τη βαθιά, φιλοσοφική του γνώση. Το τέλος του τραγικό. Ο εγκλεισμός του στο ψυχιατρείο, η περιφρόνηση του έρωτά του από το νεαρό κορίτσι της αριστοκρατικής οικογένειας, η φρούδα μα δίκαιη εμμονή του να εισέλθει στους κύκλους των ακαδημαϊκών θα συνδράμουν στην κατάρρευσή του και τελικά στον πρόωρο και αναξιοπρεπή του θάνατο. Η παρουσία του στα ελληνικά γράμματα κρίνεται ως ξεχωριστή, όχι μόνο για τη λαϊκή ματιά με το συγκλοστικό και αλάθητο αισθητήριο αλλά και για τις λαογραφικές αναφορές, τις οποίες τόσο εύχημα παραθέτει μες στη διηγηματική δραστηριότητα. Η σημερινή μεταφορά τους στο θέατρο, το γεγονός πως ακόμα στέκουν κορυφές ανάμεσα στα είδη βεβαιώνει, δίχως καμιά άλλη επιχειρηματολογία την επιβλητική παρουσία του Γεωργίου Βιζυηνού στα ελληνικά γράμματα. Με το νέο ήθος που προτείνει, λειτουργεί σαν ανανεωτής της ελληνικής διηγηματογραφίας, ενώ καταπιάνεται με το κομμάτι εκείνο του πληθυσμού που ενσωματώνει και βιώνει όλα τα πάθη και τις συντριβές του ελληνισμού. Ο Βιζυηνός με τη μορφή του έργου του αποδεικνύει και εφαρμόζει την προσωπική ηθική του. Μια ηθική, η οποία αναγνωρίζει στο λαϊκό αίσθημα τα πιο αγνά συστατικά εκείνου που καλείται σε όλες τις εποχές και σε όλους τους καιρούς, «ανθρωπιά.»
Ο Μάνος Χατζιδάκις, από την άλλη, μεταγενέστερος, δημιουργεί και αυτός με τη σειρά του μια εκκωφαντική τομή στη νεοελληνική κοινωνία, συντάσσοντας ένα μουσικό λόγο, όπου το υπερέχον, λαϊκό αίσθημα αναδεικνύεται μέσα από τις φόρμες της πιο κλασσικής γνώσης. Γεννημένος στην Ξάνθη το 1925 ο Χατζιδάκις καταλύει κάθε περιορισμό στη μουσική και έπειτα στη σκέψη, διαμορφώντας μια τελειώς, προσωπική ματιά. Βλέμμα που δεν «ακούμπησε» μονάχα την τέχνη, μα προχώρησε για να αποκτήσει γρήγορα τις διαστάσεις μιας προφητικής παρότρυνσης προς τη συγκρότηση ενός νέου ήθους, μιας ελληνικότητας, η οποία ποτέ δεν αποτέλεσε καινοτομία, αλλά καλύτερα δισταγμό και λανθάνουσα ατομικότητα, δυτικοτραφή, ρηχή και ανέσπερη. Ο Μάνος Χατζιδάκις, ήδη από το περίφημο λόγο του σχετικά με το ρεμπέτικο, έκανε σαφή την πρόθεσή του να δημιουργήσει ένα πνευματικό υπόβαθρο, κατάλληλο να προσληφθεί από τη λαϊκή τάξη, αλλά και εξαιρετικά περιφρονητικό απέναντι στην ακαδημαϊκή κοινότητα ενός υπό μελέτη ελληνισμού, τον οποίο μήτε διδάσκονταν, μηδέ ένιωθαν μέσα τους οι Έλληνες. Και αν υπάρχει κάτι που μπορεί να αποδοθεί ως προσφορά συλλογική εκ μέρους του Χατζιδάκι είναι, περισσότερο από τη μουσική του παραγωγή, η διατύπωση αυτής της ελληνικότητας, μιας αληθινής προέκτασης του ιστορικού παρελθόντος. Η αισθητική αγωγή που προτείνει περιλαμβάνει την ιστορικότητα ως έναν παράγοντα έγχρονο, ζωντανό και εξελίξιμο. Ο Χατζιδάκις συλλαμβάνει, εκπέμπει και διαμορφώνει, ακόμα και σήμερα, τόσα χρόνια από το θάνατό του όλα εκείνα τα ακριβή και δυσδιάκριτα στοιχεία που κατέστησαν το «ελληνικό» λαμπρό, ως πρότυπο συμπεριφοράς, καλλιτεχνικής δράσης και δημιουργικής ανατροπής.
Οι σύντομες και αντιστρόφως ανάλογες προς το μέγεθος και την προσφορά των δύο προσωπικοτήτων, αναφορές παρουσιάζουν ένα βασικό, κοινό στοιχείο. Τούτο δεν είναι άλλο από τη θρακική καταγωγή, τις ορφικές καταβολές. Δεν πρόκειται για μια βεβιασμένη επισήμανση, μήτε για μια παρατήρηση δίχως περισσότερο βάθος. Εκτίμηση πολλών συνιστά το γεγονός πως σε τούτη τη γωνιά του ελληνισμού, ετούτο το πολιτιστικό σταυροδρόμι, η μίξη διαφόρων, εθνολογικών κοινοτήτων συνέβαλε στη δημιουργία μιας πολυσυλλεκτικής, πολιτισμικής πραγματικότητας, όπου το νέο βρίσκει χώρο για να σπαρθεί, να ανθίσει και να δώσει καρπό, παρά τις φαινομενικές, πολιτικές και μόνο δυσλειτουργίες. Ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας της Θράκης κατά τον προηγούμενο αιώνα, λαμβάνοντας υπόψην τις μετακινήσεις των πληθυσμών αλλά και την αρμονική, τελικά συνύπαρξή τους αποτέλεσε ένα κληροδότημα για εκείνους που γνώριζαν και κατείχαν το τάλαντο των αισθήσεων.
Οι δύο προαναφερθέντες, λοιπόν δημιουργοί, ο καθένας από το δικό του μετερίζι και μες στη δική του εποχή, εξαργύρωσαν ετούτη την πραγματικότητα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Δεν τίθεται σαφώς ζήτημα ελληνικότητας, αφού και για τους δύο, το στοιχείο αυτό εξηγείται και αναδεικνύεται πρώτιστα, ως οικουμενικό. Τόσο ο Βιζυηνός, όσο και ο Χατζιδάκις εστιάζουν στη διαμόρφωση ενός ήθους, νέου και ισχυρού, ενός ήθους, το οποίο μοιάζει να αφορά συλλογικά τον άνθρωπο, δίχως καμιά εμβάθυνση ή εξειδίκευση σε στοιχεία , όπως η καταγωγή. Είναι εθνικοί ακριβώς γιατί για αυτούς ο λόγος και η τέχνη κατέχουν ως πατρίδα τους τον άνθρωπο, εκείνον που ξεπερνά και στέκει πάνω από τόπους και τοπικιστικές ακαμψίες. Και το στοιχείο μιας κοινής αρχής εντοπίζουν και με ένα μαγικό τρόπο κατορθώνουν να το ανασύρουν από τα αβαθή της ελληνικής ψυχής.
Ο Γεώργιος Βιζυηνός, σε όλα του τα έργα, στηρίζει τη διηγηματογραφία του κυρίως στην απεικόνιση μιας πραγματικότητας, η οποία συνθέτει τα στοιχεία της εντόπιας σωσμένης ή βιούμενης παράδοσης από τη μια και από την άλλη τους σιωπηρούς και άγραφους κανόνες που πρέπει να διέπουν τον «καινούριο», τον άνθρωπο ενός νέου αιώνα. Η συνύπαρξη παράδοσης και επικαιρότητας ισορροπούν με την πρόθεση του Θρακιώτη δημιουργού να καταθέσει μια προσωπική φιλοσοφία πολύ μακρινή και ξένη προς τη συμφεροντολογική προσέγγιση της αναδυόμενης ατομικότητας. Και το κατορθώνει. Με τη δημιουργία χαρακτήρων που αντέχουν στο χρόνο ακριβώς εξαιτίας ετούτων των προσόντων τους.
Την ίδια στιγμή ο Χατζιδάκις, με τις μουσικές του προτάσεις κατορθώνει να ταράξει τα λιμνάζοντα νερά της τέχνης του, εισάγοντας τον κλασσικό ήχο, με τα όργανα και τις συγχορδίες του ως περιφερειακό και υποστηρικτικό στην έγχορδη, ελληνική παράδοση. Ο σπουδαίος μουσικοσυνθέτης κοσμεί την παγκόσμια, μουσική παραγωγή με τις ελληνικές επιρροές και τη μεταβυζαντινή προσέγγιση των ήχων. Μοιάζει κάποτε αναχρονιστικός, μα τούτο συμβαίνει στοχευμένα. Διότι ο Χατζιδάκις, όπως και ο Βιζυηνός δεν επιθυμούν απλά να σχηματοποιήσουν μια νέα, καλλιτεχνική πραγματικότητα, ξεκάθαρα ελληνική, μα ταυτόχρονα θέλουν να διατηρήσουν ζωντανή την παράδοση, όχι ως σπουδή, μα ως συναίσθημα. Πρώτιστα ως συναίσθημα. Και αν αγγίζουν το περιθώριο τόσο απροκάλυπτα, είτε με τη δημιουργία περσόνων είτε με τη μεταβίβαση στην αρμονία του λαϊκού, ρεμπέτικου τρόπου ζωής, τούτο το πράττουν για να δικαιολογήσουν και να καταστήσουν το «ελληνικό» και πάλι «οικουμενικό», ανασύροντας την ταυτότητά του μες από τα συντρίμια και τα σίδερα της δυτικής, αθρόας εισαγωγής «οικοδομικών υλικών.» Οι δυο τους καθορίζουν τον καινούριο, ιστορικό χρόνο, τον ελληνικό.
Δεν θα αποπειραθεί ο γράφων να επισημάνει τεχνικά στοιχεία των δύο δημιουργών. Ίσως γιατί τούτο συνιστά αντικείμενο χιλιοειπωμένο και ζήτημα, του οποίου η προσέγγιση απαιτεί μια εκτεταμένη ανάλυση μουσικής και λόγου. Μια τόσο εξειδικευμένη αναφορά δεν θα επιτρέψει στον αναγνώστη να διακρίνει την πρόθεση. Και αυτή δεν είναι άλλη από την ανάδειξη δύο καινοτόμων προσωπικοτήτων, οι οποίες με εργαλείο το λόγο και την αισθητική του ήχου κατόρθωσαν να μεταφέρουν απτή τη σύνθεση της «ελληνικότητας», έτσι όπως την προσέλαβαν ήδη από τον τόπο καταγωγή τους.
Ζήτημα αποφασιστικής σημασίας συνιστά το αισθητήριο των δύο δημιουργών, οι οποίοι διέκριναν πως η αναγκαία αλλαγή απαιτεί τη στροφή προς το λαϊκό συναίσθημα, μια και τούτο, επί σειρά αιώνων, ακόμα και μες στις πιο δύσκολες συγκυρίες κατόρθωσε να θρέψει τον καημό των ανθρώπων, να τους προσφέρει παρηγοριά, να τραγουδήσει τα πάθη τους, να τα κάνει γέλιο ή δάκρυ και να τα διασώσει στα στόματά μας σήμερα, όχι ως κάτι νεκρό και πεπερασμένο, μα ως ένα υλικό ζωντανό και πολύγωνο, ικανό ακόμα και σε τούτους τους καιρούς να μας υπενθυμίσει τον αντίλαλο περασμένων αιώνων, να μας συνεφέρει και να μας κατευθύνει σε τούτα τα ανεξέλεγκτα χρόνια.

Θρακικός ΑντίκΤυπος

2012-01-15T11:15:00.002+02:00

Ο Θρακικός ΑντίκΤυπος, ένα νέο ηλεκτρονικό περιοδικό, ένθετο του 24grammata.com, παρουσιάζεται από σήμερα 15/01/2012 στη σελίδα: εδώ

Μεταξύ των άρθρων εδώ μπορείτε να βρείτε και να κατεβάσετε σαράντα δύο (42) e-book.

"Αγραφον" - "Ιερά Οδός" [Άγγελος Σικελιανός]

2012-01-14T21:33:00.002+02:00

Επροχωρούσαν έξω από τα τείχη
της Σιών ο Ιησούς και οι μαθητές Του,
σαν, λίγο ακόμα πριν να γείρει ο ήλιος,
ζυγώσανε αναπάντεχα στον τόπο
που η πόλη έριχνε χρόνια τα σκουπίδια,
καμένα αρρώστων στρώματα, αποφόρια,
σπασμένα αγγειά, απορρίμματα, ξεσκλίδια…

Κ’ εκεί, στον πιο ψηλό σωρόν απάνω,
πρησμένο, με τα σκέλια γυρισμένα
στον ουρανό, ενός σκύλου το ψοφίμι,
που – ως ξαφνικά ακούοντας, τα κοράκια
που το σκεπάζαν, πάτημα, το αφήκαν –
μια τέτοια οσμήν ανάδωκεν, οπού όλοι
σα μ’ ένα βήμα οι μαθητές, κρατώντας
στη φούχτα τους την πνοή, πισωδρομήσαν…

Μα ο Ιησούς, μονάχος προχωρώντας
προς το σωρό γαλήνια, κοντοστάθη
και το ψοφίμι εκοίταζε· έτσι, πόνας
δεν εκρατήθη μαθητής και Του ‘πεν
από μακρά: «Ραββί, δε νιώθεις τάχα
τη φοβερήν οσμή και στέκεσ’ έτσι;»

Κι Αυτός, χωρίς να στρέψει το κεφάλι
απ’ το σημείο που κοίταζε, αποκρίθη:
«Τη φοβερήν οσμήν, εκείνος πόχει
καθάρια ανάσα, και στη χώρα μέσα
την ανασαίνει, όθ’ ήρθαμε… Μα τώρα
αυτό που βγαίνει απ’ τη φτορά θαμάζω
με την ψυχή μου ολάκερη… Κοιτάχτε
πώς λάμπουνε τα δόντια αυτού του σκύλου
στον ήλιο· ως το χαλάζι, ωσάν το κρίνο,
πέρα απ’ τη σάψη, υπόσκεση μεγάλη,
αντιφεγγιά του Αιώνιου, μα κι ακόμα
σκληρή του Δίκαιου αστραπή κ’ ελπίδα!»

Έτσ’ είπ’ Εκείνος· κ’ είτε νιώσαν ή όχι
τα λόγια τούτα οι μαθητές, αντάμα,
σαν εκινήθη, ακλουθήσαν και πάλι
το σιωπηλό Του δρόμο

Και να τώρα,
βέβαια στερνός, το νου μου πώς σ’ εκείνα,
Κύριε, τα λόγια Σου γυρίζω, κι όλος
μια σκέψη στέκομαι μπροστά Σου: Α!… δώσε,
δος και σ’ εμένα, Κύριε, ενώ βαδίζω
ολοένα ως έξω απ’ της Σιών την πόλη,
κι από τη μια της γης στην άλλην άκρη
όλα είναι ρείπια, κι όλα είναι σκουπίδια,
κι όλα είναι πτώματα άθαφτα που πνίγουν
τη θεία πηγή τ’ ανασασμού, ή στη χώρα
είτ’ έξω από τη χώρα· Κύριε, δος μου,
μες στην φριχτήν οσμή όπου διαβαίνω,
για μια στιγμή την άγια Σου γαλήνη,
να σταματήσω ατάραχος στη μέση
απ’ τα ψοφίμια, και ν’ αδράξω κάπου
και στη δική μου τη ματιάν έν’ άσπρο
σημάδι, ως το χαλάζι, ωσάν το κρίνο·
κάτι να λάμψει ξάφνου και βαθιά μου,
έξω απ’ τη σάψη, πέρα από τη σάψη
του κόσμου, ωσάν τα δόντια αυτού του σκύλου,
που, ω Κύριε, βλέποντάς τα εκειό το δείλι,
τα ‘χες θαμάσει, υπόσκεση μεγάλη,
αντιφεγγιά του Αιώνιου, μα κι αντάμα
σκληρή του Δίκαιου αστραπή κ’ ελπίδα!

Aπό τη νέα πληγή που μ' άνοιξεν η μοίρα
έμπαιν' ο ήλιος, θαρρούσα, στην καρδιά μου
με τόση ορμή, καθώς βασίλευε, όπως
από ραγισματιάν αιφνίδια μπαίνει
το κύμα σε καράβι π' ολοένα
βουλιάζει.
Γιατί εκείνο πια το δείλι,
σαν άρρωστος, καιρό, που πρωτοβγαίνει
ν' αρμέξει ζωή απ' τον έξω κόσμον, ήμουν
περπατητής μοναχικός στο δρόμο
που ξεκινά από την Aθήνα κ' έχει
σημάδι του ιερό την Eλευσίνα.
Tι ήταν για μένα αυτός ο δρόμος πάντα
σα δρόμος της Ψυχής.
Φανερωμένος
μεγάλος ποταμός, κυλούσε εδώθε
αργά συρμένα από τα βόδια αμάξια
γεμάτα αθεμωνιές ή ξύλα, κι άλλα
αμάξια, γοργά που προσπερνούσαν,
με τους ανθρώπους μέσα τους σαν ίσκιους.

Mα παραπέρα, σα να χάθη ο κόσμος
κ' έμειν' η φύση μόνη, ώρα κι ώρα
μιαν ησυχία βασίλεψε. K' η πέτρα
π' αντίκρισα σε μια άκρη ριζωμένη,
θρονί μου φάνη μοιραμένο μου ήταν
απ' τους αιώνες. K' έπλεξα τα χέρια,
σαν κάθισα, στα γόνατα, ξεχνώντας
αν κίνησα τη μέρα αυτή ή αν πήρα
αιώνες πίσω αυτό τον ίδιο δρόμο.

Mα να· στην ησυχία αυτή, απ' το γύρο
τον κοντινό, προβάλανε τρεις ίσκιοι.
Ένας Aτσίγγανος αγνάντια ερχόταν,
και πίσωθέ του ακλούθααν, μ' αλυσίδες
συρμένες, δυο αργοβάδιστες αρκούδες.

Kαι να· ως σε λίγο ζύγωσαν μπροστά μου
και μ' είδε ο Γύφτος, πριν καλά προφτάσω
να τον κοιτάξω, τράβηξε απ' τον ώμο
το ντέφι και, χτυπώντας το με τό 'να
χέρι, με τ' άλλον έσυρε με βία
τις αλυσίδες. K' οι δυο αρκούδες τότε
στα δυο τους σκώθηκαν, βαριά.
H μία,
(ήτανε η μάνα, φανερά), η μεγάλη,
με πλεχτές χάντρες όλο στολισμένο
το μέτωπο γαλάζιες, κι από πάνω
μιαν άσπρη αβασκαντήρα, ανασηκώθη
ξάφνου τρανή, σαν προαιώνιο νά 'ταν
ξόανο Mεγάλης Θεάς, της αιώνιας Mάνας,
αυτής της ίδιας που ιερά θλιμμένη,
με τον καιρόν ως πήρε ανθρώπινη όψη,
για τον καημό της κόρης της λεγόνταν
Δήμητρα εδώ, για τον καημό του γιου της
πιο πέρα ήταν Aλκμήνη ή Παναγία.
Kαι το μικρό στο πλάγι της αρκούδι,
σα μεγάλο παιχνίδι, σαν ανίδεο
μικρό παιδί, ανασκώθηκε κ' εκείνο
υπάκοο, μη μαντεύοντας ακόμα
του πόνου του το μάκρος, και την πίκρα
της σκλαβιάς, που καθρέφτιζεν η μάνα
στα δυο πυρά της που το κοίτααν μάτια!

Aλλ' ως από τον κάματον εκείνη
οκνούσε να χορέψει, ο Γύφτος, μ' ένα
πιδέξιο τράβηγμα της αλυσίδας
στου μικρού το ρουθούνι, ματωμένο
ακόμα απ' το χαλκά που λίγες μέρες
φαινόνταν πως του τρύπησεν, αιφνίδια
την έκαμε, μουγκρίζοντας με πόνο,
να ορθώνεται ψηλά, προς το παιδί της
γυρνώντας το κεφάλι, και να ορχιέται
ζωηρά.
K' εγώ, ως εκοίταζα, τραβούσα
έξω απ' το χρόνο, μακριά απ' το χρόνο,
ελεύτερος από μορφές κλεισμένες
στον καιρό, από αγάλματα κ' εικόνες·
ήμουν έξω, ήμουν έξω από το χρόνο.

Mα μπροστά μου, ορθωμένη από τη βία
του χαλκά και της άμοιρης στοργής της,
δεν έβλεπα άλλο απ' την τρανήν αρκούδα
με τις γαλάζιες χάντρες στο κεφάλι,
μαρτυρικό τεράστιο σύμβολο όλου
του κόσμου, τωρινού και περασμένου,
μαρτυρικό τεράστιο σύμβολο όλου
του πόνου του πανάρχαιου, οπ' ακόμα
δεν του πληρώθη απ' τους θνητούς αιώνες
ο φόρος της ψυχής.
Tι ετούτη ακόμα
ήταν κ' είναι στον Άδη.
Kαι σκυμμένο
το κεφάλι μου κράτησα ολοένα,
καθώς στο ντέφι μέσα έριχνα, σκλάβος
κ' εγώ του κόσμου, μια δραχμή.
Mα ως, τέλος,
ο Aτσίγγανος ξεμάκρυνε, τραβώντας
ξανά τις δυο αργοβάδιστες αρκούδες,
και χάθηκε στο μούχρωμα, η καρδιά μου
με σήκωσε να ξαναπάρω πάλι
το δρόμον οπού τέλειωνε στα ρείπια
του Iερού της Ψυχής, στην Eλευσίνα.
K' η καρδιά μου, ως εβάδιζα, βογκούσε:
"Θά 'ρτει τάχα ποτέ, θε νά 'ρτει η ώρα
που η ψυχή τής αρκούδας και του Γύφτου,
κ' η ψυχή μου, που Mυημένη τηνε κράζω,
θα γιορτάσουν μαζί;"
Kι ως προχωρούσα,
και βράδιαζε, ξανάνιωσα απ' την ίδια
πληγή, που η μοίρα μ' άνοιξε, το σκότος
να μπαίνει ορμητικά μες στην καρδιά μου,
καθώς από ραγισματιάν αιφνίδια μπαίνει
το κύμα σε καράβι που ολοένα
βουλιάζει. Kι όμως τέτοια ως να διψούσε
πλημμύραν η καρδιά μου, σα βυθίστη
ως να πνίγηκε ακέρια στα σκοτάδια,
σα βυθίστηκε ακέρια στα σκοτάδια,
ένα μούρμουρο απλώθη απάνωθέ μου,
ένα μούρμουρο,
κ' έμοιαζ' έλλε:
"Θά 'ρτει."

Από το 1932...

2012-01-09T19:17:00.002+02:00

(Φιλολάου 09-01-2012)

... μέχρι το 2011

Μια γνωριμία με το έργο του Ιωάννη Τσάμη - «ΤΕΧΝΗ ΛΑΪΚΗ» [Απόστολος Θηβαίος]

2012-01-08T11:13:00.000+02:00

πηγή 24Γράμματα (διαβάστε το εδώ)

Η λαϊκή τέχνη, εκείνη που επιζεί μες στα ελληνικά σπίτια και εξελίσσεται, πέρα από μεθόδους εργαστηριακές, ενσωματώνοντας τους καημούς, τις ανησυχίες και τις πιο εσωτερικές αγωνίες των ανθρώπων, συνιστά ένα στοιχείο ελληνικό. Σηματοδοτεί και ορίζει σε όλες τις ιστορικές περιόδους την ελληνικότητα, έτσι όπως γίνεται αντιληπτή, ως αίσθηση και ως ιστορική διαδρομή. Συμπυκνώνει το αίσθημα μιας εποχής, την προσδιορίζει και δεν είναι λίγες οι φορές που τεχνίτες απλοί έχουν χαρακτηρίσει ολόκληρες εποχές με τη στάση, την άποψη ή το έργο τους

Κανείς πια δεν αμφισβητεί το λαϊκό ζωγράφο Θεόφιλο Χατζημιχάλη, τον Λέσβιο, αυτοδίδακτο δημιουργό, ο οποίος ανέπτυξε την τέχνη του μες στο περιβάλλον της γενέτειράς του. Οι πολύχρωμες απεικονίσεις, η τομή που πραγματοποιείται ανάμεσα στη βυζαντινή τεχνοτροπία και την άφιξη των μοντέρνων, δυτικών τάσεων, η άντληση υλικού από την ελληνική ιστορία και μυθογραφία, ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Διγενής Ακρίτας, ο Κολοκοτρώνης, ο Αθανάσιος Διάκος, δεσπόζουν μες στο έργο του Θεόφιλου. Δεν γυρεύει τα βαθιά νοήματα, δεν μελετά τα εσωτερικά, ψυχολογικά κίνητρα των ηρώων του. Τουλάχιστον όχι στοχευμένα. Ο Θεόφιλος διαποτίζει το έργο του με την αθωότητα μιας δημιουργικής αφέλειας, η οποία θεωρεί τον κόσμο στις ταπεινές, δυο διαστάσεις του, δίχως την ανάγκη για την ύπαρξη βάθους στις επιφάνειες. Ο Θεόφιλος, ένας κατεξοχήν λαϊκός ζωγράφος κατορθώνει να εισάγει στο έργο του όλη την ατμόσφαιρα της ελληνικής μυθιστορίας, να συγκινήσει και να ομορφύνει τις επιφάνειες και τα αντικείμενα. Και εκείνα στα αλήθεια ομορφαίνουν, γιατί το δημιούργημα της τέχνης είναι σε τούτη την περίπτωση καλό, με την έννοια του αγαθού και αληθινό, ως ειλικρινής έκφραση εντυπώσεων και συναισθημάτων.

Η αναφορά στο παράδειγμα του ζωγράφου Θεόφιλου αναφέρθηκε ως μια συγκλονιστική ένδειξη της δυναμικής που διατηρεί η απλή, ειλικρινής τέχνη, εκείνη που εκφράζει, όπως ο λόγος ή οι κινήσεις τις προθέσεις και τα συναισθήματα του δημιουργού και της εποχής. Άνθρωποι σαν τον Θεόφιλο, λοιπόν, ικανοί και άξιοι τεχνίτες για να τραγουδήσουν τις πιο τραχιές και απλές αγωνίες θα υπάρξουν πολλοί σε τούτο τον τόπο. Καλλιτέχνες με μια ορμή εσωτερική και ελληνική πρώτιστα, οι οποίοι στέκονται με έναν αξιοθαύμαστο σεβασμό, με τις αισθήσεις τους οξυμένες, παρακολουθώντας την οδοσήμανση του καιρού. Σε τούτη την κατηγορία εντάσσεται και ο Καλυβιώτης, ερασιτέχνης ζωγράφος Ιωάννης Τσάμης.
Πρόκειται περί μιας εξαιρετικής έκπληξης όταν διαπιστώνει κανείς τόσο την αισθητική του ανθρώπου αυτού, όσο και τη δημιουργική ποικιλία, την οποία παρουσιάζει το έργο του. Σχέδια με κάρβουνο, λαδομπογιά, αγιογραφίες με την ατέλεια ενός ανθρώπινου χεριού, οι οποίες όμως όχι μόνο δεν χάνουν τη θρησκευτικότητά τους, αλλά διατηρούν πιο έντονο το αυστηρό και καθαγιαστικό ύφος. Τα ημερολόγια του Τσάμη, καλαντάρια με θαυμάσιες συλλήψεις και απεικονίσεις των μηνών, αποδεικνύουν τη βαθιά γνώση που συνοδεύει τούτο τον τεχνίτη. Μια γνώση σφαιρική, μια προσέγγιση αντίστοιχη με εκείνη την οποία τόσο εύστοχα πραγματοποίησε ο Ηλίας Πετρόπουλος την εποχή του Μεσοπολέμου, διατηρεί ο Τσάμης, εντάσσοντας την «εθνική συνείδηση», αγγίζοντας τα περιθώρια των πραγμάτων μες στα σχέδια και τις αποχρώσεις των έργων του.

Η θρησκευτικότητα συνιστά ένα από τα θέματα του Τσάμη. Το θεϊκό, όπως και κάθε τι, μες στη ζωγραφική του, ταπεινώνεται στο ύψος του ανθρώπου, δεν αφορά πια μια ανέγγιχτη, δεσμευτική παράδοση, η οποία δεν θα εξελιχθεί και δεν θα «σπάσει» σε μια νέα και πιο επίκαιρη έκφανση. «Ο Άη Γιάννης ξυπνά και αντικρίζει δυο νέα παιδιά που κάνουν έρωτα σε ένα δέντρο και τούτο δεν είναι όμορφο και χριστιανικό», γράφει ο Ιωάννης Τσάμης σε κάποιον από τους πίνακές του. Και έτσι η θρησκευτική ευλάβεια, την οποία ως τέτοια μεταλαμπαδεύει και συσσωρεύει η βυζαντινή εκκλησία, αποκτά στο ζωγράφο από τη γη του Φενεού, μια νέα χρησιμότητα, αν ο δόκιμος τούτος όρος κρίνεται χρήσιμος. Ο νέος άνθρωπος, ο καινούριος, εκείνος που τρέφεται πια με νέες αγωνίες και επιδιώκει νέες προοπτικές, θέλει και τελικά το καταφέρνει να δει το υψηλό και άπιαστο να ταπεινώνεται εμπρός του, να υιοθετεί διαστάσεις ανθρώπινες και τούτο είναι μια επαναλαμβανόμενη τομή στα κατεστημένα τόσο της τέχνης όσο και της θρησκείας. Ο Τσάμης δεν λιγοψυχεί, τολμά και μπλέκει το ερωτικό με το χριστιανικό, ακολουθώντας εκείνο το δόγμα που επιβραβεύει τον αιρετικό, με την έννοια της καινοτομίας, τρόπο σκέψης, εκείνο που είναι τόσο ερωτικός και για τούτο το λόγο ανθρώπινος. Στον Τσάμη άνθρωπος και Θεός συναντώνται στους τόπους των ερώτων, στις απόλυτες εξάρσεις των σωμάτων. Ο άνθρωπος ενώπιον του έρωτα και του Θεού, δίχως να διαχωρίζονται τούτα τα μέσα. Ο Τσάμης ζωγραφίζει τον ίδιο Θεό, είτε πρόκειται για τον εκείνον που δίνεται στον έρωτα ή στο φόνο ή σε εκείνο που καλείται υπερβατικό. Πρόκειται για το Θεό των ανθρώπων, για εκείνον που τον θέλει ο άνθρωπος να ζει και να υπάρχει γήινος, χωματένιος μες στον ίδιο τόπο, στον παρόντα χρόνο.

«Γυναίκα δίχως πρόσωπο», «Στάλιν», με τα εξαίσια, γυάλινα μάτια, δοκιμές πάνω σε ασκήσεις του ρεμπέτικου, του λαϊκού, απεικονίσεις εσωτερικών χώρων, με εξαιρετικές, χρωματικές ακρίβειες. Τα πρόσωπα στα έργα του Τσάμη κατέχουν κάτι από τη ζωγραφική του Μπόντσογλου. Γυάλινα μάτια, θαμπά πρόσωπα, όχι στις γραμμές μα στο σύνολό τους, ως είδωλα παλαιών ανθρώπων.

Δεν πρέπει δε να λησμονήσουμε πως ο Ιωάννης Τσάμης δεν προχωρά σε μιμήσεις, αλλά καταπιάνεται με μια προσωπική θεματογραφία, η οποία κυριαρχείται από το ανθρώπινο στοιχείο. Η φύση δεν απουσιάζει από τα έργα του. Παρούσα, ως επισήμανση των καταβολών του καλλιτέχνη, υφίσταται διακριτική, σε δεύτερο ρόλο, ενώ εκείνο που κυριαρχεί είναι το πρόσωπο και οι εντάσεις του.

Σίγουρα πρόκειται για μία ζωγραφική με ενδιαφέρον και βάθος. Ο Ιωάννης Τσάμης συνεχίζει την παράδοση μιας επιφανειακής ζωγραφικής, της οποίας το ενδιαφέρον έγκειται στις προσωπογραφίες, τις συνθέσεις και τα άκρως ρεαλιστικά βλέμματα. Γυάλινα, ισχυρά, άλλοτε εφιαλτικά ή σκυθρωπά έλκουν αδιαμφισβήτητα την κοινή αισθητική. Το παρελθόν ενσωματώνεται στο παρόν του καλλιτέχνη και έτσι τίποτα δεν ζει λιγότερο από το όριο που επιβάλλει η έντασή του.

Ο Ιωάννης Τσάμης, γεννηθείς στην Αθήνα το Μάη του 1968, κατοικεί στην πόλη των «εθνικών», ενώ γενέτειρα και πατρίδα του αναγνωρίζει την αρχαία γη του Φενεού.

Η ποιήτρια Ντόρα Βλάσση

2012-01-08T10:45:00.000+02:00

στη σελίδα «Α3. Σύγχρονοι Λογοτέχνες» του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού «24Γράμματα» παρουσιάζεται αυτή τη βδομάδα η ποιήτρια Ντόρα Βλάσση.

Διαβάστε: εδώ

Eυτυχώς!

2012-01-07T11:14:00.002+02:00

Aπό την Καθημερινή - διαβάστε εδώ.

Το παράδειγμα της Ουγγαρίας είναι άκρως διδακτικό για τους Έλληνες πολιτικούς. Μια κυβέρνηση η οποία αποφάσισε να ακολουθήσει τον δρόμο της ρήξης με τους εταίρους της, το ΔΝΤ και τις αγορές πληρώνει ακριβά το τίμημα. Οι υπερήφανες απειλές και η καλλιέργεια ψευδαισθήσεων για έναν «άλλο δρόμο» οικονομικής πολιτικής έχουν ημερομηνία λήξεως. Και συνήθως αυτή η λήξη συμπίπτει με την έλλειψη ρευστού και την αγανάκτηση όσων πίστεψαν σε υποσχέσεις και αντ' αυτών δεν πληρώθηκαν τις συντάξεις και τους μισθούς τους...

Ευτυχώς!
Ευτυχώς που εδώ σε μας είναι καλά παιδιά και ακούνε.
Oπότε σύμφωνα με το σχεδιασμό με δύο άνεργους κι ένα ταξιτζή σε κάθε σπίτι αναμένεται να έχουμε πρωτογενές πλεόνασμα μέσα στο 2012...

Electric Guitar

2012-01-06T19:42:00.001+02:00

(Jimi Hendrix & John McLaughlin)

(Pete Cosey)

(Frank Zappa)

Φίλοι

2012-01-04T10:47:00.003+02:00

Στα χρόνια της επιβίωσης

Ποιοι να ‘χουμε;

Ποιος ξέρει τι και από που

Δεν έχουμε

Έτοιμα να μας κάνουνε

Φτασμένους.

Κι αν όποτε στο χαρτί

Δυο τρία λόγια

Έχουμε

Έτσι

Για να αντέχουμε τη ζήση.

Υδρόγειες περιηγήσεις στον κόσμο των πραγμάτων [M. Καλειδοσκόπιο - 24Γράμματα]

2012-01-03T18:53:00.002+02:00

Υδρόγειες περιηγήσεις στον κόσμο των πραγμάτων.

Επίσημη παρουσίαση του πρώτου θέματος (καπνός): 05/02/2012

Αποστολές κειμένων, φωτογραφιών σπάνιου υλικού που αφορούν τη λογοτεχνική, ιστορική ή λαογραφική πτυχή της ζωής των «πραγμάτων», στο email (του Απόστολου Θηβαίου): thivaios@24grammata.com

αναλυτικά διαβάστε: εδώ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ - ΤΕΥΧΟΣ 17 - Γεωργία Τρούλη - Εκ προμελέτης

2012-01-03T07:53:00.001+02:00

κατεβάστε το εδώ

Γη [Γιώργος Βέης]

2012-01-02T10:54:00.006+02:00

Γη.

Έλα, είναι καθαρή ως πέρα η παραλία,
την ακούς, δεν την έχεις, απλώς σε αναγνωρίζει

θέλει να σου δείξει την έκπληξη τα καλά νέα

υπάρχει όπως οι βεβαιότητες των πλανητών

από εδώ μπορεί ν’ αρχίσει το ταξίδι λόγος

στους ορίζοντες του στήθους, στη μετώπη δάφνη

ορυζώνες, αφροί φιλόξενοι, κύματα σπονδών

στη στροφή ο Ινδικός, της Κένυας τα φώτα

η στεριά από στοργή, η άμμος από μάλαμα

γίνεσαι με το θαλασσινό νερό ο φύλακας

των μέτρων, των διαστάσεων, των ονείρων όλων

καθώς κομήτες θα συναντήσουν μόνο τη σκέψη

μας τη ώρα αυτή ∙ έλεος, η τύχη, η δόξα

είναι γεμάτη φως ακόμα η γλώσσα μας νησί.

(αντί επιμύθιου)

«Το ποίημα, καλέ μου, πρέπει να λέει μια ιστορία,

να έχει αρχή, μέση και φινάλε,

έναν έστω υποτυπώδη μύθο,

κάτι τέλος πάντων

που ν’ αφήνει τη γεύση μιας αφήγησης»,

μου έλεγε συχνά τα τελευταία χρόνια ο Γιάννης Βαρβέρης.

Κι είχε δίκιο όπως πάντα άλλωστε.

Το ποίημα συνιστά στο διηνεκές μια περιπέτεια,

μια παρατεταμένη σκιαμαχία με το ανείπωτο.

Γιώργος Βέης.

Πίθος των Δαναΐδων.

2012-01-01T19:45:00.000+02:00

Σύννεφο της δύσης

άστρο της αυγής

ποιο αίνιγμα να λύσεις;

ποιο ψέμα να δοθείς;

Ποια πεταλούδα πέταγμα;

ποιος έρωτας λυτρώνει;

ποια λησμονιά στα πέλαγα;

ποια μοναξιά ζυγώνει;

Σα Δαναΐδων πίθος

που λέξεις να ειπωθούν;

σα Σίσυφου το πάθος

που ποίμα να εκφραστούν;

(18 Μαίου 2010)

Αναστάσιος Ζαφειριάδης και Χριστόφορος Νικολάου - Χακί Χαϊκού - Στρατευμένη ποίηση

2012-01-01T19:44:00.000+02:00

στη σελίδα «Α3. Σύγχρονοι Λογοτέχνες» του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού «24Γράμματα» παρουσιάζονται αυτή τη βδομάδα αποσπάσματα από το βιβλίο των Αναστάσιο Ζαφειριάδη και Χριστόφορου Νικολάου: "Χακί Χαϊκού - Στρατευμένη ποίηση"

διαβάστε εδώ

Σύντομη μονογραφία στην ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου [Απόστολος Θηβαίος]

2012-01-01T19:43:00.003+02:00

πηγή 24Γράμματα

Σύντομη μονογραφία στην ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου.

Η ποιητική κριτική, συστηματοποιώντας την παραδεκτή γνώση από την άσκησή της κατά τα προηγούμενα έτη, αλλά και αναζητώντας τρόπους και φόρμες για να εντάξει και να κατηγοριοποιήσει το λόγο, συχνά οδηγήθηκε στην καθιέρωση και την εφαρμογή ενός συστήματος κατάταξης των ποιητικών τάσεων βάση γενεών. Πρόκειται για ένα τεχνικό μέσο, το οποίο άλλο σκοπό δεν έχει παρά να διαχωρίσει τις ποιητικές φωνές, όχι τόσο βάση της θεματολογίας ή της στόχευσής τους, αλλά κυρίως με άξονα τις επιδράσεις που άσκησε η κάθε εποχή στο μεγάλο ή μικρό ποιητικό οικοδόμημα, στην ίδια την προσωπικότητά τους ως ανθρώπους πρώτιστα και έπειτα ως καλλιτεχνικές υπάρξεις. Έτσι λοιπόν, δεν είναι λίγες οι φορές όπου απαντάμε κριτικές δοκιμές με σαφείς αναφορές στην περίφημη «γενιά του ‘30», όπως ονομάστηκε η τάξη των ποιητών, οι οποίοι δραστηριοποιήθηκαν παραγωγικά κατά τη δεκαετία αυτή και έπειτα ή στη μεταγενέστερη γενιά του 1970, η οποία έλαβε ένα σπουδαίο κληροδότημα μα και φορτίο και χρίστηκε με την ευθύνη να εντάξει τον ελληνικό, ποιητικό λόγο στη νέα εποχή, εκείνη που χαρακτηρίζεται από το μοντερνισμό, τον άκρατο ρεαλισμό, την αστικοποίηση των οραμάτων.
Δεν είναι λοιπόν μονάχα ένα μέσο αρχειοθέτησης των ποιητικών πεπραγμένων και μια μέθοδος για συνολικές ερμηνείες, όσον αφορά τις βαθύτερες επιδιώξεις των ποιητών. Ο διαχωρισμός των ποιητικών μορφών σε περιόδους και εποχές έρχεται ως προϋπόθεση, ως καίριο χαρακτηριστικό για το έργο και ως ερμηνεία στις στοχοθετήσεις του. Όλες λοιπόν αυτές οι γενιές θα ολοκληρωθούν πριν το ξέσπασμα των καταληκτικών φωνών, εκείνων της μεταπολιτευτικής περιόδου. Τότε διαπιστώνουμε την πρόοδο της κριτικής αλλά και το «προχώρημα» της ποίησης, θα ισχυριζόμασταν, εννοώντας την εξέλιξη ενός ακραία ανεπτυγμένου μέσου, το οποίο επηρέασε βαθύτατα όχι μόνο τις ανώτερες, πνευματικές μειοψηφίες, μα ακόμα και τα λαϊκά στρώματα, συνιστώντας στίχο στο στόμα, συντροφικό τραγούδι στις αγωνίες των καιρών.
Η γενιά του 1970, δίχως αμφιβολία συνέβαλε αποφασιστικά στην απομυθοποίηση της ποιητικής λειτουργίας, έτσι ώστε το περιεχόμενό της να καταστεί προσιτό και οικείο στη νέα προβληματική που διατυπωνόταν για την ενδεχόμενη μοναξιά, τη δικαιολογημένη δειλία για το βάδισμα στη νέα εποχή. Ετούτη η ποίηση, που ενσωματώνει τα επιβλητικά, αστικά χαρακτηριστικά και δομείται από το 1970 και έπειτα θα συγκριθεί από την κριτική με τις προγενέστερες, ποιητικές περιόδους και θα κριθεί με βασικό στοιχείο της μια διογκωμένη ατομικότητα. Σε κάθε περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την κριτική θεώρηση δεν μπορούμε να λησμονήσουμε πως ετούτη η στερνή γενιά, επονομαζόμενη και ως «της παραίτησης» στέκεται ακόμα παραγωγική, παρουσιάζοντας μοναδικά δείγματα αισθητικής και έκφρασης.
Οι μέθοδοι της κριτικής άλλο σκοπό δεν έχουν παρά να εξυπηρετήσουν το έργο της και τούτο συνιστά μια γενικά παραδεκτή αλήθεια, μια διαπίστωση, ένα, θα λέγαμε αξίωμα. Με την απόδοση συλλογικών χαρακτηριστικών κοπιάζουν, κριτικοί και ειδήμονες, προκειμένου να οριοθετήσουν τις πνευματικές καταβολές των ποιητών της κάθε εποχής. Μα κάποτε, διαψεύδονται πανηγυρικά, όταν οι ποιητικές φωνές, στις οποίες αναφέρονται συνιστούν εξαιρέσεις για να επιβεβαιώνονται οι κανόνες. Συγκεκριμένα, λαμβάνοντας ως αφετηρία την αναφορά μας στη γενιά του ’70, δεν μπορούμε παρά να ξεχωρίσουμε μέσα σε αυτήν τη στεντόρεια φωνή του Γιώργου Μαρκόπουλου, ο οποίος μαζί με τον Φωστιέρη, τον Χρονά, τη Μαστοράκη, την εξαιρετική Τασούλα Καραγεωργίου που έσμιξε τη σαπφική παράδοση και τη στείρα φιλολογία με μια φρέσκια, διακριτικά ανατρεπτική κραυγή, στιγμάτισαν την ποιητική παραγωγή της εποχής τους, σχηματοποιώντας ένα συνολικό έργο με σαφείς αναφορές στην εποχή μας. Με άλλα λόγια, ετούτοι που αναφέραμε δεν έπαψαν να συντάσσουν ένα διαχρονικό λόγο, ο οποίος μέχρι σήμερα μοιάζει επαρκώς περιγραφικός, κατάλληλα θλιμμένος για μια εποχή όπως ετούτη, αμφιλεγόμενος και εξαιρετικά μοντέρνος στη θεώρηση και τη σκοπιμότητά του. Με άλλα λόγια, επίκαιρος.
Η αναφορά των ονομάτων σαφώς και δεν είναι τυχαία. Δεν πρόκειται για μια απλή παράθεση προσωπικοτήτων, οι οποίες πλαισιώνουν τον όρο «γενιά του ‘ 70.» Οι ποιητές αυτοί διαμόρφωσαν μια άλλη οπτική, δημιούργησαν μια ολότελα προσωπική ποίηση. Ίσως λιγότερο «προφορική» για να μπορέσει να εντυπωθεί στο νου του κοινού, μα αρκετά και επάξια καινοτόμα για να συνιστά μια σημαντική συνεισφορά στο συνολικό αντικατοπτρισμό της ελληνικής στιχουργικής. Ανάμεσα σε αυτούς ξεχωρίζει ο Γιώργος Μαρκόπουλος. Δεν πρόκειται για ένα ποιητικό φαινόμενο, για μια μεταγενέστερη αντιστοιχία του Καβάφη ή του Σολομού, αν θέλουμε να μιλήσουμε με μέτρα και σταθμά απόλυτα. Μα ο ίδιος, αν και κύριος εκπρόσωπος μια γενιάς που χαρακτηρίστηκε από την παραίτηση και τη διάψευση, στάθηκε πάντα ικανός να μιλήσει με όρους ανθρώπινους, ξεπερνώντας τις προκαταλήψεις της εποχής του. Γεννημένος στη Μεσσήνη, ακολουθώντας με τρόπο κομψό τις καβαφικές διατυπώσεις και πρωτοπορίες, ο Μαρκόπουλος εισήχθη δικαίως «στων ιδεών την πόλη.» Διατηρώντας ίσες αποστάσεις απέναντι στην παράδοση, ανθρωποκεντρικός, ερωτικός, επισημαίνει την αποτυχία του σύγχρονου ανθρώπου να ξεπεράσει τις ανεπάρκειές του. Μα δεν μένει στατικός σε τούτο, τα συμπεράσματά του δεν επαναλαμβάνονται και είναι αυτό ακριβώς που προσδίδει στους στίχους του μια ιδιαιτερότητα, ένα «ξεπέρασμα» των προκαταλήψεων του καιρού του. Μια πρώτη, σαφής διαπίστωση που διατρέχει ολόκληρο το έργο του δεν είναι άλλη από μια προσήλωση στην ελληνική ποίηση. Δεν διστάζει να μνημονεύσει την πρόοδο που συντελέστηκε στην Εσπερία και η οποία πλούτισε τον ελληνικό, σύγχρονο λόγο. Μα ακριβώς σε τούτο διαβλέπει την κατάργηση των ονείρων, την εγκατάλειψη των πιο ανθρώπινων σκοπών. Και όταν επιστρατεύει τη λέξη «αμερικάνικα» για να σχολιάσει τα εξωτερικά ερεθίσματα που διαμόρφωσαν την καινούρια ποίηση, παράλληλα μνημονεύει τη γλύκα της ελληνικής λαλιάς, με εκείνη την αναφορά του στο «φεγγαράκι» των παιδικών μας χρόνων. Και είναι το σμίξιμο ετούτο τόσο ισορροπημένο και η επιλογή του ποιητή τόσο ξεκάθαρη που δεν υπάρχει πια αμφισβήτηση για την πρόθεση του Μαρκόπουλου να κουβαλήσει όλους τους ποιητές και όλη την αίσθητα του λόγου που τον έθρεψε και εκείνον και όλες τις γενιές που έφυγαν και που θα ακολουθήσουν ύστερα από εκείνον. Παρά τον εργαστηριακό χαρακτήρα της ποιητικής των εκπροσώπων του ’70, ο Μαρκόπουλος κατορθώνει να διατηρήσει το προφορικό ύφος. Και είναι το ύφος ο ίδιος ο άνθρωπος λέει ο Σεφέρης και τούτο θα τηρήσει ως εντολή ο μεσσήνιος ποιητής και ο λόγος του θα γίνει λαγαρός, κατανοητός, δεν έχει σε τίποτα να κάνει με την αποτρόπαια, τη δήθεν βαθιά πνευματικότητα μιας ποίησης υψηλής, η οποία όμως δεν μπορεί και δεν αφορά τελικά τον τελικό αποδέκτη, τον άνθρωπο. Η ποίηση, δεν είναι παρά μια επιδίωξη επικοινωνίας. Ο Μαρκόπουλος κατορθώνει να ευθυγραμμίσει το λόγο του με τούτη την παραδοχή και έτσι να στηρίξει τους διαύλους επικοινωνίας που απαιτούνται για να σταθεί ο ειδικός και αγιασμένος εκείνος δεσμός, ο τόσο αισθητικός και ισχυρός.
Η ποίηση του Γιώργου Μαρκόπουλου είναι άκρως συναισθηματική. Οι καβικές καταβολές του, ευκρινείς. Δεν τις αρνείται, άλλωστε δεν υφίσταται φωνή ποιητική και ελληνική που να μην περιλαμβάνει, ακόμα και αθέλητα μες στη μουσικό λόγο τις ψυχολογικές και σωματικές τελικά, επιρροές του αλεξανδρινού. Ο Μαρκόπουλος κινείται στο μεταίχμιο. Ασαφή γένη, μια ανθρώπινη φωνή που παίρνει και δίνει κίνηση στο στίχο, μια γραφή που άλλοτε μοιάζει να απαντά σε αναφορές πεζολογικές και άλλοτε πάλι επιστρατεύει ξεκάθαρα το μέτρο και το ρυθμό. Ακόμα και στα πεζά του, ο Μαρκόπουλος απλώνει την ποίησή του. Διαμορφώνει εκείνον τον «εν στύσει λόγο» που παραθέτει ο Νάσος Βαγενάς στο δικό του δεκάλογο. Αρκεί μια πρόχειρη ματιά στο κείμενο που τιτλοφορείται «Νατάσσα Πάνδη» για να επιβεβαιωθεί ετούτη η προσέγγιση του ποιητή. Ο εσωτερικός ρυθμός του εμπλουτίζει το κείμενο, συνιστά τη βασική του μυθολογία. Ο Μαρκόπουλος υιοθετεί δίχως κανένα δισταγμό τη θηλυκή ταυτότητα για να αναδείξει τελικά πλευρές αποκλειστικά ανθρώπινες. Κατορθώνει δε να διατηρεί το ύφος σταθερό, μια επιδίωξη, την οποία πρώτος ο Σεφέρης εισήγαγε ως σκοπό του κατατιθέμενου λόγου. Ο ποιητής ομολογεί επιτέλους την αλήθεια και για τούτο η πυκνότητα της γραφής του καθιστά το νόημα απροσπέλαστο. Όπως η ευτυχία, την οποία ακόμα ένας σπουδαίος λογοτέχνης, ο Νίκος Μπακόλας τόσο εύστοχα εικονοποιεί, ανασύροντας εικόνες από τις βόρειες πατρίδες του. Προφανώς, λοιπόν, όλα τα σπουδαία, όλα όσα διατηρούν ένα μέγεθος αναλλοίωτο και απρόσιτο δεν περιγράφονται με όρους συλλογικούς, μα με μια ατομικότητα, σχεδόν εγωιστική, η οποία αν παρουσιάζει ένα σαφές χαρακτηριστικό αυτό δεν είναι άλλο από την ελληνικότητά της. Ο Μαρκόπουλος νιώθει βαθιά ετούτο το συναίσθημα, το κρατά σύντροφό του, το καταθέτει με κάθε ευκαιρία. Όχι, δεν πρόκειται για ένα νόημα, για μια εικόνα αμιγώς ελληνική. Μα εδώ, ερμηνεύοντας τον όρο «ελληνικότητα» οφείλουμε να ανατρέξουμε στην εισαγωγή του κειμένου και εκεί να διαπιστώσουμε και να εμπεδώσουμε για μια ακόμα φορά τη σημασία που διατηρεί η αίσθηση στην επίτευξη της κοινοκτημοσύνης του λόγου.

Ο Γιώργος Μαρκόπουλος δεν αρκείται στην προσωπική του μυθολογία. Εμπλέκει όλους τους ψυχολογικούς μηχανισμούς, ακόμα και εκείνον της μνήμης. Μα δεν πρόκειται για μια πεζολογική παράθεση αναμνήσεων. Η «οδοσήμανση» του Μαρκόπουλου ερμηνεύεται με όρους ψυχολογικούς, το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα κυριαρχεί, αγέννητο ακόμα, ως υδατογράφημα στην πλάτη του λόγου. Και μόνο κατά την οριστική ετυμηγορία, ο μυημένος ήδη στη μυσταγωγία του ποιητή θα αντιληφθεί για μια ακόμα φορά εκείνες τις μυστικές προελεύσεις. Όπως αυτή του πολύ συχνά παρόντος Γιώργου Σεφέρη, ο οποίος στις «Δοκιμές» του θα ορίσει την εμπειρία ως ευαισθησία και τούτη θα προσπαθήσει να εξαντλήσει, αφήνοντας τον εαυτό του στο βάθος του κειμένου μνημείο ετούτης της τακτικής, μαρτυρία επική της απόσβεσης του εαυτού. Αναφερόμενοι στη λειτουργία της μνήμης θα πρέπει δε, να τονίσουμε πως ο Μαρκόπουλος αναφέρεται στην οπτική μνήμη, σε εκείνη που εγγράφεται με τον πιο φυσικό τρόπο και τελικά καταλήγει να αποτελέσει το βασικό δίαυλο για τη διοχέτευση ολόκληρης της δομής του ποιητικού κυττάρου στον υπό λύτρωση, διωκόμενο δέκτη του λόγου. Γιατί ο Μαρκόπουλος, όπως και ο Χρονάς για τούτον γράφει και πληγώνεται. Για εκείνον τον άνθρωπο που βιώνει το περιθώριο αυστηρά προσωπικά, είτε αυτό αφορά τον έρωτα, την οδύνη ή την ηδονή. Σε τούτο το σημείο, προσθέτοντας και σε εκείνες τις αναφορές που γίνηκαν προηγουμένως ως προς τον εσωτερικό ρυθμό, θα πρέπει να διαπιστώσουμε και να εντοπίσουμε τη συγγένεια του Μαρκόπουλου και με έναν άλλο ποιητή. Ο Γιώργος Χειμωνάς βρίσκεται παρών στο έργο του Μαρκόπουλου, όπως ακριβώς και ο Ανδρέας Εμπειρίκος με την περιεκτική, προφανή γραφή του, η οποία όμως θα διατηρήσει μυστικά τα νοήματα, τα πιο προσωπικά. Σαφώς και σπάνια στην ποίηση του Μαρκόπουλου θα βεβαιώσουμε μια ακραία ή εντατική, υπερβατική γραφή. Όμως ο ίδιος ο ποιητής, ίσως για να ακολουθήσουμε κάποτε τα χνάρια του θα αφήσει σημάδια, δυσδιάκριτες αναφορές, απλές, διόλου σπάνιες οι οποίες μπορούν με ευκολία να συμβάλουν στη μελέτη ενός αυριανού ερευνητή, ο οποίος καλείται να φωτίσει τις επιδράσεις του υπερρεαλισμού στη σύγχρονη, ποιητική παραγωγή.
Το έργο του Γιώργου Μαρκόπουλου έχει, δίχως άλλο μια ανομολόγητη, λυρική συνέπεια. Τόση, όση δηλαδή χρειάζεται για να μεταδοθεί το συναίσθημα και τελικά να επικρατήσει, να λάμψει θριαμβικό, καθώς κάποιοι αναπάντεχοι νικητές που παρασύρθηκαν και τελικά επέζησαν, πάντα ως νικητές στις παραλίες παλαιών εκστρατειών. Ακόμα και όταν ολόκληρο το νόημα στρέφεται στον ίδιο, ελλειπτικό και έντονο, ο Μαρκόπουλος στοχάζεται εκείνο που απέμεινε ξένο σώμα, το στοιχείο εκείνο που δεν συνεπάγεται ποτέ την αλήθεια και έτσι εγκαταλείπεται παραπλεύρως και τελικά καθιστά το λόγο αδιέξοδο, ανεδαφικό. Ο Μαρκόπουλος κατορθώνει να ισορροπήσει όλους ετούτους τους παράγοντες, να τους αναδείξει, να τους αποδιώξει κατά τις αναζητήσεις του για να χαιρετήσει ξανά την πιο δίκαιη και ξεκάθαρη ομολογία της χαράς. Και όλοι συνεισφέρουν σε εκείνο το νιογέννητο κείμενο και μόνο αυτός γνωρίζει και κρατεί, σωστός θεματοφύλακας, το βαθύ, το γκρίζο χρώμα, όπως το διατυπώνει ο ποιητής Σινόπουλος. Τα ποιήματα του Μαρκόπουλου είναι λόγοι «ανοικτοί», σύμφωνα με το πεισιθάνατο ποιητή, προσβάσιμοι παρά τη φαινομενική και ουσιαστική τελικά, πυκνότητά τους.
Δεν πρόκειται για καλλιτεχνικές δράσεις ανώφελες ή αδιάφορες. Ο Μαρκόπουλος δεν στρατεύεται σε έναν σκοπό, δεν παραδίνεται στη δίνη αναγκαίων συμπερασμάτων. Παραμένει, καθώς εκείνοι οι επόπτες των είκοσι σταδίων» που προσδοκούν μια σαφή απογραφή, την τήρηση των κανόνων, των πιο απλών. Στην εξαιρετική και εξειδικευμένη αναφορά του στον Λειβαδίτη, ο Μαρκόπουλος παραδέχεται την πιο κρυφή του επιδίωξη. Και λέει πως «η ποίηση είναι μια γραμμένη ψυχή, μια γεωμετρία σαφής για τους ηττημένους.» Και τελικά αποκαλύπτεται ο τόσο ερωτικός ποιητής, εκείνος που έχει πια υποστεί το ρίξιμο των πέπλων και μόνο σώμα του είναι ο λόγος με τα τεράστια χέρια του και τα γέλια που έσπασαν όταν έφυγε εκείνος, ο περιττός, η μη αισθητικός, ο ήπιος λόγος, τον οποίο και έτσι απροκάλυπτα ο Μαρκόπουλος αποστρέφεται.
Η λειτουργία της ποίησης για τον Γιώργο Μαρκόπουλο είναι λοιπόν, εκείνο το αμφιθεατρικό, αρχαίο στάδιο , όπου οι δειλοί δεν έχουν θέση.
Και δειλοί για τον ποιητή είναι εκείνοι που δεν φθείρονται, σε μια θυσία φυσική, που δεν «τελειώνουν» κάθε λίγο, στη γιορτή του λόγου. Δειλοί για τον ποιητή είναι εκείνοι που στάθηκαν ακίνητοι και διστακτικοί, καθώς οι πέτρες που περιμένουν τους παλιούς πνιγμένους. Ο Μαρκόπουλος γνωρίζει καλά το τοπίο των χαλασμάτων μα ακόμα διατηρεί ένα βλέμμα που πάει πιο πέρα, πιο ψηλά, σε μια μεγαλύτερη έκταση νικά τελικά την καταιγίδα και στο βάθος ορθώνονται καινούρια υποστυλώματα και χρώματα καλύτερα. Μα ακριβώς ετούτο είναι και το ειδικό το βλέμμα του Γιώργου Μαρκόπουλου, ο οποίος πέρα από τα «συμφωνημένα υπονοούμενα», «τα γκρεμισμένα φρουραρχεία», «τις φίλες που κοιμήθηκαν», με «ένα ραβδί ανιχνεύει τους καινούριους δρόμους.»
Θερμότητα συναισθηματική, αναφορά στα «μικρά», έπειτα αναγωγές σε σπουδαιότερα και τέλος μια ηθική προσωπική που είναι τελικά τόσο συλλογική και αποδεκτή. Τούτα είναι τα όρια του Μαρκόπουλου και με τέτοιες αρχές, ξεκάθαρα ποιητικές πορεύεται. Ο Σεφέρης το λέει ξεκάθαρα και ο Μαρκόπουλος, ιχνηλάτης νοημάτων μια όμοια αλήθεια γύρεψε. Ο θάνατος που γεννιέται και κερδίζεται και ο Μαρκόπουλος που καταφτάνει στο βραδινό Πειραιά και μια μόνη διάψευση επιδιώκει. Να ολοκληρωθεί εκείνος με τη λιγότερη μοναξιά. Πέρα από την ποίηση, δίχως τον πόνο μιας αυτοκτονίας ή μιας παράδοσης άνευ όρων. Ο Γιώργος Μαρκόπουλος κατορθώνει να ακουστεί ακόμα και μες σε τούτη τη διαπασών της αγωνίας και να παραμείνει εκκωφαντικός, λαμπρός.

31-12-2012

2011-12-31T15:21:00.001+02:00

(πηγή φωτό: εφημερίδα Εθνος)
Glückliche 2013!

η συντέλεια του κόσμου ΔΕΝ έγινε...
μια ελπίδα ΕΙΧΑΜΕ, αλλά...

Δάφνις και Χλόη

2011-12-30T18:05:00.000+02:00

και η άποψη Jean-Christophe Maillot πάνω σε μουσική Ravel

Ημερολόγιο Ποδηλάτη [Oρχήστρα δωματίου]

2011-12-30T10:29:00.005+02:00

Ημερολόγιο Ποδηλάτη.

Στο στρατό, ήταν το στερνό ποδήλατο.
Μες στους μυριάδες, ο ύστατος.
Οι ακτίνες του γύριζαν πολυτέμνοντας, τόξα και ασφάλτινους κομήτες.
Νύχτα,
στο ανεξακρίβωτο δέντρο,
η φυλλωσιά ένα ψηφιδωτό αεικίνητο,
όλο χλωροσύνη και κυψέλες.

Αχνοί ιστοί, ισχνοί βολβοί και κραταιό δοξάρι,
στη βιόλα του ήχοι εκκρεμούν ως το λιγνό χορτάρι.

Μακριά τα μέλη των κλαριών συνθέτουν παραγάδι
και μέσα φαίνει στιλβωτό, με λέπια ένα κοπάδι.

Κοπάδι κάτωχρο κι υγρό, σπαρτάριστο εν συσπάση
τα βράγχι' ασκοί με κρύσταλλο φουσκώνουν ως την χάση.

Ύστερα , την μέρα, μακριά από δεντρίσια παραγάδια,
κάτω απ' την ρόδα του,
σταχτερές οι πλατείες δοκιμάζονται από τη βία του λάστιχου και του τάχους.
Είδε μερικά συνθήματα της ώρας
και τους φωτεινούς γοφούς των ανταρσιών ν' αναβοσβήνουν αχνά ,μέσα στις ακτίνες του.
Οι λοβοί του άνθισαν,
αυγατίζοντας ομοβροντίες αγανάκτησης.
Τώρα πάει με τα σμήνη και τ' όχημα του δεν αγγίζει δρόμο.

Ζύμη νέφους στις γροθιές του
το ψωμί του όλο γεννάνε,
δίνες οι ορθοπεταλιές του,
το αλέθουν, το ρουφάνε.

Στο καλάθι του ως αντήλιο,
στη φορμόλη ένα κεφάλι,
το κεφάλι του το ίδιο,
ταξιδεύει και αγάλλει.

Στέκει μόνος ο λαιμός του,
σπίτι ενός ξενιτεμένου
νόστο ανθίζει ο γκρεμός του,
μάρτυς Μάρτη εσταυρωμένου.

Τώρ' ακέφαλος πώς στέκει
λένε αθώα οι τσιρκολάνοι,
πίσω τρέχει απ' ένα τσέρκι,
κι όπως πάει θα πεθάνει.

Αδέσποτε, ύστατε ακροβάτη των σελών,
εσύ καλπάζεις συλλέγοντας μες τα δόντια ακίδες και τυχαία ζωύφια.
Στις χούφτες σου, ο πληθυσμός της πολιτείας με τις εξάρσεις του,
τις αφυπνίσεις και το αστείο κουκλοθέατρο που στήνει,
καθώς σκέλεθρα μαριονέτων,
κινούνται αμέριμνα από καραβόσκοινα.
Στο αναλόγιο σου, οι κενές βιτρίνες καθρεφτισμένες σε πολύχρωμα εκκλησιαστικά τζάμια.
Κι εσύ, αξιοθέατο του κέντρου, αεικίνητο,
κομπάρσε ενός θιάσου που δεν μένει ,
βλέπω το κοσμοδρόμιο και το μακρινό σου άρμα,
και κάτω απ' τα λάστιχα σου,
τα νερά παλινοστούν με αφρούς, σταυρούς και βράγχια.

Των σταυρών τα χνουδάτα πνευμόνια,
συμμαζεύουν ανάσες νερένιες
και τα όντα θαλάσσια πιόνια
με πεταλιές προχωρούν ασημένιες.

Ποδηλάτη, παράξενος δύτης
καταλήγεις καθώς ξεμακραίνεις,
στα πελάγη, δρομεύς και αγύρτης
τερματίζεις, τη στέψη αναμένεις.

Απ' τα νερά σηκώνονται τα όρη σαν πυξίδες,
βλέπεις τώρα διάφανο τ' άστρο κάποιου βορρά
κι αν είναι θανατερό το χρυσάφι
μες τις κασέλες των οριζόντων, όπως καταβυθίζεται σε τάφρους ορυχείων,
εσύ θες μόνο το σημείο φυγής μες στον πίνακα που τρέχεις να αγγίξεις
κι ύστερα στην καμπύλη να χαθείς,
ανεμίζοντας βάγια και συμπαθητικούς Ιούδες.

Μπηγμένοι σταυροί μες στους λόφους
σ' αυτούς πας με ούριους συντρόφους.

Λημέρια σε κρύβουνε, πόσα; Μέτρα!
Κοιμάσαι, προσκέφαλο η πέτρα.

Μεσσία της Παρασκευής,
μιας οποιασδήποτε Παρασκευής
και γεννημένε άνευ άστρου και πάχνης,
ένα ποδήλατο η περιουσία σου όλη κι όλη,
ένα ποδήλατο και οι ταγμένοι δρόμοι.
Τα πέταλα μες τις ίριδες παφλάζουν,
στο διάκενο των ακτίνων, μια αυτοκρατορία πλασμάτων.
Η γλώσσα τους απ' το υλικό σου.
Αλογίσια και στην χαίτη της λαξευμένος ο καλπασμός στο αμφίρροπο.
Μια μπόρα σε βάλλει απόκοσμων καστράτων ,
που φεύγουν στοχεύοντας άριες πάνω στα δικά τους ποδήλατα ,
δεμένα με χορδές και λαρύγγια.
Μες στο βελούδο σηκώνεται αναπάντεχα,
θεόρατος ένας Φαρινέλι,
πελαγοδρομεύς όπως κι εσύ, στην γλώσσα γλιστρά κι υψώνεται της φλύαρης πορείας σου.

Γόρδιων έκταση τώρα τα μέλη,
πέλματα μπρούτζινα λιώνουν αμπέλια
και στο νερό μέσα του Φαρινέλι,
φεύγει από κρύσταλλο μι' αγέλη χέλια.

Αγρι' ανήμεροι, λάβροι καστράτοι,
λάρυγγες άνεμοι, κάτοικοι θόλου
άντρες ιδιότροποι μα ντελικάτοι
μες στον ασκό λεπτεπίλεπτου Αιόλου.

Πού πας μέσα σε αόρατες ουρές,
μέσα στην ευρεία υγρασία ενός ρε, να υπάρξεις,
εσύ, ραγδαίε και μοναχικέ.
Κι όμως!
Σε είδα να κάνεις ποδήλατο πάνω στο πεντάγραμμο,
ακέφαλος στο κρεσέντο σου, σαν αλλοπαρμένο αλογάκι.
Πάλευες με την μπροστινή τη ρόδα σου,
ν' ανοίξεις τη σφιχτή κλειδαριά ενός σολ.
Φεύγαν απ' την διάτρητη σκεπή του, σμήνη τα χελιδόνια.
Ακολούθησες κι εσύ.
Ο λαιμός σου ορθάνοιχτος, μια φωλιά αλλιώτικη από λάσπη, βαμβάκι κι αδένες.
Οι κούρμπες σου όλο σπόρια και νερό.
Στην ράχη σου, μόλις που φύτρωνε ένα οξύ κουδουνάκι ,
αναγκαίο σε κάθε σωστό ποδηλάτη.

πηγή εδώ

Andrei Tarkovsky - Nostalghia

2011-12-29T21:16:00.000+02:00

(χωρίς τίτλο) [Πόπη Συνοδινού]

2011-12-28T15:34:00.005+02:00

Μαγεία η έλξη κι αθάνατη
καυτή σαν ήλιος που γελά αρπάζοντας τις στέγες,
ωραίος είσαι σαν την πορφύρα την αθάνατη
μυσταγωγικές οι προσφορές σου στο Πέλαγος,
εγώ σκέπτομαι τι θα ‘ταν το Πέλαγος αν μόνο του έστεκε,
... η ποίηση τι θα ‘ταν αν μια θεά μόνη της ήταν κι έβλεπε σαν τον Νάρκισσο την ψυχή της,
όλα τα πλάσματα θέλουν υλικά να λιώσουν τα φαρμάκια τους,
όλα ζητούν να ξοδιάσουν σαν απεγνωσμένα την χάρη και την ομορφιά που κρύβουν κάτω από τα
πέπλα τους,
σιγοντάρω στην χαρά,
στην δύναμη που έχει ο άνθρωπος να κάνει έργο την λύπη,
αθάνατα όλα αυτά και στέκουν δαγκωμένα ,
σαν το μήλο που κάποιος κακός παραμυθάς έκανε ιστορία αμαρτίας και αγιοσύνης,
να φοβούνται αυτοί που νιώθουν τον κόσμο παράταιρο από την ύπαρξη τους...
να λατρεύουν αυτοί που τον κόσμο μέσα τους τον έχουν...

Η σημαία [Ορχάν Βελί Κανίκ - μετάφραση Μιχάλης Παπαντωνόπουλος]

2011-12-28T14:58:00.002+02:00

Η σημαία

Σύντροφε, κείτεσαι άψυχος
στο πεδίο της μάχης.
Oι παλάμες σου γεμάτες με το αίμα μου•
το κεφάλι σου σφηνωμένο κάτω απ’ το σώμα μου•
το πόδι σου πάνω στο χέρι μου.
Δεν ξέρω τ’ όνομά σου
ή το κρίμα σου.
Ίσως ανήκουμε στον ίδιο στρατό.
Ίσως είμαστε αντίπαλοι.
Ίσως μ’ έχεις ακουστά:
είμαι αυτός που τραγουδάει στην Iστανμπούλ,
αυτός που πυροβόλησαν στο Aμβούργο,
αυτός που τραυματίστηκε θανάσιμα στη Γραμμή Mαζινό,
αυτός που πέθανε από λοιμό στην Aθήνα
και πιάστηκε αιχμάλωτος στη Σιγκαπούρη.
Δεν όρισα εγώ το πεπρωμένο μου.

Kι όμως, γνωρίζω εξίσου καλά
μ’ εσάς που το ορίσατε για μένα,
τη γεύση του παγωτού φράουλα,
την ευχαρίστηση που δίνει η τζαζ,
την αίγλη και το μεγαλείο της δόξας.
Ξέρω: λατρεύετε τα δώρα της ζωής –
όχι το τσάι και το ροκφόρ,
όχι το γούνινο ζεστό παλτό.
Tι θα λέγατε για αγκινάρες με σως βινεγκρέ
και φτερούγες πέρδικας με κρέμα γάλακτος;
Για ένα ποτήρι Black&White
και τον βασιλικό μανδύα;

Βλέπετε, ο μόχθος είκοσι ετών
επιβραβεύεται με μία μόνο σφαίρα.
Αυτό σημαίνει μοίρα για εσάς:
να ξαναρχίσετε απ’ το Xάρκοβο.
Πάει καλά.
Eμείς φέραμε ως εδώ τη σημαία•
άλλοι θα την πάνε πιο πέρα.
Στο κάτω κάτω,
είμαστε δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο
και γνωριζόμαστε πολύ καλά μεταξύ μας.

διαβάστε ή κατεβάστε από τις εκδόσεις "Το Βαχκικόν" όλο το βιβλίο "Ο δρόμος μου είναι πλατεία [Ορχάν Βελί Κανίκ - μετ. Μιχάλης Παπαντωνόπουλος]" εδώ

Χριστουγεννιάτικο [Κώστας Σφενδουράκης]

2011-12-26T11:23:00.001+02:00

Χριστουγεννιάτικο

Χριστουγεννιάτικα στο κέντρο
ήμουν ξημέρωμα Σαββάτου,
είδα στο σύνταγμα ένα δέντρο
που είχαν στολίσει τη σκιά του.

Είπα πως θα 'ναι απ' το μεθύσι
ή από της λήθης τη μαστούρα
το δέντρο ήταν κυπαρίσσι
κι εγώ ήμουν σαν νεκρή φιγούρα.

Πια η γιορτή είχε τελειώσει
ερημική στιγμή και κρύα
να είμαι εκεί χωρίς αιτία

και να κοιτώ που ' χαν φυτρώσει
δίπλα στο δρόμο λίγα βρύα
έμοιαζε τάφος η πλατεία.

Το θαυμαστικό [Anton Chekhov]

2011-12-25T20:26:00.002+02:00

κατεβάστε το ή διαβάστε το (σε μορφή pdf) εδώ

Το θαυμαστικό

Τη νύχτα των Χριστουγέννων, ο Εφίμ Φόμιτς Περεκλάντιν, δημόσιος υπάλληλος, έπεσε να κοιμηθεί στενοχωρημένος, καταρρακωμένος, θα έλεγα.

«Παράτα με, διαβολεμένη!» μούγκρισε κακιωμένος στη γυναίκα του, όταν τον ρώτησε γιατί είναι έτσι μουτρωμένος.

Είχε μόλις επιστρέψει από μια επίσκεψη, όπου ειπώθηκαν πολλά δυσάρεστα και προσβλητικά πράγματα για το άτομό του. Στην αρχή, η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το όφελος της μόρφωσης γενικώς, κατόπιν πέρασαν στο μορφωτικό επίπεδο που απαιτούσε ο τομέας τους και εκφράστηκαν, εν προκειμένω, πολλές επικρίσεις, ακόμα και χλευασμοί, με αφορμή το χαμηλό αυτό επίπεδο. Κατόπιν, όπως συνηθίζεται σε όλες τις ρωσικές παρέες, από το γενικό πέρασαν στις προσωπικές περιπτώσεις.

«Ας πάρουμε, για παράδειγμα, εσάς, Εφίμ Φόμιτς», απευθύνθηκε στον Περεκλάντιν ένας νεαρός. «Κατέχετε μια σεβαστή θέση... αλλά τι μόρφωση έχετε;»

«Καμιά. Κι ούτε απαιτείται σε μας μόρφωση», απάντησε αμήχανα ο Περεκλάντιν. «Να γράφεις σωστά, αυτό αρκεί...»

«Και πού μάθατε να γράφετε σωστά;»

«Μα, συνήθισα... Στα σαράντα χρόνια υπηρεσίας έμαθα να κουνάω τα χέρια μου... Στην αρχή, βέβαια, ήταν δύσκολο, έκανα λάθη, αλλά μετά συνήθισα... κι εντάξει...»

«Και τα σημεία της στίξης;»

«Και τα σημεία της στίξης εντάξει... Σωστά τα βάζω».

«Χμ!...» μπερδεύτηκε κάπως ο νεαρός. «Η συνήθεια όμως είναι εντελώς άλλο πράγμα από τη μόρφωση. Δεν αρκεί το να χρησιμοποιείτε σωστά τα σημεία της στίξης... δεν αρκεί! Πρέπει να ξέρετε και γιατί τα χρησιμοποιείτε! Βάζετε ένα κόμμα, αλλά οφείλετε να καταλαβαίνετε για ποιο λόγο το βάζετε... ναι! Αυτή η ασύνειδη... αντανακλαστικά σωστή γραφή σας δεν αξίζει δεκάρα. Είναι μηχανική, τίποτα παραπάνω».

Ο Περεκλάντιν σιωπούσε, χαμογελώντας μάλιστα δειλά (ο νεαρός ήταν γιος ενός κρατικού συμβούλου και είχε δικαίωμα ο ίδιος σε μια θέση Χ βαθμού), αλλά τώρα, πέφτοντας για ύπνο, μετατράπηκε ολόκληρος σε αγανάκτηση και κακία.

«Σαράντα χρόνια υπηρέτησα», σκεφτόταν, «και κανένας δε με αποκάλεσε βλάκα, αλλά, για δες, ξάφνου άρχισαν οι κριτικές! "Ασύνειδα!... Αντανακλαστικά! Μηχανική αναπαραγωγή..." Μπα, που να με πάρει ο διάβολος! Μάλιστα, κύριε, μπορεί να σκαμπάζω περισσότερα από σένα, κι ας μην πήγα ποτέ στα πανεπιστήμιά σας!»

Αφού εκτόξευσε νοερά στον επικριτή του όλες τις γνωστές βρισιές, ζεσταμένος πια κάτω από τις κουβέρτες, ο Περεκλάντιν άρχισε να ηρεμεί.

«Ξέρω... καταλαβαίνω...» σκεφτόταν καθώς τον έπαιρνε ο ύπνος. «Δε θα βάλω άνω κάτω τελεία εκεί που χρειάζεται κόμμα, πράγμα που σημαίνει ότι καταλαβαίνω, συνειδητοποιώ. Μάλιστα... νεαρέ μου... Πρώτα πρέπει να ζήσεις λίγο, να δουλέψεις, και μετά να κρίνεις τους γέρους...»

Μπροστά στα κλειστά μάτια του λαγοκοιμισμένου Περεκλάντιν, μέσα από σκοτεινά, χαμογελαστά σύννεφα, ξεπετάχτηκε σαν μετεωρίτης ένα φλεγόμενο κόμμα. Κατόπιν δεύτερο, τρίτο, και σύντομα ο σκοτεινός, απεριόριστος ορίζοντας, που απλωνόταν στη φαντασία του, καλύφθηκε από πυκνά σμήνη ιπτάμενων κομμάτων...

«Ας πάρουμε αυτά τα κόμματα...» σκεφτόταν ο Περεκλάντιν, νιώθοντας τα μέλη του να παραλύουν γλυκά από τον επερχόμενο ύπνο. «Τα καταλαβαίνω θαυμάσια... Μπορώ να βρω θέση για το καθένα, αν χρειαστεί... και... και συνειδητά... όχι στην τύχη... Εξέτασέ με και θα δεις... Τα κόμματα μπαίνουν σε διάφορα σημεία, εκεί που χρειάζεται κι εκεί που δε χρειάζεται. Όσο πιο μπερδεμένο είναι το κείμενο, τόσο πιο πολλά κόμματα χρειάζονται. Μπαίνουν μπροστά από το "ο οποίος" και μπροστά από το "ότι". Αν πρέπει να απαριθμηθούν με τη σειρά οι υπάλληλοι, τότε πρέπει τον καθένα να τον ξεχωρίζεις με κόμμα... Ξέρω!»

Τα ολόχρυσα κόμματα στριφογύρισαν στον αέρα και απομακρύνθηκαν. Στη θέση τους εμφανίστηκαν οι φλογισμένες τελείες...

«Η τελεία μπαίνει στο τέλος του κειμένου... Εκεί όπου χρειάζεται να πάρεις μεγάλη ανάσα και να κοιτάξεις τον ακροατή, εκεί επίσης μπαίνει τελεία. Στο τέλος κάθε μεγάλης παραγράφου βάζουμε τελεία, ώστε να μην κολλήσει το στόμα του γραμματέα, όταν θα το διαβάζει. Πουθενά αλλού δεν μπαίνει τελεία... »

Τα κόμματα επιστρέφουν και πάλι... Ανακατεύονται με τις τελείες, στροβιλίζονται, και τότε ο Περεκλάντιν βλέπει ολόκληρο σχηματισμό από άνω τελείες και άνω και κάτω τελείες...

«Κι αυτά τα ξέρω...» σκέφτεται. «Εκεί που το κόμμα δεν είναι αρκετό, αλλά η τελεία πάει πολύ, εκεί βάζουμε άνω τελεία. Πριν από το "όμως" και το "επομένως" πάντα βάζω άνω τελεία... Και οι άνω κάτω τελείες; Οι άνω κάτω τελείες μπαίνουν μετά τις λέξεις "αποφασίσαμε", "ορίσαμε"... »

Οι άνω τελείες και οι άνω κάτω τελείες χάθηκαν. Ήρθε η σειρά των ερωτηματικών. Ξεπετάχτηκαν μέσα από τα σύννεφα και άρχισαν να χορεύουν κανκάν...

«Ερωτηματικό; Χαρά στο πράγμα! Για χιλιάδες αμέτρητες από αυτά μπορώ να βρω μια θέση. Μπαίνουν πάντα όταν πρέπει να γίνει ερώτηση, ή, ας υποθέσουμε, όταν πρέπει να μάθουμε σχετικά με κάποιο χαρτί: "Πού καταγράφεται ο ισολογισμός για το τάδε έτος;" ή: "Δε θεωρεί άραγε η αστυνομική διεύθυνση δυνατόν, αυτή την Ιβάνοβα και λοιπά;..."»

Τα ερωτηματικά συγκατένευσαν επιδοκιμαστικά με τους μικρούς γάντζους τους και αστραπιαία, σαν να τους δόθηκε κάποιο παράγγελμα, μετατράπηκαν σε θαυμαστικά...

«Χμ!... αυτό το σημείο της στίξης μπαίνει συχνά στις επιστολές. "Αξιότιμε κύριε!" ή "Εξοχότατε, πατέρα και ευεργέτη!..." Αλλά στα κείμενα, πότε μπαίνει;»

Τα θαυμαστικά τεντώθηκαν ακόμα περισσότερο και σταμάτησαν περιμένοντας...

«Στα κείμενα μπαίνουν όταν... αυτό... το... πώς το λένε; Χμ! Αλήθεια, πότε το βάζουμε στα υπηρεσιακά έγγραφα; Κάτσε... δε θυμάμαι... Χμ!...»

Ο Περεκλάντιν άνοιξε τα μάτια και άλλαξε πλευρό. Όμως δεν πρόλαβε να ξανακλείσει τα μάτια και στο μαύρο φόντο εμφανίστηκαν πάλι τα ερωτηματικά.

«Να πάρει ο διάβολος... Πότε μπαίνουνε», σκέφτηκε, προσπαθώντας να διώξει από τη φαντασία του τους απρόσκλητους επισκέπτες. «Έχει γούστο να ξέχασα! Ή ξέχασα, ή... δεν τα έβαζα ποτέ...»

Ο Περεκλάντιν άρχισε να φέρνει στη μνήμη του όλα τα έγγραφα που έγραψε στη διάρκεια των σαράντα χρόνων υπηρεσίας. Αλλά όσο κι αν σκεφτόταν, όσο κι αν έστυβε το μυαλό του, δεν ανακάλυψε στο παρελθόν του ούτε ένα θαυμαστικό!

«Τι περίπτωση κι αυτή! Έγραφα σαράντα χρόνια και δεν έβαλα ούτε μια φορά θαυμαστικό... Χμ!... Αλλά, πότε στο δαίμονα μπαίνει;»

Από τις σειρές των φλεγόμενων θαυμαστικών πρόβαλε σαν έχιδνα το γελαστό μουσούδι του νεαρού επικριτή. Τα θαυμαστικά γελούσαν επίσης καθώς συγχωνεύονταν σε ένα τεράστιο θαυμαστικό.

Ο Περεκλάντιν τίναξε το κεφάλι του και άνοιξε τα μάτια.

«Ένας θεός ξέρει...» σκέφτηκε. «Αύριο πρέπει να σηκωθώ για τον όρθρο, και τούτος ο σατανάς δε φεύγει από το μυαλό μου... Φτου! Μα... πότε το βάζουμε; Πού είναι λοιπόν η συνήθεια; Πού είναι η μάθηση; Σαράντα ολόκληρα χρόνια κι ούτε ένα θαυμαστικό! Ε;»

Ο Περεκλάντιν σταυροκοπήθηκε και έκλεισε τα μάτια, αλλά τα ξανάνοιξε πάραυτα. Στο μαύρο φόντο δέσποζε ακόμα το θαυμαστικό...

«Φτου! Πώς να κοιμηθείς έτσι; Μαρθάκι!» απευθύνθηκε στη γυναίκα του, η οποία συχνά παινευόταν ότι τέλειωσε εσωτερική σε κάποιο εκπαιδευτήριο. Μήπως, ξέρεις, ψυχούλα μου, πότε μπαίνει στα κείμενα το θαυμαστικό;»

«Αυτό έλειπε, να μην ξέρω! Τσάμπα σπούδασα εφτά χρόνια στο εκπαιδευτήριο; Θυμάμαι απ' έξω κι ανακατωτά όλη τη γραμματική. Το σημείο αυτό μπαίνει στις προσφωνήσεις, στα επιφωνήματα και στις εκφράσεις ενθουσιασμού, αγανάκτησης, χαράς, οργής και λοιπών συναισθημάτων».

«Μάλισταα...» σκέφτηκε ο Περεκλάντιν. Ενθουσιασμός, αγανάκτηση, οργή και λοιπά συναισθήματα...»

Ο δημόσιος υπάλληλος έπεσε σε βαθύ συλλογισμό... Σαράντα χρόνια έγραφε χαρτιά, χιλιάδες, δεκάδες χιλιάδες έγγραφα, και δε θυμάται ούτε μια αράδα που να εκφράζει ενθουσιασμό, αγανάκτηση ή κάτι παρόμοιο...

«Και λοιπά συναισθήματα...» σκεφτόταν. «Αλλά, σάμπως στα έγγραφα χρειάζονται συναισθήματα; Κι ένας αναίσθητος μπορεί να τα γράψει... »

Το μούτρο του νεαρού επικριτή ξεπρόβαλε και πάλι πίσω από το φλογισμένο σημείο στίξης και χαμογέλασε φαρμακερά. Ο Περεκλάντιν σηκώθηκε και κάθισε στο κρεβάτι. Το κεφάλι του πονούσε, στο μέτωπο εμφανίστηκε κρύος ιδρώτας... Στη γωνία φώτιζε απαλά το καντήλι, τα έπιπλα ήταν καθαρά, γιορτινά, τα πάντα απέπνεαν ζεστασιά και την παρουσία γυναικείων χεριών, αλλά ο δύστυχος υπαλληλάκος κρύωνε, ένιωθε απαίσια, ακριβώς σαν να είχε αρρωστήσει από τύφο. Το

θαυμαστικό στεκόταν πια όχι πίσω από τα κλειστά του μάτια, αλλά μπροστά του, εδώ, στο δωμάτιο, κοντά στο κομοδίνο της γυναίκας του και του έκλεινε κοροϊδευτικά το μάτι...

«Γραφομηχανή! Μηχανή!» ψιθύριζε το φάντασμα, φυσώντας κι εκτοξεύοντας πάνω στο γραφιά ξερό αέρα. «Ξύλο απελέκητο!»

Ο υπαλληλάκος κρύφτηκε κάτω από την κουβέρτα, όμως και κάτω από αυτήν συνέχισε να βλέπει το φάντασμα. Κόλλησε το πρόσωπό του στον ώμο της γυναίκας του, αλλά πίσω από τον ώμο ξεφύτρωνε ο ίδιος πάντα εφιάλτης... Όλη τη νύχτα παιδεύτηκε ο δύστυχος ο Περεκλάντιν, κι όταν φώτισε η μέρα το φάντασμα ήταν ακόμα εκεί... Το έβλεπε παντού. Την ώρα που φορούσε τις μπότες του, στο πιατελάκι του τσαγιού, στο παράσημο τρίτου βαθμού, το «Στανισλάφ»...

«Και λοιπά συναισθήματα...» σκεφτόταν. «Η αλήθεια είναι ότι δεν υπήρχαν συναισθήματα... Θα πάω, ας πούμε, σε λίγο, στη διεύθυνση να υποβάλω τα σέβη και τις ευχές μου... σάμπως αυτό γίνεται με συναίσθημα; Λοιπόν, τι κρίμα... Είμαι απλώς μια ευχετήρια μηχανή...»

Ο Περεκλάντιν βγήκε στο δρόμο και σταμάτησε μια άμαξα, όμως του φάνηκε ότι στη θέση του αμαξά καθόταν ένα θαυμαστικό.

Μπαίνοντας στον προθάλαμο του σπιτιού του προϊσταμένου του, στη θέση του θυρωρού είδε το σημείο... Που του μιλούσε πάντα για ενθουσιασμό, αγανάκτηση, οργή... Ο κονδυλοφόρος είχε πάρει κι αυτός τη μορφή θαυμαστικού. Ο Περεκλάντιν τον έπιασε, βούτηξε την πένα στο μελάνι και υπέγραψε:

«Κρατικός υπάλληλος Εφίμ Φόμιτς Περεκλάντιν!!!»

Βάζοντας τα τρία θαυμαστικά ένιωσε ενθουσιασμό, αγανάκτηση, ικανοποίηση, κι έβραζε από οργή.

«Να, για να μάθεις! Να, για να μάθεις!» μουρμούρισε, πιέζοντας την πένα.

Το φωτεινό σημείο ικανοποιήθηκε κι αυτό και εξαφανίστηκε.

Tα Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

2011-12-24T11:38:00.000+02:00

Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα:

1.Τα Χριστούγεννα του Τεμπέλη (σελ. 1-5)

2. Στο Χριστό στο Κάστρο (σελ. 6 -21)

3. Το Xριστόψωμο (σελ. 21-24)

κατεβάστε το εδώ

Βολταίρος – Φιλοσοφικές Επιστολές [Πρόλογος μετάφραση: Νίκος Αλιφέρης]

2011-12-24T11:35:00.001+02:00

Το βιβλίο: “Βολταίρος – Φιλοσοφικές Επιστολές [Πρόλογος μετάφραση: Νίκος Αλιφέρης]”(εκδ. Αλεξάνδρεια 1989), σήμερα εξαντλημένο, δυσεύρετο αλλά και μοναδικό στην ελληνική γλώσσα βιβλίο όπου κάποιος μπορεί να βρει μεταφρασμένες και τις είκοσι πέντε φιλοσοφικές επιστολές του Βολταίρου.

Η μετάφραση ρέει σωστά και αποδίδει επίσης σωστά τις θέσεις του μεγάλου αυτού φιλόσοφου και εμβληματικής μορφής του διαφωτισμού.

Στον πρόλογο, με τίτλο: «Οι αφιλοσόφητες επιστολές του Βολταίρου», ο μεταφραστής, Νίκος Αλιφέρης, καταλήγει ως εξής:

«[...] Ο μεγαλοφυής αυτός ηλίθιος, πατέρας του Σοσιαλισμού και του Καπιταλισμού, των μαρξιστών και των φιλελεύθερων˙ προοδευτικότερος των προοδευτικών και κατανοητός από όλους˙ είναι ο βασιλέας του κόσμου μας και ο εξουσιαστής του πνεύματός μας - κι ας τον περιφρονούν φιλόσοφοι και στοχαστές˙ είναι η ψυχή και το στήριγμα της σύγχρονης δημοκρατίας - κι ας στάθηκε ο ίδιος υπέρμαχος της μοναρχίας. Διακόσια χρόνια μετά την Γαλλική και Παγκόσμια Επανάσταση, κάτω από το βάρος του πνευματικού και πολιτικού αδιέξοδου της σημερινής εποχής, συνειδητοποιούμε πόσο αδιάσπαστες είναι οι δυο αυτές πλευρές της ζωής μας. Στέκεται πράγματι αδύνατον να απαλλαγούμε από την κυριαρχία της κοινής λογικής και τον υπέρμετρο εγωισμό μας. Κι αυτό δεν μπορεί να συμβεί παρά αποδεσμεύοντας το υπέρτατο αγαθό από την κοινωνία και την ιστορία, κι ανυψώνοντάς το πάλι στους ουρανούς.»

Όπως μπορεί κάποιος να καταλάβει αμέσως, οι απαξιωτικές απόψεις του μεταφραστή για το Βολταίρο και κατά συνέπεια για το διαφωτισμό γενικότερα εκκινούν ακριβώς από αυτή την τελευταία πρόταση του μεταφραστή όπου υπερασπίζεται το θρησκευτικό δυισμό απέναντι στην αναζήτηση μιας κοινωνίας απελεύθερων πολιτών που εξέφραζε ο διαφωτισμός.

Το θέμα όμως δεν είναι αν συμφωνούμε με το Βολταίρο και το διαφωτισμό ή με τις θέσεις του μεταφραστή, αλλά πως τελικά στο έργο της μετάφρασης αυτό που έχει σημασία δεν είναι αν ο μεταφραστής συμφωνεί ή όχι με το έργο που μεταφράζει (και αυτό έχει δικαίωμα να το εκφράσει) αλλά αν μεταφράζει σωστά (και το ελάχιστο που αυτό σημαίνει είναι να παραδίδει ένα κείμενο σε σωστή γλώσσα που δεν θα προδίδει το αρχικό κείμενο).

Όσο και αν διαφωνώ με τις θέσεις του συγκεκριμένου μεταφραστή, αφού σε τελική ανάλυση υπερασπίζεται τον θεοκρατικό κόσμο των πολυεθνικών κρατών ο οποίος προηγήθηκε της εποχής του διαφωτισμού στην Ευρώπη (που δυστυχώς επανέρχεται υπό τη μορφή πολυεθνικών οικονομοκρατιών), εκτιμώ τη μετάφρασή που μας προσέφερε και φυσικά θεωρώ αυτονόητο πως κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να μεταφράζει μόνο αυτό με το οποίο συμφωνεί. Το έργο της μετάφρασης είναι μία προσωπική πρόκληση και όχι μία συμπλήρωση πιστοποιητικού κοινωνικών φρονημάτων.

Stravinsky - Petrushka

2011-12-24T11:32:00.001+02:00

Anton Webern - Passacaglia für Orchester Op.1

2011-12-22T22:46:00.000+02:00

Stravinsky-The Firebird

2011-12-22T22:34:00.000+02:00

Οι ερμηνείες της εκπολιτισμένης εξαθλίωσης [Oρχήστρα δωματίου]

2011-12-20T09:29:00.001+02:00

απόσπασμα από: εδώ

"Οι ερμηνείες της εκπολιτισμένης εξαθλίωσης"

Απόπειρες.

α.

Οι τρείς μεγαλοπρεπείς κουρελήδες,
λιβανίζουν τα δυάρια.
Πεντακάθαρα δυάρια .
Τρισεύγενα.
Τα δυάρια είναι δυάρια , τίποτα περισσότερο ,
από μικρούτσικες οχιές ,
που χορεύουν πλάι στα ποτήρια τους.
Μπορεί να σημαίνουν το σχέδιο των κηροπηγίων ,
ή την δυαδικότητα των σκέψεων : την εκπεφρασμένη αβρότητα ,
την καταπνιγμένη ,ακατάσχετη εσχατολογία μέσα τους.

[Απόπειρα εξαθλίωσης του παραπάνω:

Τρείς βρωμιάρηδες παίζουν χαρτιά. Μπαλαντέρ το δύο. Πίνουν.]

β.

Τα ξυλοπάπουτσα του , βρίθουν από εγχειρίδια θρησκειών.
Ανέσκαπτες τουρμπάνια , σταυρούς και παχύδερμους γκουρού εν γαλήνη.
Το ζήτημα , είναι η λερή αγιοσύνη του λόγου.
Η σήψη που καιροφυλακτούσε , νεανική κάτω απ' το νύχι της λέξης.
Μια σόλα μπορούσε να συνθλίψει αυτό το σαράκι.
Μια φτέρνα διδασκαλίας , μπορούσε να χαράξει το ύπαιθρο ενός νέου "είναι"
προς ανακάλυψη.
Βέβαια δεν είναι καθόλου πρωτότυπη ιδέα , να γίνει αυτό πετσί με πετσί.
Η εξαθλίωση δεν έχει απαίτηση.
Δεν προϋποθέτει την ύπαρξη ειδικών προσόντων .
Σ' ένα προάστιο ήδη ορφανεμένο απ' άνθηση , μπορείς να την έχεις βέβαιη ,
αδέσποτη καθώς γυρνοβολά στους ασπρόμαυρους δρόμους ,
στην πάχνη του πρωινού , στην υγρασία των τοίχων.
Όταν "η ρήξη των στερετοτύπων" και τα ρηξικέλευθα επακόλουθα ,
έγιναν τα ίδια ένα ακόμα στερεότυπο ,μια κοινοτυπία χωρίς έλεος ,
στάλθηκε το άχρηστο αίμα μας στην αθλιότητα μιας πληκτικής επανάληψης.
Ειπώθηκαν όλα άραγε;
Από εκείνους που κατοικήθηκαν απ' την Γλώσσα. Και οι άλλοι ;
Ίσως έχουν κάτι φοβερότερο να πουν.

[Απόπειρα εξαθλίωσης του παραπάνω:

Ένας θρήσκιος με ξυλοπάπουτσα συναντά γκουρού και παπάδες.
Με τις σόλες του σκοτώνει τα ζωύφια.
Αυτό δεν είναι και τίποτα σπουδαίο.
Γυρνάνε στο ύπαιθρο .
Αυτοί τα έχουν πει όλα.
Οι άλλοι έχουν να πουν πιο φοβερά πράγματα απ' αυτούς.
Οι άλλοι είναι αυτοί που δεν είναι σαν αυτούς.]

γ.

Τ' αμίλητα στοιχεία , συνοδεύονται από υπεραναλύσεις ανακριβειών.
Μιλάμε για τα έλη , που έφεραν την μέγιστη σύρραξη , στις τάξεις των ασίγαστων .
Κάτω απ' τον φλοιό , μια κοινωνία αγνοούμενων διαλόγων ,
καυγάδιζε όλο σπορά.
Η υψικάμινος των αντιρρήσεων.
Σ' αυτή τη φωτιά , συντρίψαμε το ογκολιθικό ψύχος , των άσκοπων φλυαριών.

[Απόπειρα εξαθλίωσης του παραπάνω:

Κάποια στοιχεία είναι αμίλητα.
Αυτά και άλλα καίγονται σε μια φωτιά.]

δ.

Δεν είναι και πολύ σπουδαίο πράγμα ,
μια απελεύθερη εφηβεία,
μ΄ όλα εκείνα τα στοιχεία της εξαγρίωσης.
Σκαλίζοντας τα πρώτα σου γράμματα , μέσω ριπών ζωικών χνώτων ,
ξέρεις πως η ανθόρροια εμπειριών , πέφτει ραγδαία πολύ μετά τον ορίζοντα.
Αυτό δεν είναι καμιά σπουδαία ανακάλυψη!

[Απόπειρα εξαθλίωσης του παραπάνω:

Η εφηβεία δεν είναι τίποτα σημαντικό.
Μαθαίνεις μερικά γράμματα μαζί με άλλα ζώα.
Ότι είναι μακριά δεν είναι σπουδαία ανακάλυψη.]

Γιώργος Σισιλιάνος - Ταναγραία

2011-12-19T20:08:00.001+02:00

για το Γιώργο Σισιλιάνο εδώ
για τη δισκογραφία του Γιώργου Σισιλιάνου από το Θωμά Ταμβάκο εδώ

Ισως [στίχοι: Κώστας Σφενδουράκης - μουσική: Χριστίνα Μέτσικα]

2011-12-18T10:33:00.000+02:00

Jazz & Τζαζ - τεύχος 225

2011-12-18T10:10:00.008+02:00

1. It Don’t Mean A Thing

2. Sophisticated Lady

3. I Got It Bad

4. Black and Tan Fantasy

5. Mood Indigo

6. I Let A Song Go Out of My Heart

7. Solitude

8. Caravan

9. Honeysuckle Rose

10. Tea for Two

Στο Τεύχος 225 του "Jazz και Τζαζ" φιλοξενείται κι ένα μικρό αφιέρωμα στον Κώστα Παπαθανασίου, στη στήλη που επιμελείται ο Σάκης Παπαδημητρίου: "Τζαζ και Λογοτεχνία", και τη νέα του ποιητική συλλογή "Εκμαγεία" (Σαιξπηρικόν, 2011)

Τζαζ [Κώστας Παπαθανασίου]

Δεν μας έμειναν λέξεις

Φυσάμε αλλόκοτες κραυγές

Στα λευκά φαντάσματα

Που μας κοιτάνε

Σε κάτι δωμάτια όλοι μαζί

Κρύβουμε ουσίες παράξενες

Μαζί με τις ψυχές μας

Δεν είμαστε εκεί που περπατάμε

Και μαύρα δάχτυλα χαϊδεύουν

Τις χρυσές τρομπέτες

Παλεύουμε ιδρωμένοι

Σ’ αυτό το δρόμο που

Περίεργα μας ξετυλίγει

Τις νύχτες που υπάρχουμε

Ο γέρο-νέγρος μας τραγουδά

Τα μπλουζ

Όλοι μαζί γελάμε και καπνίζουμε

Κάτω απ’ το χλωμό φεγγάρι

-«Εσείς θα πετάξετε ψηλά»

Μας λέει

Τότε τα μάτια μας γυρνάνε ανάποδα

Και το μπλουζ γίνεται αέρας

Που μας παίρνει

Η μισή Ρίτα έπεσε στο μπαρ [Bαλάντης Βορδός]

2011-12-18T09:48:00.001+02:00

Η μισή Ρίτα έπεσε στο μπαρ

Μεσάνυχτα ματωμένα στάζουν σαν υγρασία
σ' αυτήν την γενέθλια κωμόπολη
ποντάροντας τον εαυτό μου σ' αυτό εδώ το μπαρ
του ερέβους.

Νιώθω σαν μόλις να δολοφόνησα
την σιωπή μου γράφοντας
από μνήμης τσαλακωμένες σημειώσεις κρατώντας
κι ύστερα κι άλλες
κι άλλες
και όλες μαζί για πέταμα.

Στα μάτια ενός σκύλου η πραγματικότητα
είναι λιγότερο πραγματική από κάθε
τι άλλο υπάρχει σ' ένα κεφάλι
ανοιγμένο σαν καρπούζι.

Απ' την σκισμένη αφίσα στο μπαρ
η μισή Ρίτα έπεσε
η άλλη μισή με κοιτά
με μισό μάτι.

Ει Ρίτα κερνάω σαμπάνια
θα κάνουμε και κόκα αν το θες
κάνε μου παρέα σήμερα
που βρέχει κίτρινα φώτα
στη λεωφόρο
που βρέχει δάκρυα στα μάτια του σκύλου
που του σκοτώσανε τα παιδιά του.

Φέρε και τη Ρόμι μαζί
θα περάσουμε φίνα οι τρείς μας
μια κίτρινη τρύπα η ψυχή σου
που με ρουφάει.
Πυκνές γάζες αυτή η τρέλα πού έρχεται σε δόσεις
κι άλλοτε με μιας δριμύ χαλάζι στα κεραμίδια πέφτει
κομμένα γάντια στους κροτάφους αυτή η νύχτα μάτια μου
ζεστές παραισθήσεις απ' το φούρνο μικροκυμάτων
του μυαλού σου
και τα όνειρα που ακουμπούν στο αλκοόλ

το ξέρω Ρίτα σε ξέρω και με ξέρεις καλά
όταν σβήνουν τα φώτα λευκές αράχνες
τα μάτια σου
τα συντριπτικά σου δάχτυλα με καθήλωσαν
στη γωνιά της νύχτας χωρίς νύχτα
στραγγαλίζοντας μ' ένα μαξιλάρι
την κραυγή του κενού σου.

Σε είδα στο Χάρλεμ προχθές παρέα
με κάτι μαύρους να προσπαθείς
να ψωνίσεις την ζωή που έχασες
να ψάχνεις τη μάνα σου στα σκουπίδια
της έβδομης λεωφόρου και τις στρατιές
των ανδρών που γεράσανε περιμένοντας
ένα ψεύτικο νεύμα σου.

Πολύ κοινή κατάντησες κούκλα μου
μαγειρεύεις με ποδιά και ρόλεϊ
και τα παιδιά σου περιμένεις στη στάση
του λεωφορείου να γυρίσουν απ' το σχολείο
κι ύστερα το βράδυ στην τηλεόραση να σας πει
παραμύθια ο μπαμπάς
και φιλί στο μάγουλο και καληνύχτα.

Ρίτα γάμησε τα μωρό μου
καλπάζει ο θάνατος στις ενδορφίνες
του μυαλού σου
αυτή η ζωή ελάχιστη ζωή έχει μέσα της
είν' τα σκαλιά απλά μιας σκάλας που
όλο κατεβαίνει και κάπου ξαφνικά
σπασμένο σκαλοπάτι.

Έλα κι έχω κλείσει δωμάτιο για μας
για μια νύχτα μόνο
στο intercontinental της κόλασης
έχει την καλύτερη θέα από δω
ο παραδεισένιος κόσμος των αστών...

Προδημοσίευση της συλλογής "Νίκη των Τετριμμένων" [Κώστας Σφενδουράκης]

2011-12-17T19:11:00.003+02:00

διαβάστε εδώ

Ολιγόγραμμα ΙΙ

2011-12-16T14:57:00.005+02:00

διαβάστε το εδώ από τις εκδόσεις "Το Βακχικόν" [σε μορφή e-book για ελεύθερη ανάγνωση]

ΑΝΙΛΙΝΗ - ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΟΣ [Θοδωρής Βοριάς]

2011-12-15T04:32:00.000+02:00

ΑΝΙΛΙΝΗ - [ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΟΣ]

Ὅταν ξαπλώνει, ὀνειρεύεται
ἀνθρώπους ποὺ παραμένουν ἄνθρωποι,
κι ὕστερα -τόσα χρόνια τὸ ἴδιο ὄνειρο-

μαζεύει σκόρπια κουρέλια ἀξιοπρέπειας,
νὰ ράψει μιὰ σημαία γιὰ τὸ τέλος,
γιὰ νὰ σκεπάσει τὴν καρδιά του
στὴν ἐξόδιο ἀκολουθία.

πηγή εδώ

περίπου Καλαματιανός (1)

2011-12-14T18:00:00.011+02:00

Ο φίλος, γνώστης της παγκόσμιας σκηνής jazz και συντάκτης του περιοδικού Jazz και Τζαζ, Κώστας Παπαθανασίου, σ’ ένα άρθρο του σε παλαιότερο τεύχος του εν λόγω περιοδικού αναφέρει εύστοχα πως: [...] απ’ τους Έλληνες τζαζίστες δεν περιμένω καμιά μουσική πρωτοπορία. Θέλω απλά καλή μουσική παιγμένη με πάθος και υπευθυνότητα [...]

Για κάποιους λόγους που δεν μπορώ να καταλάβω (2) η μουσική jazz στην Ελλάδα, ενώ απέκτησε αρκετούς φίλους, μάλιστα το περιοδικό Jazz και Τζαζ με την 19χρονη πορεία του θεωρείται ως ένα από τα πλέον σημαντικά περιοδικά για τη Jazz παγκοσμίως, εν τούτοις, οι έλληνες μουσικοί που ασχολήθηκαν με τη μουσική jazz, δεν μπόρεσαν να δημιουργήσουν κάποια σχολή (3) και λειτούργησαν ως καλοί εκτελεστές.
Η εν λόγω απαίτηση πάντως ικανοποιείται από πολλούς μουσικούς και ιδίως αν σκεφτούμε πόσοι, και ιδίως νέοι, μουσικοί, που ασχολούνται με τη jazz, διαθέτουν και μία σοβαρή μουσική παιδεία αλλά και αυτοσχεδιαστική ικανότητα.
Επειδή όμως συνήθως οι κανόνες έχουν τις εξαιρέσεις τους, έτσι κι εδώ υπάρχουν δύο εξαιρέσεις. Δύο πολύ σημαντικές εξαιρέσεις! Πρόκειται για δύο μουσικούς οι οποίοι κατάφεραν το έργο τους να αξίζει να χαρακτηριστεί ως πρωτοπόρο.
Δεν είναι στις προθέσεις του παρόντος, εξάλλου υπάρχουν άλλοι αρμοδιότεροι γι’ αυτό, να προσφέρει μία ανάλυση του έργου των πιανίστα Σάκη Παπαδημητρίου και κρουστού Νίκου Τουλιάτου αλλά, και δεδομένου ότι η jazz μετά τα μέσα της δεκαετίας του 60 άνοιξε σα βεντάλια και απλώθηκε ενσωματώνοντας πλήθος τάσεων (4) οι εν λόγω μουσικοί μάς πρόσφεραν ένα έργο που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια όχι μόνο της Ελληνικής μουσικής jazz σκηνής αλλά της Ελληνικής μουσικής γενικότερα καθιστώντας τους ως δύο από τους σημαντικότερους και αναγνωρίσιμους σύγχρονους μουσικούς σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κορυφαία έργα τους (ενδεικτικά):

Νίκος Τουλιάτος:
«Μάσκο» (με τη Σαββίνα Γιαννάτου σε φωνητικούς αυτοσχεδιασμούς) και
«Κρουστών χρησμός για το θάνατο».

Σάκης Παπαδημητρίου:
«Αυτοσχεδιάζοντας στου Μπαράκου» (με το Φλώρο Φλωρίδη στα πνευστά)
«Piano Oracles» (σόλο πιάνο) και
«Plus and Minus» (με τον Λευτέρη Αγγουριδάκη στα κρουστά, σαντούρι, νταούλι κλπ)

Για το Νίκο Τουλιάτο εδώ

Για το Σάκη Παπαδημητρίου εδώ

__________________

(1) ο τίτλος δανεισμένος από τον τίτλο του δεύτερου κομματιού που περιλαμβάνεται στο δίσκο «Αυτοσχεδιάζοντας στου Μπαράκου» των Σάκη Παπαδημητρίου και Φλώρου Φλωρίδη.

(2) πιθανολογώ λόγω της κυριαρχίας του instrumental στοιχείου στη μουσική αυτή σε αντίθεση με την ελληνική μουσική παράδοση στην οποία κυραρχεί το τραγούδι.

(3) σε άλλες, πλην των ΗΠΑ φυσικά όπου γεννήθηκε στα αρχές του 20ου αιώνα, χώρες ή περιοχές (π.χ. Σκανδιναβία, Αφρική, Ουγγαρία - Πολωνία και λοιπή ανατολική Ευρώπη, Ιαπωνία, Γαλλία, Ιταλία - στην οποία μάλιστα στα μέσα της δεκαετίας του 80 λειτουργούσαν περί τις εκατό ανεξάρτητες εταιρίες δίσκων μόνο για Jazz, κλπ) από την ανάμειξη των ντόπιων μουσικών ιδιωμάτων, όπου ενυπάρχει και η ιδιοσυγκρασία του κάθε λαού, με τη jazz δημιουργήθηκαν σχολές με χαρακτηριστικά ύφη και τρόπους.

(4) από τοπικά μουσικά ιδιώματα και την avant garde μέχρι rock και latin ηχοχρώματα και πάντα σε αλληλεπίδραση με τις σύγχρονες τάσεις της λεγόμενης «λόγιας μουσικής». Σε αυτό βεβαίως βοήθησε πολύ και η «φυγή» πολλών αμερικανών μουσικών προς την Ευρώπη αφού στις ΗΠΑ πολλά που γεννήθηκαν εκεί όταν η ανάπτυξή τους ξεπερνούσε κάποιο όριο τα έδιωχνε.

Μια άλλη ζωή [Iωάννης Μυτιληναίος]

2011-12-14T09:54:00.000+02:00

Μια άλλη ζωή

Σήμερα η κόρη μου ζωγράφισε
στο πρόσωπό μου ένα χαμόγελο
Αν και ακόμα δεν καταλαβαίνει
της υποσχέθηκα πως στο εξής
θα κοιτάζω μόνο δε θα μιλώ
Στο δρόμο συνάντησα έναν στρατηγό
χωρίς παράσημα δίχως καπέλο
υποκλίθηκε «Καλημέρα κύριε» μου είπε
και μου έσφιξε το χέρι δυνατά
Στην πόρτα της εκκλησίας
ένας ψάλτης στεκόταν
τις καλοκαιρινές του φορώντας παντόφλες
«Ε παλικάρι, πάμε μέσα» μου φώναξε
«πάμε να ψάλλουμε μαζί»
Και στο δημαρχείο που πήγα
με περίμεναν στην πόρτα
«περάστε κύριε ποιητή», μου είπαν
Μα πώς το ξέρουν
δεν έχω δημοσιεύσει κανένα ποίημα
σκέφτηκα
Σήμερα
σε μιαν άλλη ζωή νόμιζα πως ζούσα
όχι σε τούτη τη ζωή

Η ΩΔΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΜΟΥ (μόνο με αίμα, γράφοντας κόκαλα) [Πόπη Συνοδινού]

2011-12-14T09:51:00.000+02:00

Η ΩΔΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΜΟΥ (μόνο με αίμα, γράφοντας κόκαλα)

Σπλάχνο μου,
ούρλιαζε η μητέρα μου κι έτρωγε την καρδιά της.
Μαύρα ντυμένες γυναίκες γύρω της, της κρατούν παρέα.
Μα εγώ που αναχώρησα ήθελα να πω,
αφήστε να μιλήσει ένα ηπειρώτικο μοιρολόι, μια Αμοργιανή μαντινάδα που πλέει στο Αιγαίο.
Νina.
Billie.
Βαμβακάρης.
Τι θέλουν γύρω μας αυτές οι υποκριτικές στο πένθος γυναίκες, ήθελα το δωμάτιο βαμμένο από κεράσι,
σαν αυτό που έβαψαν το στόμα μου.
Τελευταία επιθυμία.
Ρέκβιεμ.
...............................................................................................................
Κάποτε αγάπησα κάποιον που με είπε (ΕΙΜΑΡΜΕΝΗ), το τραγικό ήταν πως ποτέ δεν με πίστεψε.
Του είπα,
από παιδί έβγαζα τα δόντια μου και τα έβαζα στο φεγγάρι,
διάβαζα κι έγραφα ποιήματα,
τα ποιήματα ήταν πρόβατα που μαλάκωναν τον λύκο.
Διέκρινα την αξία που έχουν τα δάκρυα σαν ρέουν,
κάποτε από ευγνωμοσύνη, κάποτε από πόνο, κάποτε από έρωτα.
BAUDELAIRE! Σε λατρεύω!
...........................................................................................................
Ο έρωτας έβοσκε στα καφενεία, στα μπουρδέλα, στα σχολεία,
στα ασφυχτικά μέσα μαζικής συνεύρεσης,
στις κλούβες με τους μαύρους που κοίταζαν έξω από τα τζάμια σαν τίγρεις θλιμμένες,
θεέ μου, είπα,
πως αντέχεις να βλέπεις μια τίγρη θλιμμένη;
Έβγαλα τα σπλάχνα μου,
τα μοίραζα σε φτωχικά δωμάτια, σε δωμάτια υπόγεια, σε ερωτικά αγκαλιάσματα,
πάντα ο έρωτας ξαγρυπνά τον θάνατο.
Μητέρα.
Ρέκβιεμ.
.........................................................................................................
Κι όμως, ενώ σαν παιδί είχα μόνο όνειρα να σαλεύω
γέμιζα μέσα μου τα ψυχικά αποθέματα,
αγαπούσα πάντα τον ήλιο, όταν με χάιδευε στα μάτια, όταν χάιδευε τα βουνά μπροστά στην θάλασσα.
Η όψη του δίκαιου και του άδικου πάντα στον πνεύμονα μου ουρλιαχτό.
Τις νύχτες που φωνάζει ο έρωτας, που δυναμώνει η αρρώστια,
τις ημέρες που δεν μπορείς να σκεφτείς από το τόσο φως.
Δημήτρης Ροδόπουλος. Ωδή!
........................................................................................................
Κι ενώ με έκαιγε η ζωή,
μια πόρνη πολυτελείας μου έκλεψε κοσμήματα αγαπημένα, κλεπτομανής στο είδος,
έβαλε στην ζυγαριά, ένα τίποτε σε γραμμάρια την ψυχή μου ένα γραμμάριο ο χρυσός.
Λιωμένα δόντια εβραίων. Και κάθε.
Πως αντέχεις θεέ μου να βλέπεις να μην αφήνονται στην ησυχία τους οι νεκροί;
Ρέκβιεμ!
..........................................................................................................
Ο έρωτας είναι πάντα η αιτία να ανακαλύπτεις τον άλλο μέσα από εσένα
και τούμπαλιν.
Κρυφά λατομεία αναδεύουν οσμές σάρκας, εσώρουχα μαύρα, χέρια αγγέλων κολασμένων
πάνω σε ανακατωμένα στρώματα.
Μπορεί ένα στρώμα να κλάψει,
όταν είδε τους εραστές να συνθέτουν σωματικά σονέτα,
μιας όψιμης τρέλας, μιας φευγαλέας τρύπας στο φεγγάρι.
Ένα μεθυσμένο πρόσωπο βυθισμένο σε ένα άλλο πρόσωπο.
Τίποτε δεν ξέρεις αν δεν σκέφτηκες να πεθάνεις για τουλάχιστον έναν έρωτα.
Φωτιά σε σύννεφο πληγωμένο.
Τζάμι που κόβει τα δάχτυλα μου και πίνω το αίμα.
............................................................................................................
Χρόνια κοφτερά, χωμένα στο χαλάζι,
στον αγρό μια παρθένα γυμνάζει τα στήθια της φορώντας κόκκινο σκούρο του αίματος.
Αγαπώ το αίμα,
γράφει όμορφα στα ποιήματα,
γράφει όμορφα στα πρόσωπα,
κάνει την καρδιά μου μηχανή υποστήριξης στις αισθήσεις μου,
άλλο οι αισθήσεις,
άλλο τα αισθήματα.
Ένα καράβι που φεύγει από το λιμάνι, η ψυχή μου που κλαίει,
σαν ελάφι που έχασε την μητέρα του,
κλονίζομαι από την ζωή. Καρούζος.
Σαχτούρης.
...............................................................................................................
Απορείς κάποιες φορές γιατί απομακρύνομαι.
Έχω ανάγκη να μένω μόνη μου,
γεννούν τα αστέρια ελπιδοφόρα βρέφη και τα βλέπω.
Από τα κόκαλα βγαλμένη η ελπίδα,
άλλο η ελευθερία,
την πρώτη γεύση της ελευθερίας την πήρα όταν αντιστάθηκα με τον τρόπο μου στους γονείς μου.
Όταν μπορούσα πια να πάρω γεύσεις ομορφιάς χωρίς να γεννάει αυτό ανία, πάντα με έκπληξη.
Και δίχως τοξικότητες.
Όξινες γεύσεις και γλυκές. Βασανίζουν τα μέλη μας.
Μα έτσι τα μέλη μας θριαμβεύουν.
Από τις ήττες τις επώδυνες.
Τα βιβλία της ανησυχίας.
Πεσσόα! Σε λατρεύω.
....................................................................................................................
Την στιγμή που άρχισα να φεύγω από το σώμα μου σκέφτηκα τι είναι πολιτισμός.
Είναι η ευγένεια, φυσική αρχόντισσα και πολύτιμη μάνα-σύμβολο.
Ο έρωτας.
Τα αρχαία αγάλματα.
Η τραγωδία. Το αρχέγονο ένστικτο. Η αναλυτική σκέψη που φέρνει τα ερπετά στο φως.
Φυγαδεύει τα σκοτάδια τα ψυχικά ,πέραν του χάους.
Η αγάπη.
Ανιδιοτέλεια. Μότσαρτ!
Μπιθικώτσης!
Η ποίηση.
Όμηρος! Με τύφλωσε το τόσο σου φως!
Ο ήλιος!
Ζωοδότης.
Πατέρας και μητέρα στα κρύα μας σπίτια.
Κοιμητήρια ζεστά από ένα γυναικείο χέρι, ένα λουλούδι στο μάρμαρο.
Θεέ μου πως αντέχεις να βλέπεις τους ποιητές να χτυπούν την νύχτα τα λευκά τους μάρμαρα;
Πάντα ο έρωτας. Αυτή η ατέλειωτη αρχαία κολώνα μεταξύ ουρανού και γης φτιαγμένη από αιμοσφαίρια.
Ειμαρμένη, με είπες, μα δεν πίστεψες πως βαθιά σε ερωτεύτηκα.
.......................................................................................................
Και τώρα μητέρα,
ευχαριστώ που έβαψες το δωμάτιο και το στόμα μου με κεράσι,
κάμετε έναν χορό,
ίσως λίγα πνευστά, ένα τρομπόνι, μια ντραμς,
Miles Davis.
Ένα μπουζούκι.
Χαράξτε λέξεις στα πατώματα χορεύοντας θανάτους.
Ο θάνατος δεν είναι αυτό που ξέρουμε. Τίποτε δεν ξέρουμε.
Ανοίξτε τα παράθυρα, κοιτάξτε τους καθρέφτες.
Τίποτε δεν είναι η ζωή αν δεν την έζησες.
Ένα τσίριγμα από κάποιο μεθυσμένο βαγόνι τρένου.
Ένα τσιγάρο δρόμος.
Όλα είναι δρόμος.
Τζακ Κέρουκ. Τόσο αθώος και κολασμένος.
Φέρτε ένα βιολί, ανάψτε το.
Κάντε το αηδόνι, αυτό είναι ο θάνατος, το τραγούδι από το αηδόνι.
Μάνος Χατζηδάκης. Η προσωπογραφία της μητέρας μου.
Λιτές τελετές.
Πετρολούκας πάλι.
Πεθαίνω, μα το ξέρεις έζησα. Με δόντια, με νύχια. Χορεύοντας εκστασιασμένα.
Πανσέληνος.
Μουδιάζω.
Ανατέλλω...

Προδημοσίευση της συλλογής "Ολιγόγραμμα ΙΙ"

2011-12-12T14:46:00.005+02:00

(αποσπάσματα)

Από την ενότητα «Ακύρωση»

Σύγνεφα ουρανού σκορπίσαν
Τις ακτίνες της βροχής.
Στεγνώνει ο ήλιος
Στο νερόλακκο πάνω.

Σε τέσσερα ύψη ψέματα
Χάθηκε το λιόγερμα.
Ένα τιτίβισμα κουρνιάζει
Και τη νύχτα ξυπνά.

Από την ενότητα «η νύχτα ξέσπασε...»

...
κάτω στον κάμπο
αναβλύζουνε τ' άστρα.
βροχή!

...
από τις λεπτότητες της ακρίβειας
αναβλύζουνε φωτιές.
tango!

Από την ενότητα «Ένεκα της προς τη θάλασσα … υγρασία χορεύοντας …»

Όνειρο παιδί
τη ρότα λέγει
στο καράβι.

Δρόμος συνάντηση
το άρρητο λέγει
στο άγγισμα.

Από την ενότητα «Με τρόπο χαϊκού Ι»

Φλοίσβος γητευτής.
Στο γέρμα μέρας καυτής.
Τι παρασυρμός!

Μέσα στη γλάστρα
Την απότιστη.
Κοίτα! Αγριόχορτα!

Από την ενότητα «ολιγόγραμμα»

cine 8 1/2
μάτια 8 1/2
παγκάκι 8 1/2
μια τίγρης ξαποσταίνει φως
πόση κούραση να σηκώσει τη μέρα;

στο χρηματιστήριο λουκέτο ασφαλείας
μια καλή αρχή

---------------------------------------------

Ιδιαίτερα ευχαριστώ
- τον Πέτρο Γκολίτση για τον πίνακα που στολίζει το εξώφυλλο και
- τους συντελεστές του Βακχικόν (Παναγιώτη Πάκο και Νέστωρα Πουλάκο) για την επιμέλεια της έκδοσης.

O Tίτος Πατρίκιος μιλάει για την κρίση και διαβάζει ποιήματά του.

2011-12-11T08:37:00.003+02:00

στη σελίδα «Α3. Σύγχρονοι Λογοτέχνες» του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού «24Γράμματα», αυτή τη βδομάδα, παρουσιάζονται τα πέντε ποιήματα από τη νέα συλλογή του Τίτου Πατρίκου, «Συγκατοίκηση με το παρόν» , όπως τα διάβασε ο ποιητής στην εκδήλωση, με θέμα: «Ποίηση και Κρίση», που έλαβε χώρα στην Εθνική Βιβλιοθήκη το Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2011.

Διαβάστε και ακούστε: εδώ

Νίκος Καζαντζάκης – Για την Ευτυχία

2011-12-11T08:19:00.002+02:00

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του Νίκου Καζαντζάκη στη δημοσιογράφο Γιολάντα Τερέντσιο, στις αρχές του 1957, στο σπίτι του ζεύγους στην πόλη Αντίμπ.

Πηγή: Περιοδικό «Ταχυδρόμος» 2 Μαρτίου 1957 (κυκλοφορεί στο διαδίκτυο)

Ζουν ήσυχα, ερημικά, οι δυο Έλληνες στο γραφικό μικρό σπίτι της οδού του
Μπα-Καστελέ. Απ' τα παράθυρά τους βλέπουν το λιμάνι της Αντίμπ και τη
γαλανή Μεσόγειο. Η πρόσχαρη φιλοξενία της οικοδέσποινας αγκαλιάζει τον
επισκέπτη μόλις δρασκελίσει το κατώφλι. Λίγα σκαλιά οδηγούν στο γραφείο του
συγγραφέα. Ψηλός, ίσιος, ασκητικός, μ' ένα καλό χαμόγελο, απλώνει το
μπράτσο και σφίγγοντας το χέρι ρωτάει άπληστα, με την ιδιαίτερη προσφορά
του: «Τι νέα μας φέρνετε απ' την Ελλάδα;».

Ευτυχώς, μια σειρά από δημοσιογραφικές έρευνες μ' έχουν φέρει τελευταία σ'
επαφή με την έξω από την Αθήνα Ελλάδα κι έτσι του διηγούμαι τι είδα και τι
άκουσα στα χωριά και τις πόλεις, από τ' άγρια βράχια της Μάνης ως την κορφή
του Βίτσι.

Πως γίνονται και μεγάλα έργα, αλλά πως η φτώχεια μένει πάντοτε φτώχεια και
πως η εγκατάλειψη στα χωριά είναι τόση ώστε οι άνθρωποι στη Βόρειο Ελλάδα
μου είπαν πως ζούνε «πίσω από τον ήλιο».

Πίσω από τον ήλιο, μουρμουρίζει ο Καζαντζάκης και σημειώνει την απλή αυτή
φράση, που βγήκε απ' τα χείλια του λαού που τόσο βαθιά αγαπάει.

Γ.Τ.: Πέστε μου τώρα και για σας, είσαστε ευχαριστημένος;

Ν.Κ.: Είμαι ευτυχισμένος -αν κι είναι ντροπή να αισθάνεται κανείς
ευτυχισμένος μια ώρα τέτοια. Αν δεν ήταν μπροστά η Ελένη, θα σας έλεγα πως
αυτή η γυναίκα είναι η αιτία της ευτυχίας μου. πραγματικά, δεν είχα ποτέ
μου τολμήσει να φαντασθώ τέτοια κατανόηση από άνθρωπο. Αλλ' αν
εξακολουθήσω, θα θυμώσει. Είμαι ευτυχισμένος γιατί μπορώ να δουλεύω, γιατί
δεν έχω καμία φιλοδοξία, κανένα μίσος, γιατί έχω την καρδιά μου καθαρή. Όταν
δουλεύει κανείς πνευματικά δεν αρρωσταίνει, δεν γερνάει - αυτό είναι το
μυστικό: να μην παρατήσει κανείς τη δουλειά του, γιατί τότε αλίμονο.
Πέντε λεπτά μετά τον θάνατό σου, το μυαλό σου να δουλεύει ακόμα. Του
Γκαίτε, είμαι σίγουρος, ότι δούλευε και μετά τον θάνατό του, γι' αυτό όταν
ο Εκερμαν ξεσκέπασε το σώμα του, ήταν σαν του εφήβου, είχε πειθαρχήσει στα
βάσανά του.

Γ.Τ.: Αν μπορούσατε να ξαναγεννηθείτε, θα το θέλατε;

Ν.Κ.: Δεν θα ήθελα να πεθάνω ποτέ. μ' ενδιαφέρει η ζωή, ο άνθρωπος -όχι οι
άνθρωποι όλοι μαζί.

Γ.Τ.: Πιστεύετε στην ποιοτική εξέλιξη της ανθρωπότητας;

Ν.Κ.: Ένας Αρμένης ποιητής είπε κάποτε: «Ο πιθηκάνθρωπος ξεκίνησε να γίνει
άνθρωπος, αλλά δεν έφτασε ακόμα.».

Γ.Τ.: Υπάρχει ελπίδα για τους ανθρώπους να ζήσουν κάποτε ευτυχισμένοι;

Ν.Κ.: Με στοίχημα, σε χίλια χρόνια!. Ένας χωρικός πήρε έναν κόρακα, για να
εξακριβώσει αν αλήθεια ζει εκατό χρόνια, μα ο χωρικός πέθανε πρώτος! Έτσι
κι εγώ, και χίλια χρόνια αν ζήσω, δεν θα προφτάσω να δω τους ανθρώπους
ευτυχισμένους.

Γ.Τ.: Ποια είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ευτυχία τους;

Ν.Κ.: Αυτό είναι πολύ δύσκολο ν' απαντήσει κανείς, αυτό είναι η μεγάλη μου
αγωνία. Το μεγαλύτερο εμπόδιο στον άνθρωπο είναι, φαντάζομαι, η έλλειψη
πίστης σ' ένα ιδανικό ανώτερο από το Εγώ του. Αν δεν πιστεύει κανείς σ'
ένα πράγμα ανώτερο από τον εαυτό του, δεν μπορεί να είναι ευτυχισμένος.

Γ.Τ.: Νομίζετε πως μπορεί ν' αποφευχθεί ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος;

Ν.Κ.: Δεν νομίζω πως θα τον γλιτώσουμε.

(Μην λέτε τέτοια πράγματα! φωνάζει η κυρία Καζαντζάκη. Ο,τι και να βάλουμε
στο μυαλό μας, ό,τι και να πούμε, τα πράγματα θα έρθουν αλλιώτικα).

Ν.Κ.: Ο πόλεμος θα σταματήσει όταν ο πιθηκάνθρωπος γίνει άνθρωπος! Ο
μεγαλύτερος κίνδυνος σήμερα είναι η διάσταση που υπάρχει ανάμεσα
διανοητικού και ηθικού ανθρώπου. Ο διανοητικός άνθρωπος έχει φθάσει στο
μαγικό, στο υπεράνθρωπο, ενώ ηθικά είναι ανάπηρος. Όταν αρμονισθούν αυτά
τα δύο, τότε θ' αποκτήσει κι η ανθρωπότητα το ισοζύγιο και θα γίνει
ευτυχισμένη. Ο σημερινός άνθρωπος μου θυμίζει τον θηριοδαμαστή που μπήκε
στο κλουβί των θηρίων νομίζοντας πως η τίγρη ήταν γυμνασμένη.

Γ.Τ.: Ο πνευματικός άνθρωπος μπορεί ν' ανήκει σ' ένα κόμμα ή πρέπει να
μένει πάντοτε ανεξάρτητος, για να είναι ελεύθερος να κρίνει; Όπως είπε ο
Σαρτρ, κάποτε, ότι ο πνευματικός άνθρωπος πρέπει να πολεμάει την αδικία
όπου και να τη βρίσκει.

Ν.Κ.: Είναι δύσκολο για τον πνευματικό άνθρωπο να μείνει μόνος του. Μόνος
του είναι αδύνατος, αν ενωθεί όμως με τους άλλους χαλάει. Το πρόβλημα
είναι: πώς είναι δυνατόν να ενωθούν οι τίμιοι άνθρωποι; Ο πνευματικός
άνθρωπος πρέπει να καταδικάζει την αδικία όπου τη βρίσκει και κάνοντας αυτό
που κάνω απαντώ στο ερώτημά σας: γράφω για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια που
ποδοπατιέται παντού τόσο εύκολα. Αν ενωθώ με τους άλλους θα χάσω την
ελευθερία μου. Η ψυχολογία της μάζας είναι αλλιώτικη, μιλάω για τους
διανοούμενους σαν μάζα, όχι για τις λαϊκές μάζες, που τις σέβομαι και
που έχουν τη δική τους δουλειά. Ένας πνευματικός άνθρωπος μόνος του μπορεί
να δουλέψει καλύτερα: ελεύθερος άνθρωπος παλεύει για την ελευθερία. Δέκα
ελεύθεροι άνθρωποι, ενωμένοι, χάνουν την ελευθερία τους. Εκείνο που
χρειάζεται είναι ν' ακολουθήσεις τον δρόμο σου ως την άκρη. Η αξία του
δρόμου είναι να μη σταματήσεις ποτέ!

Γ.Τ.: Ποιο είναι το πολυτιμότερο πράγμα στον κόσμο;

Ν.Κ.: Για μένα ο χρόνος. Όπως είπε ο αισθητικός Μπέρναρντ Μπέρενσον, που
αποτραβήχτηκε στη Φλωρεντία κι είναι ενενήντα χρονώ, μου έρχεται να κατέβω
στο δρόμο και ν' απλώσω το χέρι μου στους διαβάτες και να τους πω: «Δώστε
μου λίγο από το χρόνο που χάνετε.».

Γ.Τ.: Κι εγώ που σας έφαγα τόσην ώρα απ' τον πολύτιμο χρόνο σας!

Ν.Κ.: Ε, δεν πειράζει, άπλωσα κι εγώ το χέρι μου και κάτι μάζεψα.

(Α)Συγγνωστό (π)(λ)Άθως - νο5

2011-12-10T16:32:00.002+02:00

Στον κοινοβουλευτισμό

υπάρχουν

αδιέξοδα.

Cirque D'Hiver - Elizabeth Bishop [απόδοση: Μαρία Θεοφιλάκου]

2011-12-08T18:04:00.001+02:00

Cirque D'Hiver

Σε όλο το πάτωμα το μηχανικό παιχνίδι πεταρίζει,
ταιριαστό για κάποιον βασιλιά αρκετούς αιώνες πριν.
Ένα μικρό άλογο τσίρκου μ' αληθινά άσπρα μαλλιά.
Τα μάτια του μαύρα σαν να 'ναι από γυαλί.
Φέρει στην πλάτη μια χορεύτρια μικρή.

Εκείνη στέκεται στις μύτες των ποδιών και γυρνά και γυρνά.
Ένα λοξό κλωνάρι από τριαντάφυλλα τεχνητά
είναι ραμμένο από την φούστα της έως τις πούλιες του κορσάζ.
Επάνω από το κεφάλι της η ίδια ακουμπά
άλλο ένα κλωνάρι ρόδα τεχνητά.

Εκείνου η χαίτη και η ουρά ειν κατευθείαν απ' τον Κίρικο.
Κι έχει αυτός μία επίσημη μελαγχολίας ψυχή.
Νιώθει τα ροζ της δάχτυλα ποδιών να αιωρούνται προς την πλάτη του
κατά μήκος σε όλο το μικρό ραβδί
που διατρυπά το σώμα της μαζί και την ψυχή

και που κι αυτόν τον διαπερνά, κι έπειτα εμφανίζεται ξανά,
κάτω από την κοιλιά του, ως μέγα κουρδιστό κλειδί.
Αυτός καλπάζει τρία βήματα, μετά κάνει υπόκλιση,
καλπάζει πάλι, υποκλίνεται στο γόνα το δεξί,
καλπάζει, έπειτα κάνει κλικ και σταματάει, και με παρατηρεί.

Η χορεύτρια, στο μεταξύ, έχει την πλάτη της γυρίσει.
Εκείνος είναι ο μακράν πιο ευφυής από τους δυο.
Αντικρύζοντας ο ένας τον άλλον μάλλον σ' απόγνωση-
το μάτι του αστέρι μού θυμίζει μοναχό -
επίμονα κοιτάζουμε και λέμε, «Λοιπόν, έχουμε φτάσει μέχρι εδώ».

Cirque D'Hiver

Across the floor flits the mechanical toy,
fit for a king of several centuries back.
A little circus horse with real white hair.
His eyes are glossy black.
He bears a little dancer on his back.

She stands upon her toes and turns and turns.
A slanting spray of artificial roses
is stitched across her skirt and tinsel bodice.
Above her head she poses
another spray of artificial roses.

His mane and tail are straight from Chirico.
He has a formal, melancholy soul.
He feels her pink toes dangle toward his back
along the little pole
that pierces both her body and her soul

and goes through his, and reappears below,
under his belly, as a big tin key.
He canters three steps, then he makes a bow,
canters again, bows on one knee,
canters, then clicks and stops, and looks at me.

The dancer, by this time, has turned her back.
He is the more intelligent by far.
Facing each other rather desperately—
his eye is like a star—
we stare and say, «Well, we have come this far».

πηγή εδώ

Τοξικά Ερείπια ΙΙΙ [Βαλάντης Βορδός]

2011-12-06T17:59:00.002+02:00

Τοξικά Ερείπια ΙΙΙ

στους Κώστα Σφενδουράκη και Γιώργο Πρίμπα

Αυτή η σιωπή που απλώθηκε
αργά τη νύχτα στο δωμάτιο
βγήκε σιγά σιγά
σε κομμάτια απ' την ψυχή των πραγμάτων
ξεδιπλώνοντας μέρες παλιές
την μάνα μου που μου 'χε κρύψει τον Καρυωτάκη
''μην κάνεις κακές παρέες'' μου 'λεγε

έτσι εγώ τις άφησα για αργότερα
τις μεγένθυνα
τις εμπλούτισα
βρήκα κι άλλους φίλους
άλλες κακές παρέες και συναναστροφές.

Ανακάλυψα τον Αλέξη και τον Αλέξη
τον Τραϊανό και τον Ασλάνογλου
τον Μαγιακόφσκι και τον εξαίσιο
εκείνο Κάρολο
''έλα! ω, έλα στο ταξίδι των ονείρων, πέρα απ' το δυνατό,
πέρα απ' το γνωρισμένο''

κόλλησα μαζί τους σαν το χανζαπλάστ
στην πληγή της καρδιάς
ανεξέλεγκτος πάνθηρας η φαντασία
μού 'σπαγε τα δάχτυλα

έτσι που κάθε άγγιγμα
κάθε μικρή μετατόπιση
να' ναι η οδυνηρή κλιμάκωση
του σκισμένου μου προσώπου
σε χίλια τεμαχισμένα χαμόγελα
μοιρασμένα δεξιά και αριστερά
σε φίλους γνωστούς και γκόμενες
με ψηφιακή καρδιά και ψηφιακά πόδια

που για ν' ανοίξουν θέλουν το μαγικό
σου λογάριθμο, το ψηφιακό σου κλειδί
το μαγικό συνδυασμό
χρήματα χρήματα, γρήγορο αμάξι, εξοχικό στη Χαλκιδική
σε μέρος in, μα να' σαι και καλό παιδί
με μόρφωση και λεπτά αισθήματα.

Να μεγαλώσεις τα παιδιά σου με αρχές και ιδανικά
με Γαλλικά και πιάνο
για να καταστρέψουν ότι έχει απομείνει όρθιο
απ' τους προηγούμενους τύπους με τα οράματά τους.

Εγώ δεν έχω τίποτα απ' όλα αυτά
οι παρέες μου ήταν ανέκαθεν κακές
κι οι επιρροές μου άσχημες

η μάνα μου όσο και να προσπάθησε
για να με συνετίσει
με μια βελόνα να ξεμπερδέψει
τις χαώδεις μου φλέβες δεν μπόρεσε

έτσι που η κούνια μου
στην ποίηση ακούμπησε
κι έγειρε η πλάστιγγα
προς τις παλιές παρέες
και ''βαβήλ σκοτεινό''
η νέα μέρα και η επόμενη..

O σολομός της Άνοιξης [Ιωάννης Μυτιληναίος]

2011-12-06T11:59:00.010+02:00

O σολομός της Άνοιξης.

Μα πώς, ενώ από τα γεννητούρια του ανήκε στην τάξη της

Άνοιξης, των βασιλικών σολομών, πώς αναρωτιούνται όλοι και

στοιχηματίζουν. Πώς από σολομός ανάδρομος κατάντησε

ανάποδος:γεννιέται, μεγαλώνει, φεύγει, μα ποτέ δεν επιστρέφει

στα γλυκά του τα νερά.

Του ονόματος ανάξιος, των σολομών ο τελευταίος, σε νερά

ξένα γεννά, σε νερά ξένα γερνά - πίσω πάντως δε ξαναγυρνά-,

από τη φύση του μίλια μακριά, σε ξένο χώμα πηδά σπαρταρά,τα

βασιλικά του τα σπλάχνα τσαλαπατά, μες στο χειμώνα σκάβει

αδειάζει, σαν τρελός την καρδιά του πατά, τόπο μέσα για να

κάνει.

Οι μαθητές συναντούν τη Φυσική και η Φυσική μαγεύει - ΕΕΦ

2011-12-06T11:53:00.002+02:00

Από 9-12-2011 έως 10-12-2011 οι διαλέξεις της Εκδήλωσης "Οι μαθητές συναντούν τη Φυσική και η Φυσική μαγεύει" της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών, που θα πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο Imperial Classical καθώς κ στις εγκαταστάσεις του 3ου Γενικού Λυκείου Ν. Φιλαδέλφειας, θα μεταδίδονται ζωντανά από το δικτυακό τόπο της Ε.Ε.Φ. επιλέγοντας τον σύνδεσμο (πατώντας εδώ).

Ηράκλειτος - Άπαντα [Τάσος Φάλκος - Αρβανιτάκης]

2011-12-05T22:32:00.001+02:00

κατεβάστε το εδώ

Νίκος Σταμπάκης - Το μπαούλο με τις μπίλιες

2011-12-05T07:52:00.000+02:00

στη σελίδα «Α3. Σύγχρονοι Λογοτέχνες» του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού «24Γράμματα» παρουσιάζεται αυτή τη βδομάδα ο ποιητής Νίκος Σταμπάκης

Διαβάστε: εδώ

Αντιγόνη [Jean Anouilh]

2011-12-03T23:02:00.004+02:00

Το κορυφαίο έργο του μεγάλου αυτού θεατρικού συγγαφέα, ο οποίος σε αρκετά του έργα προσάρμοσε στη σύγχρονη εποχή τους αρχαίους ελληνικούς μύθους.

Η άνω θάλασσα [Γιώργος Βέης]

2011-12-03T09:16:00.000+02:00

Η άνω θάλασσα

Στον Κώστα Πανιάρα

Δοκίμασε να μετρήσεις τα κύματα αυτής
της ώρας, θα δεις ότι είναι ακριβώς όσα και
τα ριπίδια του αέρα που σ’ έφεραν εδώ
βέλος νίκης, στα νερά τα θερμά της ανάμνησης ∙

κοίτα, το καράβι ανεβαίνει τώρα ουρανό
ελπίδα κάθετη, δυνατή, μεταμορφώσεων
του χάους σε αρετή, δόξα στέρεη της ύλης
να γίνει το χρώμα ανεξίτηλο στους αιώνες

των άστρων, το γλυπτό όνειρο, το άλφα της ζωής
θάλασσα, ουράνιο τόξο, καμπύλη ερώτων
φώτα που έχουν ήδη ανάψει με κόπο χρυσό

σκίνα, γκορτσιές των Μύλων της Σάμου πέτρες ιερές
κενό λάλον του Κορινθιακού πάντα χρωμάτων
καιρός περιμένει να μας δείξει νέα σοφία.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ - ΤΕΥΧΟΣ 16 - Γιάννης Βούλτος - Συνοπτική θεματολογική παρουσίαση της ποίησης του Μίμη Κωστήρη

2011-12-03T04:02:00.001+02:00

κατεβάστε το εδώ

Καρέκλα

2011-12-02T09:44:00.001+02:00

(Θησείο 02-12-2011)

Στο Θησείο
Αγέρωχη
Να λες τις πραμάτειες
Ιστορία
Ποτισμένη τσίπουρο
Και γεύσεις κασέρι
Η τύχη σου
Που δεν τους άκουσες
Που τ' άδικο φώναζαν
Που κύριο ν’ αλλάξουν
Οι πολυθρόνες

Δυο ποιήματα από τη συλλογή Υαλοκαμβάς [Θανάσης Αθανάσιος]

2011-12-01T22:23:00.000+02:00

Εκνευρίστηκαν εν παρόδω

Η καλύτερη στιγμή για να πεθάνεις είναι

ίσως

όταν οι ποιητές

γίνονται ποιήματα.

Είμαι ποιητής

γι αυτό μισώ την ποίηση.

Θηριοδαμαστής από συνήθεια

Αποδοκιμάζοντας τους ευήλιους τιμητές της εκατονταρχίας

υπογράφουμε άφωνοι ,κάτω απ' την αμετάκλητη ροπή των αν-

θρωπίνων πόρων,

τις καταφατικές δοξασίες των σωφρονισμένων κώλων. Υπάρχει

εδώ ένα ιδιότυπο τηγάνι, υπάρχει εδώ ένας θάμνος που φαρμα-

κώνει τα κλαδιά του

ενώ μυρίζει ένα παπούτσι. Υπάρχει εδώ μια κλήση δυνητικής

παθογένειας που τεντώνει τους δικτυακούς ποταμούς των επιθέ-

των μέσα στον ένσκοπο χάρτη των μελλοντικών ψιθύρων.

Υπάρχει ακόμα ένας μοχλός με τον οποίον τα άστρα γίνονται

προβατίνες

και οι αξιώσεις μας σημεία.

από την ποιητική συλλογή: Yαλοκαμβάς

Η αραβική εξέγερση ως η 1002η νύχτα και άλλα παραμύθια...

2011-12-01T17:15:00.003+02:00

Εξ αφορμής (*)

Ούτε Εξέγερση ούτε Επανάσταση υπάρχει (απλή εναλλαγή εξ-ουσιαστή) αν δεν προτάσσεται το δικαίωμα του ατόμου να αποφασίζει, μόνο αυτό και απαλλαγμένο από πολιτικές και θρησκευτικές επιβολές, πως θα διαχειριστεί το σώμα του.

ΥΓ.
- Είναι μάλλον προφανές πως αυτό το ιστολόγιο στην Αίγυπτο σήμερα σημαίνει ουσιαστική πράξη αντίστασης κατά της εξ-ουσίας ενώ το ίδιο ακριβώς ιστολόγιο επίσης σήμερα στη δύση πιθανόν να μη σήμαινε τίποτα πέρα από ένα εύκολο και άμεσο τρόπο προβολής.
- Και φυσικά μου είναι αδιαφορα τα ψυχανεμίσματα περί πραγματικών προθέσεων κλπ

(*) in.gr
Κάιρο, Αίγυπτος: Κύριο θέμα συζήτησης στο Διαδίκτυο, αλλά και στον αιγυπτιακό Τύπο έχει γίνει μια νεαρή Αιγύπτια, η οποία «ανέβασε» στο ιστολόγιό της γυμνή φωτογραφία της θέλοντας να αντιδράσει στον σκοταδισμό και τον συντηρητισμό που επικρατεί στη χώρα της. Αν και ο σκοπός φαίνεται πως ήταν ευγενής, προκάλεσε τις αντιδράσεις φιλελεύθερων και συντηρητικών, με τους πρώτους να δηλώνουν ότι η κίνησή της θα υπονομεύσει τις προοπτικές τους στις επερχόμενες εκλογές.
Η Αλιάα Αλμάχντι εμφανίζεται ανφάς, όρθια και φορώντας νάιλον κάλτσες και ίσια παπούτσια, σε μια μάλλον καλλιτεχνική ασπρόμαυρη λήψη, όπου ξεχωρίζουν μόνο τα χρωματισμένα κόκκινα παπούτσια και το κοκαλάκι που στολίζει τα μαλλιά της.
Στο σύντομο κείμενο που συνοδεύει τη φωτογραφία της, η νεαρή Αιγύπτια, που συστήνεται ως φοιτήτρια στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, δηλώνει ότι λυπάται που γυμνά μοντέλα έχουν απαγορευτεί στις σχολές Καλών τεχνών, που κάθε είδους γυμνό έχει εξοβελιστεί από τα βιβλία τέχνης και διεκδικεί, αναμφίβολα με βροντερό τρόπο, τη δική της «ελευθερία έκφρασης».
Στο ιστολόγιό της, με τίτλο «Ήρεμες εξομολογήσεις», η Αλιάα δηλώνει χωρίς περιστροφές και υπονοούμενα ότι είναι «άθεη και ατομίστρια» και στρατευμένη «εναντίον μιας κοινωνίας βίας, ρατσισμού, σεξισμού, σεξουαλικής παρενόχλησης και υποκρισίας».
Το εγχείρημά της σίγουρα δεν έχει προηγούμενο στην Αίγυπτο και δεν είναι λίγοι που φοβούνται για τη ζωή της. Δείχνοντας το γυμνό της σώμα και αποκαλύπτοντας την αθεΐα της, έσπασε μονομιάς δύο μεγάλα ταμπού της αιγυπτιακής κοινωνίας και αρκετοί εκφράζουν φόβους ότι ενδέχεται να αποτελέσει στόχο των σαλαφιστών, φονταμενταλιστών μουσουλμάνων η παρουσία των οποίων γίνεται ολοένα και πιο αισθητή στην μετά Μουμπάρακ εποχή.
Αλλά ούτε οι φιλελεύθερες δυνάμεις της χώρας χάρηκαν ιδιαίτερα, λέγοντας ότι η κίνησή της θα υπονομεύσει τις προοπτικές της χώρας στις επερχόμενες εκλογές.
«Πολλά κινήματα στην Αίγυπτο, κυρίως ισλαμιστικά κινήματα, προσπαθούν να επωφεληθούν» είπε ο Εμάμ Γκαντ, υποψήφιος βουλευτής για το αριστερό Αιγυπτιακό Κοινωνικό Δημοκρατικό Κόμμα.
«Λένε: "Πρέπει να προστατεύσουμε την κοινωνία μας από πράγματα όπως αυτό και εάν κερδίσουν οι φιλελεύθεροι, τότε αυτή η γυναίκα θα γίνει μοντέλο για όλες τις Αιγύπτιες γυναίκες"» είπε.
Σε μία κοινωνία που ακόμα και το φιλί θεωρείται ταμπού, οι ακτιβιστές προσπαθούν να κρατήσουν τις αποστάσεις τους από την μπλόγκερ, φοβούμενοι ότι η κίνησή της θα βλάψει το κίνημά τους.

Από τις «Ιστορίες του κ. Koyner» [Bertolt Brecht - μετάφραση Πέτρος Μάρκαρης] III

2011-11-30T01:41:00.001+02:00

Ο απαραίτητος υπάλληλος.

Ο κ.Koyner άκουσε να παινεύουν έναν υπάλληλο που δούλευε χρόνια σε μιάν υπηρεσία λέγοντας ότι είναι απαραίτητος στη θέση του, τόσο καλός υπάλληλος είναι. Και γιατί είναι απαραίτητος; ρώτησε θυμωμένος ο κ. Koyner. Γιατί η υπηρεσία δε θα μπορούσε να σταθεί δίχως αυτόν, αποκρίθηκαν αυτοί που τον παίνευαν. Τότε τι σόι καλός υπάλληλος είναι, όταν η υπηρεσία δε στέκεται δίχως αυτόν; είπε ο κ. Koyner. Είχε όλο τον καιρό να οργανώσει την υπηρεσία του έτσι, που να πάψει να είναι απαραίτητος. Στ’ αλήθεια με τι ασχολείται; θα σας πω εγώ: κάνει εκβιασμό.

Η τεράστια κοινωνική σημασία των βλακών στο σύγχρονο βίο [Ευάγγελος Λεμπέσης]

2011-11-29T02:48:00.005+02:00

Μέσα σε λιγότερες από δεκαπέντε σελίδες ο Ε.Λ. σκιαγραφεί τολμηρά και αιχμηρά μια ομάδα ανθρώπων που όλοι συναντάμε γύρω μας, όχι με στόχο να την λοιδορήσει ή να την περιφρονήσει αλλά αντίθετα, να της αναγνωρίσει ένα σημαντικότατο ρόλο.
Στο κλασικό αυτό έργο του ο Ε.Λ. ομαδοποιεί τους βλάκες σε μια ενιαία και επικίνδυνη κοινωνική κατηγορία την οποία αποπειράται να καταστήσει αντικείμενο της κοινωνιολογίας. Η μελέτη είναι γραμμένη με χιουμοριστικό ύφος, ωστόσο αυτό το χιούμορ «τσακίζει κόκαλα!» Τελικά, διαβάζοντας τις σελίδες αυτές είναι αδύνατον να μην εντοπίσει κανείς τη συμπεριφορά κάποιου «γνωστού» του και κάποιος πιο άτυχος ίσως… ενίοτε και του εαυτού του.
DE IMBECILLITATE
Τον τίτλο αυτό φέρει η επιστολή με την οποία απευθύνεται ο Ε.Λ. στην «Εφημερίδα των Ελλήνων Νομικών», το 1941, απαντώντας σε διάφορα σχόλια επί της μελέτης του. Εξίσου σημαντική και «κοφτερή» με την ίδια τη μελέτη, η επιστολή αυτή βάζει τα πράγματα στη θέση τους, παρέχοντας πλήθος επιστημονικών απαντήσεων, αιτιολογήσεων και τεκμηριώσεων στους επικριτές του.

κατεβάστε το εδώ

Τοξικά Ερείπια ΙΙ [Βαλάντης Βορδός]

2011-11-28T20:55:00.000+02:00

Τοξικά Ερείπια ΙΙ

Μια θάλασσα στυμμένη τα μάτια σου
τραβώντας τα ενδύματα της νύχτας
αποκαλύπτεις το άλλο σου πρόσωπο

όχι της καθημερινής ανοχής
που σαν σκόνη έλιωσε τα χέρια σου
το πρόσωπο των βρεγμένων ήλιων
με τα ξερά φύλλα
και τις τραμπάλες του κυρίου τρόμου

τα πρόσωπα των ποιημάτων σου
να τρέχουν πάνω σε κίτρινα ποδήλατα
σφυρίζοντας δήθεν αδιάφορα
επαίτες της νύχτας
κλέβοντας το οξύ απ' τις μήτρες του πόνου

μ' έναν ξεκοιλιασμένο ουρανό
να χύνει αίματα στις πηγές
που και συ ζήτησες να πιείς
μ' ένα χαλασμένο μάτι να κοιτά
μέσα στου εαυτού τα χάσματα

η νευροπαραλητική ευτυχία
που σε αποκοίμισε σου σπάσε την πλάτη
στο κάλεσμα των συντρόφων
μικρέ μου Ελπήνορα

το θαύμα πρέπει να περάσει
από μέσα σου
λεπτή γραμμή γαλάζια βελόνα
στις κόκκινες φλέβες σου
να διυλιστεί στα νερά της Στυγός
αν δεν έχεις τελειώσει
στο θάνατο των ωρών και των πραγμάτων
αν επιμένεις να ανασαίνεις.
Κάθε που αφήνεις το ποίημα μετέωρο
ούτε εσύ γεμίζεις..

Παναγής Αντωνόπουλος - Το μπάρκο

2011-11-27T22:18:00.000+02:00

στη σελίδα «Α3. Σύγχρονοι Λογοτέχνες» του ηλεκτρονικού λογοτεχνικού περιοδικού «24Γράμματα» παρουσιάζεται αυτή τη βδομάδα ο ποιητής Παναγής Αντωνόπουλος.

Διαβάστε:εδώ

Tōru Takemitsu

2011-11-27T12:21:00.001+02:00

Σκέψεις με αφορμή την ποιητικότητα

2011-11-26T22:32:00.001+02:00

Υπάρχει μια βασική διαφορά μεταξύ αφενός μεν της οφθαλμαπάτης στην έρημο, όπου η έντονη διάθλαση του φωτός ευθύνεται/ προκαλεί την ψευδαίσθηση ύπαρξης λιμνών αφετέρου δε ενός φαινομένου που μας ενδιαφέρει για τις ανάγκες του παρόντος και συγκεκριμένα του μεγάλου μεγέθους της σελήνης που φαίνεται να έχει όταν αυτή ανατέλλει σχετικά με το μέγεθος που φαίνεται να έχει λίγες ώρες αργότερα εβρισκόμενη ψηλότερα από τον ορίζοντα. Ένα φαινόμενο που ιδίως όταν το φεγγάρι είναι σχεδόν ολόγιομο ή έχουμε πανσέληνο είναι πολύ έντονο. Στη δεύτερη περίπτωση δεν υπάρχει οφθαλμαπάτη αφού οι μετρήσεις, με κατάλληλα όργανα, δε δείχνουν να υπάρχει διαφορά στο μέγεθος. Μια από τις ερμηνείες που δόθηκαν είναι ότι, όταν η σελήνη βρίσκεται ψηλότερα από τον ορίζοντα, τότε, ο ανθρώπινος εγκέφαλος δε μπορεί να τη «συγκρίνει» με κάτι φαινομενικά δίπλα της, σε αντίθεση με την ανατολή της, και τη βλέπει, ή μάλλον την εντυπώνεται, ως αν μικρότερη.

Στην ταινία του Βιμ Βέντερς, «Με τα φτερά του έρωτα», οι άγγελοι βλέπουν στον υλικό κόσμο ασπρόμαυρα και μόνο με την πτώση τους σε ανθρώπους έγχρωμα. Είμαστε τόσο πολύ εξοικειωμένοι με τα χρώματα ώστε μας είναι δύσκολο να θεωρήσουμε την πραγματικότητα που υπονοείται πίσω από την ταινία αυτή και συγκεκριμένα ότι τα χρώματα δεν υπάρχουν ή μάλλον, για να το εκφράσουμε καλύτερα, ότι η ιδέα των χρωμάτων δημιουργείται στον εγκέφαλο των ανθρώπων, και μερικών ακόμα ζώων, όταν αυτός λαμβάνει το μήνυμα για το φάσμα των φωτεινών ακτινών που προσέπεσαν στο άκρο του οπτικού νεύρου, στο βυθό του ματιού.

Τα δυο προαναφερθέντα παραδείγματα, που ούτε είναι τα μόνα ούτε και αφορούν μόνον την όραση, μας δείχνουν ότι μια από τις λειτουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου είναι να αλλοιώνει/ να μεταπλάθει τις πληροφορίες που του μεταφέρουν οι αισθήσεις από τον κόσμο γύρω του και αυτό συμβαίνει πριν από τη συνειδητοποίηση τους και την εντύπωση τους. Η λειτουργία αυτή δε θα πρέπει να συγχέεται με το φαντασιακό αφού αυτό αναφέρεται στη δημιουργία ως μετάπλαση, εξέλιξη ή (και) σύνθεση ήδη συνειδητοποιημένων εικόνων του κόσμου.

Εκτός από τις αισθήσεις, προϊόν εκατοντάδων εκατομμυρίων χρόνων εξέλιξης που κατ’ αρχήν υπηρετούν τις δυο θεμελιώδεις ανάγκες της ζωής - της επιβίωσης και της αναπαραγωγής, στον άνθρωπο, τις λίγες δεκάδες χιλιάδες χρόνια που υπάρχει, εμφανίστηκε κι έκτοτε εξελίσσεται διαρκώς η ομιλία. Μια διαδικασία δηλαδή επικοινωνίας, αναγκαία για την ικανοποίηση της κοινωνικότητας του, στην οποία εκφέρονται ήχοι που μεταφέρουν μήνυμα. Η μεταφορά βέβαια μηνυμάτων μέσω εκφοράς ήχων είναι γενικευμένη διαδικασία στο ζωικό βασίλειο αλλά, στον άνθρωπο, έχει εξελιχθεί πολύ περισσότερο ώστε, αυτός, να μπορεί να εκφράσει πολύ περισσότερα πράγματα, συγκριτικά με τα υπόλοιπα ζώα, και στον οποίο μπορούμε σίγουρα να μιλάμε για ομιλία.

Οι εν λόγω ήχοι δεν είναι παρά συνδυασμός πρότυπων ήχων (κυρίως των λέξεων) που ανακαλούνται από τη μνήμη. Η μνήμη είναι ο χώρος στον εγκέφαλο (του ανθρώπου) όπου αποθηκεύτηκαν κυρίως κατά τη διάρκεια των δυο πρώτων δεκαετιών της ζωής του με τη δυνατότητα και ικανότητα ανάκλησης τους να εξαρτάται και από το ιστορικό χρήσης των ήχων αυτών.

Έχουμε λοιπόν ένα όν, τον άνθρωπο, στο κέντρο επικοινωνίας του με τον υπόλοιπο κόσμο και κέντρο ελέγχου των λειτουργιών του να υπάρχει μια λειτουργία αποθήκευσης/ συνειδητοποίησης (των) εικόνων του κόσμου που τον περιβάλλει κατά την οποία προηγείται της διαδικασίας απομνημόνευσης τους μια μετάπλαση τους. Μια μετάπλαση που ούτε δεδομένη για όλα τα εισερχόμενα είναι ούτε με τον ίδιο τρόπο. Ταυτόχρονα δε σε αυτό το όργανο βρίσκονται δυναμικά και όχι στατικά αποθηκευμένοι οι ήχοι/ λέξεις ως τα βασικά συστατικά της διεκπεραίωσης της επικοινωνίας του.

Η τελική μορφή ενός ποιήματος εξαρτάται από την έμφυτη φαντασιακή ικανότητα, την ποιητική φλέβα, του δημιουργού, τα γεγονότα, προϊόντα της εμπειρίας του από τον κόσμο του αισθητού, τα οποία θέλει να προσθέσει είτε ρητά είτε συμβολικά επεξεργασμένα, αλλά και την τριβή του με την ποίηση πάντα εντός της περιρρέουσας ποιητικής ατμόσφαιρας (των υφιστάμενων τάσεων έκφρασης) χωρίς να αγνοείται ότι ένας κορυφαίος ποιητής μπορεί να τη μεταβάλλει αλλάζοντας εφεξής τα δεδομένα. Πίσω, όμως, από ένα ποίημα, και ανεξάρτητα από την τελική μορφή που του δόθηκε, υπάρχει ένα κέντρο βάρους που δεν είναι παρά η αρχική στιγμιαία σύλληψη πάνω στην οποία το ποίημα αναπτύχθηκε μετά. Αυτή η αρχική σύλληψη έχει να κάνει με την πρωτότυπη εκείνη πληροφορία που πριν ακόμα συνειδητοποιηθεί από τον ποιητή, προτού δηλαδή γίνει εικόνα του κόσμου μέσα του, τον αναστάτωσε και του προκάλεσε την ανάγκη να ανακαλέσει, από το χώρο της μνήμης, λέξεις για να την πει. Εξ’ αιτίας δε του ταχύτατου και βίαιου χαρακτήρα της ανάκλησης αυτής συνήθως δεν ακολουθείται επακριβώς η κατεστημένη ετυμολογία, που ενίοτε επανακαθορίζεται, που ενδέχεται είτε να γίνεται αίτιο γέννησης λέξεων είτε συμβολισμών.

Στα προηγούμενα δεν εμπεριέχεται κάποιου είδους απόδειξη, ούτε ενδιαφέρθηκε κάτι τέτοιο, αλλά το να ισχυριστούμε ότι οι προαναφερθείσες εγκεφαλικές λειτουργίες σχετίζονται με κάποιον τρόπο φαντάζει φυσιολογικό (που είναι διάφορο του λογικό) και μας υποδεικνύει να δούμε την ποίηση ως μια ανθρώπινη δραστηριότητα η οποία δε θα έπρεπε να σχετίζεται με κάποιες περιορισμένες ομάδες ανθρώπων αν δεχθούμε ότι ο άνθρωπος, ο μη συντετριμμένος από την κυρίαρχη οικονομοκρατία, δεν αρκείται μοναχά στην ικανοποίηση των δυο βασικών αναγκών της ζωής με πρωτογενή ενστικτώδη τρόπο αδιαφορώντας για κάθε μορφή κοινωνικότητας ή έλλογης επικοινωνίας. Ούτε επίσης υπονοείται ότι κάθε ένας μας κρύβει ένα μεγάλο εν δυνάμει ποιητή, αλλά ότι η ποιητική τάση (έπρεπε να) αφορά όλους.