Δυο ποιήματα τού Nikolai Stepanovich Gumilev

Ο Nikolai Stepanovich Gumilev ή Gumilyov (Николай Степанович Гумилёв), 15.04.1886 – 26.08.1921, ήτανε Ρώσος ποιητής, κριτικός λογοτεχνίας, ταξιδιωτικός συγγραφέας και στρατιωτικός. Ήταν από τα ιδρυτικά μέλη τού κινήματος των Ακμειστών, σύζυγος τής κορυφαίας ποιήτριας Άννας Αχμάτοβα και πατέρας τού σοβιετικού ιστορικού, εθνολόγου, ανθρωπολόγου και μεταφραστή Λεβ Γκουμίλιοφ. 

Γεννήθηκε στην πόλη Κρονστάνδη, στο νησί Κότλιν, και ως παιδί είχε το παρατσούκλι Montigomo (Το Νύχι τού Γερακιού). Στο γυμνάσιο τού Tsarskoye Selo, στο οποίο σπούδασε, είχε δάσκαλο το συμβολιστή ποιητή Innokenty Annensky, ο οποίος τον έστρεψε στην ποίηση.

Το πρώτο του ποίημα, «Я в лес бежал из городов» (Έφυγα από τις πόλεις στα δάση), δημοσιεύτηκε στις 8 Σεπτέμβρη 1902 στην εφημερίδα Tifliski Listok. 

Ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη αλλά και την Αφρική η οποία τον γοήτευσε και στην οποία ταξίδευε σχεδόν κάθε χρόνο. Μεταξύ άλλων κυνηγούσε σποραδικά λιοντάρια, συνέβαλε στην ανάπτυξη της Αιθιοπίας, δώρισε μια μεγάλη συλλογή αφρικανικών αντικειμένων στο Μουσείο Ανθρωπολογίας και Εθνογραφίας στην Αγία Πετρούπολη ενώ στην ποιητική συλλογή «Η Σκηνή» (1921), συγκέντρωσε τα καλύτερα ποιήματά του με αφρικανικά θέματα, ένα από τα οποία ήταν η «Καμηλοπάρδαλη».

Μαζί με τον Sergey Gorodetsky ιδρύσανε τη «Συντεχνία των Ποιητών», η οποία διαμορφώθηκε ενάντια στον αόριστο μυστικισμό τού ρώσικου συμβολισμού και σύμφωνα με τις μεσαιωνικές συντεχνίες της Δυτικής Ευρώπης. Θεωρούσανε ότι η ποίηση χρειάζεται δεξιοτεχνία όπως ακριβώς την χρειάζεται η αρχιτεκτονική και συγκρίνανε τη συγγραφή ενός καλού ποιήματος με την κατασκευή ενός καθεδρικού ναού.

Κατά τη διάρκεια του Α’ΠΠ πολέμησε στην Ανατολική Πρωσία και τη Μακεδονία και παρασημοφορήθηκε.

Αργότερα εναντιώθηκε στην Οκτωβριανή Επανάσταση – δεν δίσταζε να εκφράζει και δημόσια την αντίθεσή του στο καθεστώς των μπολσεβίκων• μάλιστα μια φορά έκανε δημόσια το σταυρό του – ενώ το 1918 χώρισε με την Άννα Αχμάτοβα καθώς συζούσε ήδη με άλλη γυναίκα.

Στις 3 Αυγούστου 1921 συνελήφθηκε με την κατηγορία τής συμμετοχής στην (ανύπαρκτη πάντως) φιλομοναρχική οργάνωση, γνωστή ως «Στρατιωτική Οργάνωση τής Πετρούπολης» και εκτελέστηκε λίγες μέρες μετά μαζί με άλλους 61 συγκατηγορούμενους. Να σημειωθεί ότι ο Μαξίμ Γκόρκι, που ήτανε προσωπικός του φίλος, πήγε στη Μόσχα και απηύθυνε έκκληση στο Λένιν, αλλά δεν εισακούστηκε.

Poet

I heard from the garden a woman singing,

But I …  I gazed at the moon.

My thoughts never wondered about that woman –

Since I fell in love with the moon.

No stranger am I to the beautiful goddess –

I do sense her gaze in return.

And neither tree branches or bats in the darkness

Will ever conceal me from her.

She likes her reflection in eyes of the poets,

Who have long forgotten their wives.

They look like the glittering scales of the dragons –

The hallowed bards of the seas.

Πηγή: poemhunter.com. 

Ποιητής

Απ’ τον κήπο άκουσα, μιας γυναίκας το τραγούδι,

Αλλά εγώ... ατένιζα το φεγγάρι.

Οι σκέψεις μου δεν αναρωτηθήκανε ποτέ για κείνη τη γυναίκα –

Από τότε που ερωτεύτηκα το φεγγάρι.

Δεν είμαι ξένος για την όμορφη θεά –

Νιώθω ως αντάλλαγμα το βλέμμα της.

Κι ούτε δέντρων κλαδιά ούτε νυχτερίδες στο σκοτάδι

θα με κρύψουνε ποτέ από αυτήν.

Η αντανάκλασή της, της αρέσει, στων ποιητών τα μάτια,

Που ‘χουνε ξεχάσει τις γυναίκες τους από καιρό.

Μοιάζουν με των δράκων τις αστραφτερές φολίδες –

Τους ιερούς βάρδους των θαλασσών.

Hokka

This girl with gazelle eyes

Is going to marry an American...

Why did Columbus find America?!

Το κορίτσι αυτό με τα μάτια γκαζέλλας

Έναν αμερικάνο πρόκειται να παντρευτεί…

Γιατί ο Κολόμβος βρήκε την Αμερική;

Το ανωτέρω θεωρείται ως το πρώτο ποίημα το οποίο παράπεμπε σε χαϊκού και γράφτηκε από ρώσο ποιητή. Αναφέρεται: στο thehaikufoundation.org.

A Minor Bird [Robert Frost]

Ένα Μικρό Πουλί

Έχω επιθυμήσει ένα πουλί να ‘χε πετάξει μακριά

Και να μην κελαηδά έξω απ’ το σπίτι μου ολημερίς•

Του ‘χω απ’ την πόρτα μου κτυπήσει παλαμάκια

Όταν φαινόταν πως είχα φτάσει στα όριά μου.

Το λάθος εν μέρει πρέπει να ‘τανε δικό μου.

Το πουλί δεν έφταιγε για τον τόνο του.

Και οπωσδήποτε πρέπει κάτι να πηγαίνει στραβά

Όταν θέλεις κάθε τραγούδι να σωπάσει.

A Minor Bird

I have wished a bird would fly away,

And not sing by my house all day;

Have clapped my hands at him from the door

When it seemed as if I could bear no more.

The fault must partly have been in me.

The bird was not to blame for his key.

And of course there must be something wrong

In wanting to silence any song.

Πηγή: poemhunter.com.

[στον Υμηττό, 20.05.2026]

Στο παρόν παρουσιάζονται λίγες εικόνες από την κυκλική διαδρομή την οποία ακολούθησα στο βόρειο Υμηττό, με αφετηρία το χώρο στάθμευσης μπροστά στη Μονή Αγ. Ιωάννη τού Κυνηγού.

Η διαδρομή έχει σημειωθεί στο χάρτη από το Google earth:

Αρχικά πέρασα από το χώρο των ορυχείων Φυρέ ή Φιρέ*…

… και λίγο μετά άφησα το μονοπάτι και κινήθηκα για λίγο σε βατό ασβεστολιθικό πεδίο:

Κατόπιν ακολούθησα το μονοπάτι πάνω στην πρόσφατα ανοιγμένη αντιπυρική ζώνη…

…και συνέχισα ακολουθώντας ένα ασαφές μονοπάτι (σ.σ. είχε χρησιμοποιηθεί πρόσφατα από ξυλοκόπους) μέχρι το σημείο που ο δρόμος που έρχεται από νότια, από τα νεκροταφεία Χολαργού και Παπάγου, διακλαδίζεται σε δύο χωματόδρομους. Από εκεί συνέχισα βόρεια – βορειοανατολικά σε χωματόδρομο – μονοπάτι – χωματόδρομο – μονοπάτι με μια μικρή παράκαμψη μέχρι τα όρια των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και τη θέση 37°59’51’’N 23°49’55’’E όπου βρίσκονται λιγοστά ερείπια αρχαίου πύργου (σ.σ. από τον εν λόγω πύργο δεν έχουνε παρουσιαστεί εικόνες παλαιότερα στο παρόν ιστολόγιο):

*

ανάρτηση 04.03.2019

ανάρτηση 08.11.2020.

Kleine Nacht [Paul Celan]

Kleine Nacht

Kleine Nacht: wenn du

mich hinnimmst, hinnimmst,

hinauf,

drei Leidzoll überm

Boden:

 

alle die Sterbemäntel aus Sand,

alle die Helfenichtse,

alles, was da noch

lacht

mit der Zunge –

Πηγή; babelmatrix.org.

Το ανωτέρω περιλαμβάνεται στη μεταθανάτια συλλογή τού 1976 (σ.σ. ο Paul Celan αυτοκτόνησε στις 20 Απρίλη 1970, πέφτοντας στον ποταμό Σηκουάνα), με ύστερα ποιήματά του, που εκδόθηκε υπό τον τίτλο «Zeitgehöft» (Φάρμα τού Χρόνου). 

Little Night

Little Night: when you

take me within, within,

up there,

three Pain-Inches above

the Floor:

all the Shroud-Coats of Sand,

all the Help-Nots,

all, that still

laughs

with the Tongue –

Πηγή αγγλικών μεταφράσεων από τα γερμανικά (ενδεικτικά):

allpoetry.com

poemhunter.com/ebooks 

Μικρή Νύχτα

Μικρή Νύχτα: όταν εσύ

με πάρεις μέσα, μέσα,

εκεί πάνω,

τρεις Ίντσες Πόνου πιο ψηλά

από το Πάτωμα:

όλοι οι Νεκρικοί Χιτώνες από Άμμο,

όλοι που Βοηθούνε Μάταια,

όλοι, ότι ακόμα

γελάει

με τη Γλώσσα –

[στις γέφυρες Αετών και Λιονταριών, στη Σόφια Βουλγαρίας, Μάης 2026]

Στις λίγες ώρες που τριγύριζα στο ιστορικό κέντρο τής Σόφιας, πέρα από κορυφαία αξιοθέατά της, όπως

-ο Καθεδρικός Ναός Αλεξάνδρου Νιέφσκι (σ.σ. ξεκίνησε να χτίζεται το 1882 και τελείωσε το 1912, προς τιμή των ρώσων στρατιωτών, οι οποίοι σκοτωθήκανε στο ρωσοτουρκικό πόλεμο τού 1877-1878, ο οποίος οδήγησε στη δημιουργία τού Βουλγαρικού κράτους, φέρει το όνομα τού ρώσου πρίγκιπα τού 13ου αι. Αλέξανδρου Νιέφσκι, είναι νεοβυζαντινού ρυθμού, έχει έκταση 2,6 στρεμμάτων, μέγιστο ύψος 45 μ. στον κεντρικό του τρούλο και 53 μ. στο καμπαναριό ενώ οι 4 από τους 12 τρούλους του είναι επιχρυσωμένοι.)

Αριστερά στο βάθος η Εθνική Πινακοθήκη.

-και ο ρώσικος Ι.Ν. Αγ. Νικολάου (σ.σ. ξεκίνησε να χτίζεται το 1907 και τελείωσε το 1914, στη θέση που μέχρι το 1882 υπήρχε το Σαράι Τζαμί, για τις θρησκευτικές ανάγκες των ρώσων που κατοικούνε στη Σόφια. Έχει 5 επίχρυσους τρούλους και είναι σε αναγεννησιακό ρωσικό ρυθμό. Την περίοδο 1944-1989 συνέχισε να λειτουργεί με κρατική επιτήρηση.)

-ή κάποια graffiti που σού τραβάνε το μάτι, όπως το κάτωθι

…αυτό που προσέχει κανείς είναι

-το πολύ πράσινο τής πόλης. Πράσινο που δεν αφορά μόνο τα πολλά πάρκα – κάποια τα λες και μικρά δάση – αλλά μέχρι και τον κεντρικό εμπορικό δρόμο τής Σόφιας, την πεζοδρομημένη λεωφόρο Βίτοσα, που στολίζεται σε όλο της το μήκος με αγριοκαστανιές

-και τα ποτάμια που τη διασχίζουν ακάλυπτα με φαρδιές όχθες. Η Σόφια βρίσκεται σε υψόμετρο 500 περίπου μέτρων και διασχίζεται από 6 ποτάμια, τα οποία εκβάλλουνε στον ποταμό Ίσκαρ, ο οποίος επίσης τη διασχίζει και συνεχίζοντας βόρεια εκβάλλει στο Δούναβη. Ο ποταμός Ίσκαρ ξεκινά από τον ψηλότερο ορεινό όγκο των Βαλκανίων (ή χερσονήσου τού Αίμου από την 400 χλμ. μήκους ομώνυμη οροσειρά, η οποία βρίσκεται εξ ολοκλήρου στη Βουλγαρία και φτάνει στα 2.376 μ. υψ.), την οροσειρά Ρίλα με την κορυφή ονόματι Μουσάλα στα 2.925 μ. (σ.σ. στα βαλκάνια, μετά τη Ρίλα ακολουθεί ο δικός μας Όλυμπος με την κορυφή Μύτικας στα 2.918 μ. και μετά το όρος Πιρίν με την κορυφή Βίκχεν στα 2.914 μ., το οποίο επίσης βρίσκεται στη Βουλγαρία.)

Ανεξάρτητα των τεράστιων διαφορών των παροχών νερού συγκριτικά με τα ποτάμια στο λεκανοπέδιο τής Αθήνας και του γεγονότος ότι πλην Κηφισού και Πικροδάφνης είναι ρέματα ή στεγνώνουνε τούς καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες, η σύγκριση είναι απογοητευτική και αυτή δυστυχώς αφορά και όλες τις πόλεις με ποτάμια στην Ευρώπη και όχι μόνο. Η καταστροφή, και ιδίως το μπάζωμα των ρεμάτων, που συνέβη στον 20ο αι. στο λεκανοπέδιο τής Αθήνας, είναι μη αναστρέψιμη και για αυτή δεν φταίει κανείς άλλος. Ούτε η τουρκοκρατία ούτε η μικρασιατική καταστροφή ούτε η κατοχή και ο εμφύλιος ούτε τίποτε άλλο από την άναρχη και χωρίς μελέτες επιπτώσεων επέκταση προς οπουδήποτε από οποιονδήποτε, στο λεκανοπέδιο.

Ακολουθούνε λίγες εικόνες από δύο όμορφες γέφυρες στη Σόφια:

-των Αετών, πάνω από τον 31 χλμ. μήκους ποταμό Πέρλοβσκα, η οποία κατασκευάστηκε το 1891 από τον Τσέχο μηχανικό  Václav Prošek

-και των Λιονταριών, πάνω από τον 37 χλμ. μήκους ποταμό Βλαντάγια, η οποία κατασκευάστηκε το διάστημα 1889-1891 από τον ίδιο μηχανικό.

Στο βάθος, καλυμμένο με χιόνια ψηλά προς την κορυφή του,
το όρος και Πάρκο Βίτοσα (με 2.290 μ. υψ.)

()

[το Άγαλμα Σοφίας, στη Σόφια, Μάης 2026]

Στο κέντρο τού ιστορικού κέντρου τής Σόφιας, πρωτεύουσας τής Βουλγαρίας, πάνω από την έξοδο τού Σταθμού τού Μετρό Serdika…

(ο χάρτης από το Google earth)

…και πολύ κοντά μεταξύ άλλων

-στο Κτίριο Εθνικής Συνέλευσης (σ.σ. ολοκληρώθηκε το 1950 χτισμένο στη μορφή των κλασικών σοβιετικών κρατικών κτιρίων)

-στο μικρό Ι.Ν. Αγ. Πέτκας Σαμαρντζίσκα ή Σελοποιών (Σαμαροποιών) (σ.σ. η Αγία Πέτκα ήταν η προστάτιδα των σαμαροποιών, οι οποίοι ήταν εγκατεστημένοι στην περιοχή κατά τον Μεσαίωνα, λατρεύανε και συντηρούσανε το μικρό Ι.Ν. Πρόκειται για ένα μικρό μονόχωρο κτίσμα, του 11ου αι., πάνω σε προγενέστερο Ιερό και ρωμαϊκό τάφο (κρυπτή) τού 4ου μ.Χ. αι. Οι παλαιότερες διατηρημένες τοιχογραφίες, κάτω από επίστρωμα τού 15ου και 16ου αι. – από τα χρόνια τής οθωμανικής κυριαρχίας, είναι του 14ου αι., και πιθανόν είναι έργο τού μεγάλου αγιογράφου και ασκητή Αγ. Πίμεν. Υπάρχει μια υπόθεση πως ο εθνικός ήρωας τής Βουλγαρίας Βασίλ Λέφσκι θάφτηκε στον Ι.Ν. τής Αγίας Πέτκας)

-το Τέμενος Μπάνια Μπασί (Баня Баши: πολλά λουτρά – πρόκειται για έργο τού 16ου αι. σχεδιασμένο από τον κορυφαίο Οθωμανό αρχιτέκτονα Μιμάρ Σινάν, χτισμένο πάνω από φυσικές ιαματικές πηγές)

-το Ιστορικό Μουσείο

-τον Καθεδρικό Ναό τής Αγ. Κυριακής (σ.σ. πρόκειται για εκκλησία που έχει υποστεί καταστροφές και ανακαινίσεις αρκετές φορές στο παρελθόν ενώ η πρώτη εκκλησία στο σημείο χτίστηκε το 10ο αι.)

-τα ερείπια τής αρχαίας πόλης Σερδίκα, η οποία ιδρύθηκε από την κέλτικη φυλή Σέρντι και κατακτήθηκε από τους ρωμαίους το 29 π.Χ. (περισσότερα εδώ: en.wikipedia.org)...

…κάποια από τα οποία περιβάλλουνε και τον Ι.Ν. Ροτόντα Αγ. Γεωργίου, ο οποίος χτίστηκε τον 4ο μ.Χ. αι. από τους ρωμαίους ως χώρος λουτρών και σήμερα βρίσκεται περίκλειστος από σύγχρονα κτίρια

…βρίσκεται το ύψους 8 μ. και βάρους 5 τόνων χάλκινο άγαλμα (Αγία) Σοφία, πάνω σε βάθρο ύψους 16 μ. έργο τού γλύπτη Georgi Chapkanov. Τοποθετήθηκε εκεί το Δεκέμβρη τού 2000, στη θέση που βρισκότανε άγαλμα τού Λένιν. Η ορθόδοξη βουλγάρικη εκκλησία δεν δέχτηκε ότι συμβολίζει την Αγ. Σοφία (σ.σ. το όνομα της η Σόφια το πήρε από τον Ι.Ν. Αγ. Σοφίας τού 6ου μ.Χ. αι., πίσω από τον οποίο βρίσκεται το Μνημείο Αγνώστου Στρατιώτη) κάτι το οποίο παραδέχτηκε και ο δημιουργός του, ο οποίος είπε ότι ήθελε να φτιάξει κάτι που θα εκφράζει όλους τούς κατοίκους τής Σόφιας, ανεξάρτητα θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Αν και το έργο διχάζει τούς βούλγαρους, πρόκειται για ένα εντυπωσιακό άγαλμα, το οποίο παραπέμπει στην αρχαία Ελλάδα [σ.σ. στο αριστερό χέρι τής Σοφίας κάθεται μια κουκουβάγια (σύμβολο τής σοφίας) και στο αριστερό της κρατάει ένα δάφνινο στεφάνι (σύμβολο δόξας και ειρήνης)] ενώ το πρόσωπό τής Σοφίας έχει έντονα χαρακτηριστικά σλάβων και λαών από περιοχές των στεπών. Το στέμμα στο κεφάλι της παραπέμπει σε τείχος φρουρίου. Ίσως ο δημιουργός του ήθελε να πει ότι το πιο ισχυρό οχυρό τελικά είναι η γνώση και η σοφία. Έτσι πάντως το αντιλαμβάνομαι.