30 Αυγούστου 2026

A Late Walk [Robert Frost]

Ένας Όψιμος Περίπατος

Όταν ανηφορίζω διασχίζοντας κουρεμένα χορτάρια,
Το επακόλουθο τού αποκεφαλισμού, 
Καθώς ομαλά απλώνονται, όπως το ολόδροσο άχυρο,
Το μονοπάτι τού κήπου μισοκλείνει.
 
Κι όταν φτάνω στον κήπο,
Το βουητό των νηφάλιων πουλιών
Απ’ τα στοιβαγμένα ξερά αγριόχορτα
Είναι πιο θλιβερό από οποιαδήποτε λέξη

Δίπλα στον τοίχο ένα δέντρο στέκει γυμνό,
Αλλά ένα φύλλο καφέ που άντεξε,
Ενοχλημένο, δεν αμφιβάλλω, από τη σκέψη μου,
Πέφτει απαλά απαγγέλλοντας.

Δεν αργώ απ’ το να φύγω
Μαζεύοντας το ξεθωριασμένο μπλε
Απ’ το τελευταίο αστράκι* που ‘χει μείνει
Για να το κουβαλήσω ξανά σε σας.


A Late Walk

When I go up through the mowing field,
The headless aftermath,
Smooth-laid like thatch with the heavy dew,
Half closes the garden path.

And when I come to the garden ground,
The whir of sober birds
Up from the tangle of withered weeds
Is sadder than any words

A tree beside the wall stands bare,
But a leaf that lingered brown,
Disturbed, I doubt not, by my thought,
Comes softly rattling down.

I end not far from my going forth
By picking the faded blue
Of the last remaining aster flower
To carry again to you.




*Το λουλούδι αστράκι (αγγλικά aster < αρχαιοελληνικό αστήρ) είναι ένα πολύ όμορφο φθινοπωρινό λουλούδι. Το όνομά του το οφείλει στη σχήματος άστρου κεφαλή του. Μοιάζει με τη μαργαρίτα. Υπάρχει σε διάφορα έντονα χρώματα μεταξύ των οποίων και το μπλε. Είναι αγριολούλουδο αλλά ορισμένες ποικιλίες του καλλιεργούνται. Επίσης θεωρείται και μελισσοκομικό φυτό.

---


Επόμενη ανάρτηση στο παρόν blog μετά την 4η Σεπτέμβρη 2026.

29 Αυγούστου 2026

Love Song [Papago]

Σηκώθηκα νωρίς
Στο βαθύ γαλανό πρωινό  ͘
Ο αγαπημένος μου είχε ήδη σηκωθεί,
Σε μένα τρέχοντας ήρθε από τις πύλες τής Αυγής.

Πάνω στο βουνό *
Το ετοιμοθάνατο θήραμα
Με του αγαπημένου μου το βλέμμα με κοιτά.


Early I rose 
In the blue morning; 
My love was up before me, 
It came running to me from the doorways of the Dawn. 

On Papago Mountain 
The dying quarry 
Looked at me with my love’s eyes.



*Βουνό με το όνομα Papago δεν βρήκα να υπάρχει. Η πιο λογική εξήγηση είναι να αναφέρεται σε κάποιον κυνηγό, που πέρασε με τη γυναίκα του τη νύχτα σε μοναχική σκηνή σε οικείο τους βουνό, και μόλις είχε γυρίσει από πολύ πρωινό κυνήγι.   

Η φυλή Papago (που σημαίνει «οι Άνθρωποι που τρώνε Φασόλια»), η οποία σήμερα αριθμεί περί τα 28.000 άτομα και από το 1986 έχει υιοθετήσει το όνομα  Tohono O'odham (που σημαίνει «οι Άνθρωποι τής Ερήμου») και απορρίπτει το προγενέστερο, είναι μια ιθαγενής φυλή που κατοικεί στο νότιο μέρος τής πολιτείας τής Arizona των ΗΠΑ και της βόρειας επαρχίας Sonora τού Μεξικού. Το όνομα Papago ήταν αυτό με το οποίο αρχικά τούς ονομάζανε οι ισπανοί και αργότεροι οι άγγλοι.
Οι περιοχές που κατοικούνε, πλατιές πεδιάδες περιτριγυρισμένες από ψηλά βουνά, χαρακτηρίζονται από πολύ ζεστά καλοκαίρια, εποχικούς μουσώνες μεταξύ Καλοκαιριού και Φθινοπώρου και ελάχιστες βροχοπτώσεις τον υπόλοιπο καιρό. Η οικονομία τους βασιζότανε στη γεωργία – η καλλιεργήσιμη περίοδος μπορούσε να φτάσει και τις 264 ημέρες – και την κτηνοτροφία, όπως και σήμερα, και είχαν επινοήσει μεθόδους να εκμεταλλεύονται το διαθέσιμο νερό από πηγές ή από πηγάδια και αρδευτικά έργα (όπως μεγάλες λακκούβες στα βουνά, αναχώματα και κανάλια). 
Για την πρώιμη ιστορία τους λίγα πράγματα είναι γνωστά. Φαίνεται πάντως ότι είχανε κοινές ρίζες με τους Pima. Από όλες τις υπόλοιπες φυλές των ιθαγενών τής βόρειας αμερικανικής ηπείρου με τους Apache είχαν τις πιο έντονες αλληλεπιδράσεις. Μέχρι τα τέλη τού 17ου μ.Χ. αι. βασιζόντουσαν στις ανταλλαγές αγαθών και γυναικών, οι οποίες όμως αρπάζονταν με επιδρομές – αλλά μετά γίνανε τελείως εχθρικές κυρίως γιατί οι Tohono O'odham ήτανε τα θύματα επιδρομών από τους Apache όταν το κυνήγι των δεύτερων δεν πήγαινε καλά. Μάλιστα το 1871 συμμαχήσανε με τους ισπανούς και τους αμερικάνους στέλνοντας 92 πολεμιστές εναντίον των Apache. Στη Σφαγή τού Camp Grant που ακολούθησε από τους 144 νεκρούς Apache οι 136 ήτανε γυναικόπαιδα ενώ αιχμαλωτιστήκανε και 29 παιδιά Apache τα οποία, οι Tohono O'odham, πούλησαν ως σκλάβους στο Μεξικό. Λίγο αργότερα πάντως μπροστά στην απειλή των ευρωπαίων, υπήρξε προσέγγιση μεταξύ τους. Όσον αφορά τη σχέση τους με τους ισπανούς ήτανε γενικά εχθρική αφού δεν δεχόντουσαν για αιώνες να προσηλυτιστούν στον καθολικισμό. Μάλιστα στις δεκαετίες 1660 και 1750 καταγράφηκαν οι σημαντικότερες εξεγέρσεις τους.  
Περισσότερα:

28 Αυγούστου 2026

[στο αρχαιολογικό Μουσείο Ισθμίων, 26.08.2026]

Στο παρόν παρουσιάζονται λίγες εικόνες από το αρχαιολογικό Μουσείο Ισθμίων και τον περιβάλλοντα αρχαιολογικό χώρο, στον οποίο κεντρικό σημείο αναφοράς είναι ο αρχαίος Ναός προς τιμήν τού Θεού Ποσειδώνα.
Συνοπτικά στο επιγραμματικό φυλλάδιο που δίνεται στην είσοδο τού Μουσείου διαβάζουμε:  
Ιστορία του Ιερού
To ιερό βρίσκεται δίπλα στον παλαιό δρόμο που οδηγούσε από τον Ισθμό στην Κόρινθο. Μικροί οικισμοί της εποχής του χαλκού έχουν εντοπιστεί στην περιοχή. Από τον 11ο αι. π.Χ. αρχίζουν να τελούνται θυσίες και εορτές προς τιμήν του Ποσειδώνος. Ο πρώτος ναός, χτισμένος από πωρόλιθο και στεγασμένος με κεραμίδες, ιδρύθηκε στα μέσα του 7ου αι. π.Χ. Δύο αιώνες αργότερα καταστράφηκε από πυρκαγιά και ξαναχτίστηκε. Ακολουθούν το πρώτο στάδιο και το Θέατρο τον 5ο αι. π.Χ. Με την καταστροφή της Κορίνθου από τους Ρωμαίους το 146 π.X. καταστράφηκε και το ελληνικό ιερό, αλλά ξαναχτίστηκε τους πρώιμους αυτοκρατορικούς χρόνους και επεκτάθηκε με στοές γύρω από το ναό και με ένα ρωμαϊκό λουτρό. Στην ύστερη αρχαιότητα το οικοδομικό υλικό των κτισμάτων του ιερού χρησιμοποιήθηκε στο Φρούριο και το διίσθμιο τείχος Εξαμίλιον.
Τα Ίσθμια
Η πανελλήνια εορτή στο ιερό του Ποσειδώνος γινόταν κάθε δύο χρόνια τους μήνες Μάρτιο – Απρίλιο και περιελάμβανε αθλητικά αγωνίσματα, όπως δρόμο, πυγμαχία, πάλη, πένταθλο, ιππικούς αγώνες και αρματοδρομίες. Σύμφωνα με το μύθο οι αγώνες θεσπίστηκαν από τον Σίσυφο ως επιτάφιοι αγώνες προς τιμήν του ήρωα Μελικέρτη – Παλαίμονα, τον οποίο έβγαλε νεκρό στη στεριά ένα δελφίνι. Όπως στους πανελλήνιους αγώνες στην Ολυμπία, στους Δελφούς και στη Νεμέα, το έπαθλο για το νικητή ήταν μόνον ένα στεφάνι. Στην Ισθμία αρχικό το στεφάνι ήταν από πεύκο και αργότερα από αγριοσέλινο. Οι μουσικοί αγώνες γίνονταν στο Θέατρο ενώ οι ιππικοί αγώνες και οι αρματοδρομίες τελούνταν στον ιππόδρομο, η θέση του οποίου δεν έχει ακόμη εντοπιστεί.
Προσωπικά γενικά αποφεύγω να παίρνω φωτογραφίες από το εσωτερικό Μουσείων και επιλέγω να παίρνω έντυπα ή βιβλία με εικόνες από τα εκθέματα με τις σχετικές πληροφορίες.
Στο παρόν όμως έκανα μια εξαίρεση. Η ενότητα με τα Υαλοθετήματα είναι κάτι μοναδικό!
Πρόκειται για έγχρωμους, γυάλινους, διακοσμητικούς αρχιτεκτονικούς πίνακες τού 4ου αιώνα μ.Χ., οι οποίοι θεωρούνται ο πρόδρομος των βιτρό. Βρεθήκανε μεταξύ 1964 – 1968 στις Κεγχρεές, οι οποίες ήτανε το ανατολικό λιμάνι τής αρχαίας Κορίνθου κοντά στο Ναό της Ίσιδας.
Στην ιστοσελίδα archaiologia.gr, αναφέρεται:
Τα υαλοθετήματα των Κεγχρεών είναι μία μορφή εντοίχιων γυάλινων μωσαϊκών του 4ου μ.Χ. αι. που ανακαλύφθηκαν στις Κεγχρεές, το ανατολικό λιμάνι της αρχαίας Κορίνθου, σε ανασκαφές της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, την περίοδο 1964-1968.
Οι γυάλινοι πίνακες των Κεγχρεών, μαζί με το δομικό υπόστρωμα πάνω στο οποίο ήταν κατασκευασμένοι βρέθηκαν συσκευασμένοι, ανά δύο, πρόσωπο με πρόσωπο μέσα σε ξύλινα εσχαροκιβώτια. Τα εσχαροκιβώτια ήταν (στοιβαγμένα) προσωρινά τοποθετημένα σε εννέα συστάδες (σωρούς) στο δάπεδο ενός παραθαλάσσιου κτιρίου και στηρίζονταν στους τοίχους σε επικλινή θέση. Τα υαλοθετήματα βρέθηκαν επιχωματωμένα σε βάθος 1m κάτω από τη θάλασσα, όπου κατέληξαν ύστερα από τον σεισμό του 375 μ.Χ.
Τα υαλοθετήματα των Κεγχρεών ως είδος μνημειακής τέχνης αλλά και ως διασωζόμενη έκταση είναι μοναδικά στο είδος τους. Πιο κοντινό παράλληλο με το διάκοσμο των Κεγχρεών είναι ο σύγχρονος μνημειακός διάκοσμος με υαλοθετήματα και μαρμαροθετήματα (opus sectile parietalis) από την Porta Romana της Όστια, το λιμάνι της Ρώμης.
Σύμφωνα με εκτίμηση του ανασκαφέα R. Scranton, οι πίνακες αρχικά πρέπει να ήταν από 118 έως 126. Η συνολική επιφάνεια που επρόκειτο να επενδύσουν υπολογίστηκε σε πάνω από 150 m2 ενώ το βάρος τους σε 700 kg γυαλί. Στην τελική δημοσίευση [IBRAHIM et. al, 1976], το γυάλινο σύνολο των Κεγχρεών, περιλαμβάνει 87 πίνακες σχεδόν ακέραιους ή σε τμήματα, ποικίλων διαστάσεων, με μέγιστες διαστάσεις 1.83 Χ 0.92 m2.
Από αυτούς μόνο εξήντα έξι πίνακες είναι σήμερα ορατοί εξαιτίας της συγκόλλησης των περισσότερων ανά δύο.



















Ακολουθούν εικόνες από τον εξωτερικό χώρο:
-από τον «Ανατολικό Χώρο» και διάφορα μέλη ακριβώς έξω από το κτίριο τού Μουσείου.:

































Από Κορινθιακό Πωρόλιθο*.



































-από το Ναό Ποσειδώνα.:











Η σπηλιά στη βορειοανατολική Στοά τού Ναού, σμιλευμεύνη υπόσκαφα,
με δύο δωμάτια και 5 – 6 κλίνες το καθένα. Εκεί γινόντουσαν
λατρευτικά δείπνα. Μια αντίστοιχη βρέθηκε στην πίσω μεριά
των κερκίδων του Θεάτρου. Αν σχετιζόντουσαν με τη λατρεία
τού Παλαίμονα ή του Ποσειδώνα ή άλλης αρχαίας θεότητας, δεν είναι γνωστό.








































-από το Ιερό Παλαιμόνιο, των ρωμαϊκών χρόνων, στο νοτιοανατολικό άκρο τού οποίου υπήρχε το αρχαϊκό Στάδιο των Ισθμίων.:
























-από το Θέατρο.:























-από τα ρωμαϊκά λουτρά με το εντυπωσιακό ψηφιδωτό.:
















































-και μια εικόνα από το χώρο, εκτός του περιφραγμένου μέρους, νότια τής οδ. Ελ. Βενιζέλου, στον οποίο βρισκότανε το νεότερο Στάδιο των Ισθμίων:




















Παλαιότερες αναφορές σε αρχαιολογικούς χώρους στα Ίσθμια (ενδεικτικά):

27 Αυγούστου 2026

Σήμερα [Μπάμπης Χαραλαμπόπουλος]

ΣΗΜΕΡΑ
  
Η Αντιγόνη
σήμερα
οι Κρέοντες
σήμερα
τα σκουριασμένα σίδερα
της μοίρας
σήμερα
οι φοβισμένοι Θηβαίοι
σήμερα
δεν μυθοποιούν
καμιά πραγματικότητα
σήμερα.
Ας το παραδεχτούμε!
Η άταφη αναξιοπρέπειά μας
σήμερα
ιστορεί
την ανικανότητά μας
σήμερα
πως κανείς
«Βασιλικός Οίκος»
δεν κραυγάζει:
ο σώζων εαυτόν σωθήτω
σήμερα.

25 Αυγούστου 2026

[τα ίχνη αρχαίου υδραγωγείου στο Μαψό Κορινθίας, 25.08.2026]

Ανάμεσα στους βορειότερους και ψηλότερους ορεινούς όγκους, από αυτούς που περιβάλουνε το χωριό Μαψός στην Κορινθία και δεσπόζουνε τής εθνικής οδού Κορίνθου – Τρίπολης, τον Πρ. Ηλία και την Τσούμπα, κυλάει, προς το βορρά, μια επικλινής με κακοτράχαλες, ενίοτε κρημνώδεις, όχθες ρεματιά, ονόματι Πλατανιά, η οποία ξεκινάει από το διάσελο των ανωτέρω ορεινών όγκων, λίγο βορειότερα τού χωριού Μαψός. Στο ύψος τού χωριού Σολομός συγκλίνει με τα ρέματα που έρχονται από το Χιλιομόδι, τα Αθίκια και αυτά που κατεβαίνουν από τον Ακροκόρινθο σχηματίζοντας το ρέμα Ξηριάς, το οποίο διασχίσει την πόλη τής Κορίνθου και εκβάλλει στην περιοχή «Καλαμιές» στον κορινθιακό κόλπο.
Στη δυτική πλευρά τής ρεματιάς Πλατανιά, σε κακοτράχαλη πλαγιά τού ορεινού όγκου Πρ. Ηλίας, περί τα 2 χλμ. από την πλατεία τού Μαψού, βρίσκεται η Ι.Μ. Αγ. Νικολάου – Ησυχαστήριο Τιμίου Σταυρού. Πάνω από την ανωτέρω μονή, που χτίστηκε το 1979, στην άλλη πλευρά τού δρόμου, υπάρχουν ερείπια μονής και το εκκλησάκι Αγ. Νικολάου που ανάγεται στα οθωμανικά χρόνια. Τα εν λόγω κτίσματα υπήρξανε και ορμητήρια αγωνιστών τού 1821. Στο σημείο υπάρχει και πηγή με παλιά κρήνη.
Εκτός των άλλων διακρίνονται στο βάθος το Πεντεσκούφι
(αριστερά) και ο Ακροκόρινθος (δεξιά).

































Λίγο παρακάτω, περί τα 280 μ., δίπλα στο χωματόδρομο, βρίσκονται λιγοστά ερείπια πολύ παλιού υδραγωγείου, το οποίο θα μετέφερε νερό από την περιοχή τής ως ανωτέρω μονής προς την αρχαία Κόρινθο.
Το εν λόγω, πρακτικά τελείως άγνωστο, υδραγωγείο δεν είναι τμήμα τού περίφημου Αδριάνειου υδραγωγείου, μήκους 85 χλμ. το οποίο μετέφερε νερό τη Στυμφαλία λίμνη στην αρχαία Κόρινθο, και δεν γνωρίζω αν είναι τής ίδιας, παλαιότερης ή λίγο νεότερης εποχής ούτε αν τα νερά από αυτό πέφτανε στο Αδριάνειο.
Στο βάθος τα Γεράνεια όρη (αριστερά), τα Όνεια όρη (κέντρο)
και η Τσούμπα (δεξιά). 


































Στο χάρτη που ακολουθεί (από offlinepost.gr με ενσωματωμένο απόσπασμα και από το Google earth), ο οποίος προέρχεται από το έργο τού καθηγητή Γιάννη Λώλου, «Το Αδριάνειο Υδραγωγείο Κορίνθου», στον οποίο οφείλουμε την αποκάλυψη τής πορείας του από τη Στυμφαλία μέχρι την Αρχαία Κόρινθο, εκτός τού Αδριάνειου Υδραγωγείου έχει σημειωθεί και η θέση των ιχνών από το υδραγωγείο στο Μαψό. Μέχρι το 1990 η πορεία τού Αδριάνειου Υδραγωγείου ήταν άγνωστη πλην ελάχιστων μερών του. Ο καθηγητής Λώλος έψαχνε πεζός μες σε χωράφια, κάθε είδους ρεματιές, πλαγιές κ.λπ. και τελικά μετά από πολύχρονη δουλειά την αποκάλυψε.