Τρία haiku τού Fukuda Kodojin

Ο Fukuda Kodojin, 1865 – 1944, ήτανε φίλος και ακόλουθος τού Masaoka Shiki (ενδεικτικά: pribas.blogspot.com και en.wikipedia.org). Γεννήθηκε στην πόλη Shingu τής Wakayama και έγραψε το πρώτο του χαϊκού σε ηλικία τεσσάρων ετών. 

Εντρύφησε στην ιαπωνική αλλά και την κινεζική λογοτεχνία και ποίηση και υπήρξε εξαιρετικός δημιουργός πινάκων ζωγραφικής τοπίων.

Αρχικά μετακόμισε στο Kyoto και αρχές τού 1890 στο Tokyo.  Το 1899 εντάχθηκε στο προσωπικό τής εφημερίδας Nippon και σύντομα έγινε ο υπεύθυνος για τα θέματα και τις εκδόσεις κινέζικης ποίησης. Το 1901 επέστρεψε στο Kyoto όπου έζησε μέχρι το 1944, όταν πέθανε μάλλον από ασιτία λόγω τού Β’ΠΠ. 

Δεν επιδίωξε τη δημοσιότητα, κατά τη διάρκεια τής ζωής του, ωστόσο τα ποιήματα του, στα ιαπωνικά αλλά και στα κινέζικα, και οι πίνακές του τύχανε μεγάλης προσοχής. 

Ο Fukuda Kodojin έζησε φτωχικά από τα χρήματα που έβγαζε διδάσκοντας ιαπωνική και κινεζική ποίηση.

Οι κάτωθι δύο πίνακές του από την ιστοσελίδα τού «Minneapolis Institute of Art»

  

 

Τα δύο πρώτα χαϊκού από το βιβλίο τού Stephen Addiss: “The Art of Haiku”, S. Hambhala Publications, INC, 2012

three drops of rain

east wind

ocean

  

τρεις στάλες βροχής

ανατολικός φυσά

θάλασσα πλατιά

snow Daruma -

already entering

nirvana

Το ανωτέρω, στο blog darumapilgrim.blogspot.com, υπάρχει μεταφρασμένο ως 

 

snowman Daruma –

already he has reached

its final destination

χιονάνθρωπος Νταρούμα

ήδη βρίσκεται

σε σβέση φλόγας  

Σημειώσεις:

-Νιρβάνα < αγγλικό nirvana < σανσκριτικό निर्वाण, που κατά λέξη σημαίνει: σβέση φλόγας. Στο βουδισμό σημαίνει ότι το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση εξάλειψης τού πόνου λόγω παύσης τού κύκλου αναγεννήσεων, εκμηδενισμό τής ατομικότητάς του και ταύτισής του με το όλον.

Πηγή: el.wiktionary.org) 

-Ο Yukidaruma (雪だるま), ή "snow daruma", είναι ο ιαπωνικός χιονάνθρωπος. Σε αντίθεση με τον κλασικό δυτικό, που αποτελείται από τρία μέρη, είναι φτιαγμένος από δύο (κεφάλι και σώμα), όπως και οι ιαπωνικές κούκλες Daruma, οι οποίες αναπαριστούνε τον Bodhidharma, ο οποίος θεωρείται, στην Ιαπωνία, ως ο πρώτος διδάξας το Ζεν. Έζησε τον 5ο ή 6ο μ.Χ. αι. και ήταν ο 28ος πατριάρχης τού Ινδικού Βουδισμού. Στην Ιαπωνία πέρασε από την Κίνα, στην οποία θεωρείται ο ιδρυτής τού Κινεζικού Βουδισμού (Chán Zōng). Η σχετική μυθολογία αναφέρει ότι διαλογιζότανε μπροστά σ’ έναν τοίχο, ακίνητος, για εννέα χρόνια και τα πόδια του μαραθήκανε και έπεσαν και για αυτό παριστάνεται με δύο στρογγυλά μέρη. Το λιώσιμο τού Yukidaruma συμβολίζει τον πνευματικό στόχο τού Ζεν, ήτοι την υπέρβαση αυτού τού κόσμου στην κατάσταση νιρβάνα.  

- ο Fukuda Kodojin απεικόνισε τον Yukidaruma, σε ένα εξαιρετικό, λιτό πίνακα, στον οποίο είναι γραμμένο και το ανωτέρω χαϊκού:

  

Τέλος, στο ανωτέρω blog, υπάρχει και το

Jumping from the

bucket into the world –

frog in the well

Πηδώντας απ’ τον

κουβά στον κόσμο –

βάτραχος στο πηγάδι

[στο Λόφο Φασκομηλιά, 01.05.2026]

Με βάση τις καιρικές προγνώσεις, ο λόφος Φασκομηλιά, στο νοτιότερο άκρο τού Υμηττού (το οποίο πέφτει στο Σαρωνικό κόλπο), μεταξύ Βουλιαγμένης, Βάρκιζας και Βάρης, ήταν από τα λίγα μέρη που σίγουρα δεν θα είχε βροχές τη φετινή πρωτομαγιά και δεδομένου ότι είναι από τα αγαπημένα μέρη για χαλαρό περπάτημα, βρέθηκα εκεί το συγκεκριμένο πρωινό και ακολούθησα την κυκλική διαδρομή, με αφετηρία και κατάληξη το χώρο πάρκινγκ στο τέλος τής οδού Αργοναυτών, η οποία έχει σημειωθεί στο χάρτη από το Google earth:

Ακολουθούνε λίγες εικόνες από

-την περιοχή πάνω από το χείλος τού γκρεμού, στο ανατολικό απόκρημνο όριο τής Λίμνης Βουλιαγμένης (1) – απαιτείται πολύ προσοχή γιατί εκτός από τον κίνδυνο γλιστρήματος υπάρχουνε και διάσπαρτα σκουριασμένα σύρματα

-το αρχαίο τείχος στη ρεματιά στο ανατολικό μέρος τού λόφου (2) 

-μια μικρή σπηλίτσα, στη θέση που έχει σημειωθεί με κύκλο στον ανωτέρω χάρτη, της οποίας η οροφή έχει πέσει

-τα ίχνη αρχαίας οχύρωσης, ανατολικά από την κορυφή τού λόφου, στη θέση 37°48’34’’N 23°47’50’’E, (3)

---

-την κορυφή με την πέτρινη στήλη και το όρυγμα (σ.σ. πιθανόν αρχαίο παρατηρητήριο) (4)

---

-την είσοδο τού Σπηλαιοβάραθρου «Γερμανικό» (σ.σ. η είσοδός του βρίσκεται σε υψ. 106 μ. από την επιφάνεια τής θάλασσας, έχει πλούσιο διάκοσμο και στα 95 μ. βάθος, από την είσοδό του, βρίσκεται επιφάνεια λίμνης το βάθος τής οποίας ξεπερνά τα 60 μ.)

  

(1)-(3) ανάρτηση 03.02.2026 

(2) ανάρτηση 07.10.2021

(4) ανάρτηση 03.06.2021. 

Σκοπευτήριο Καισαριανής [Γιάννης Ρίτσος]

Σκοπευτήριο Καισαριανής

Εδώ πέσαμε. Παιδιά του λαού. Γνωρίζετε γιατί.

Γυμνοί, κατάσαρκα φορώντας τις σημαίες,

- η Ελλάδα τις έρραψε με ουρανό και άσπρο κάμποτο -.

Ακούσατε τις ομοβροντίες στα μυστικόφωτα αττικά χαράματα.

Είδατε τα πουλιά, που πέταξαν αντίθετα στις σφαίρες

αγγίζοντας με τα φτερά τους, τον ανατέλλοντα πυρφόρον.

Είδατε τα παράθυρα της γειτονιάς ν’ ανοίγουνε στο μέλλον.

Εμείς, μερτικό δε ζητήσαμε … Τίποτα… Μόνον

θυμηθείτε το : αν η ελευθερία

δεν βαδίσει στα χνάρια του αίματός μας,

εδώ θα μας σκοτώνουν κάθε μέρα. Γεια σας.

Πρωτομαγιά [Άρης Αλεξάνδρου]

Πρωτομαγιά

Στα τζάμια σου μπουμπουκιάζει η χτεσινή βροχή

τώρα που η παραλία ανάβει τα φανάρια της.

Ένα καΐκι στάθηκε καταμεσής στο πέλαγο. Γαλήνη.

Περίμενε δω με το βλέμμα στις σταγόνες

(δυο ανθισμένες γαλάζιες σταγόνες τα μάτια σου).

Περίμενε. Θα ξημερώσει.

Θέλω να σε ξέρω στο παράθυρο

αγναντεύοντας κατά τον τόπο της χαραυγής

νοσταλγώντας το περσινό καλοκαίρι.

(Τα νερά ν’ ανασαίνουν ζεστασιά

το γυμνό σώμα της ημέρας πλαγιάζει μες στα στάχυα

κι ανάμεσα απ’ τα δάχτυλα κρυφοκοιτάει μια παπαρούνα.)

Θέλω να σου χαρίσω ένα τόσο δα ουράνιο τόξο

τώρα στα γενέθλια της δεκαοχτάχρονης αυγής,

ένα λουλουδένιο δαχτυλίδι

μια υπόσχεση ελπίδας.

Μοιρολόι για ένα νεκρό [Τάσος Λειβαδίτης]

Μοιρολόι για ένα νεκρό

Φεγγάρι, ερημοφέγγαρο/ κριθάρινο φεγγάρι των φτωχών

αγέρα, πικραγέρα/ πολύλαλε αγέρα των μουγγών

σ’ ένα σταυροδρόμι απόψε/ μήνα Μάη

σταυρώσανε το νιο,/ μήνα Μάη

σταυρώσαν το ροδόσταμο και το λεμονανθό –

ροδιά, δος του το αίμα σου

δος του το φέγγος σου, στερνό του ηλιοβασίλεμα,

μήνα Μάη, σταυρώσαν τον αυγερινό

αχ, το πρωί ήταν ήλιος και δροσιά

το μεσημέρι λάμψη κι όνειρα

το βράδυ ήρθε πικρό κι ολόμαυρο,

σ’ ένα σταυροδρόμι απόψε

μήνα Μάη/ σταυρώσανε το Μάη

ύστερα πλύναν τα μαχαίρια και σκοτώσαν το νερό,

ύστερα κάναν να κοιτάξουν και σκοτώσανε το δειλινό

αστροφεγγιά/ χρυσάφι στο ταγάρι των τυφλών

α, σκύλα αστροφεγγιά, όπυ τους έφεγγες,

σ’ ένα σταυροδρόμι απόψε/ μήνα Μάη

Μεγάλη Παρασκευή των φτωχών

κι ολόρθες οι γυναίκες στα κατώφλια

με τα μεγάλα μάτια τους τον σαβανώνουν,

τα δεντρολίβανα σκύβουν και τον μυρώνουν,

οι άντρες πέρα μες στα καπηλιά

μ’ ένα πικρό τραγούδι τον κατευοδώνουν

τα χελιδόνια έρχονται και τον ανασηκώνουν,

αχ, το πρωί ήταν άνοιξη

το βράδυ μαύρη συννεφιά

το βράδυ ήρθε με δώδεκα καρφιά

το βράδυ γαύγιζε με δώδεκα σκυλιά

το βράδυ σώπαινε μ’ όλα του τα καμπαναριά

σύγνεφο, πικροσύγνεφο/ γιατί δεν έμπαινες μπροστά

κι από την κοντινή την εκκλησιά

γιατί δεν έσκουζες παρθένα Παναγιά,

α, κάτω απ’ τον άδειο ουρανό,

σ’ ένα σταυροδρόμι απόψε/ μήνα Μάη

μήνα Μάη/ σταυρώσανε το νιο.

[στο Ναυάγιο τού Ποσειδώνα, στις εκβολές τού Κηφισού, 29.04.2026]

Το ναυαγισμένο, από τις αρχές τού 21ου αι., πλοίο Ποσειδών, στις εκβολές τού Κηφισού, παρατημένο στη φθορά τού χρόνου, σε ένα τοπίο, κάποτε – όχι πολύ μακριά, ούτε καν εκατό χρόνια πίσω – πανέμορφο και σήμερα κορεσμένο από τσιμέντο, ασχήμια και έργα που δεν τελειώνουνε ποτέ, είναι ένα αγαπημένο θέμα στο παρόν ιστολόγιο*.

Τα ρηχά νερά τής παράκτιας ζώνης τού Φαληρικού όρμου συνδυάζονται με τον κυματοθραύστη, μήκους 440 περίπου μ., ο οποίος βρίσκεται στα 290 περίπου μ. νότια από τον τεχνητό δίαυλο εκβολής**, ο οποίος (κυματοθραύστης) κατευνάζει τη μανία των κυμάτων, επιτρέποντας έτσι μια γρήγορη μεν, λόγω του θαλασσινού νερού, αλλά πιο ομαλή αποσύνθεση τού σκουριασμένου κουφαριού τού Ποσειδώνα.

Το πρωινό τής Τετάρτης 29 Απρίλη 2026 πέρασα από τις εκβολές τού Κηφισού και η άπνοια που επικρατούσε επέτρεψε να φανούν εικόνες, από το Ποσειδών,  μέχρι κάποια μέτρα βάθος, στη μολυσμένη θάλασσα. Μάλιστα, στη δεύτερη εικόνα διακρίνεται ένα μεγάλο λαυράκι (σ.σ. το λαυράκι και ο κέφαλος, λόγω των εξαιρετικών ανοσοποιητικών τους συστημάτων μπορούνε και επιβιώνουνε, χρησιμοποιώντας τα ως ενδιαιτήματά τους, λιμάνια και άλλες υποβαθμισμένες παράκτιες περιοχές, κάτι που τα καθιστά ακατάλληλα για βρώση – σε αντίθεση με τα ίδια είδη όταν προέρχονται από καθαρές θάλασσες). 

Προτού από τις εικόνες η εικόνα των εκβολών τού Κηφισού από το Google earth. 

*προηγούμενες αναρτήσεις – αναφορές:

ανάρτηση 14.02.2015 

ανάρτηση 04.10.2017 

ανάρτηση 02.01.2021 

ανάρτηση 29.06.2025. 

**Τεχνητός δίαυλος εκβολής: μια τσιμεντένια, συνήθως, κατασκευή που οδηγεί τα νερά ενός ποταμού στη θάλασσα, αρκετές δεκάδες ή εκατοντάδες μέτρα από τις φυσικές του εκβολές στην ακτή.

The Cross of Snow [Henry Wadsworth Longfellow]

Ο Σταυρός τού Χιονιού

Στις μακριές, άυπνες νυχτερινές μου βάρδιες,

Ένα πρόσωπο ευγενικό – μιας το πρόσωπο από καιρό νεκρής –

Με κοιτάζει απ’ τον τοίχο, ολόγυρα απ’ το κεφάλι της καθώς

Το φως τής λάμπας φωτοστέφανο απλώνει απαλό.

Εδώ, στο δωμάτιο πέθανε αυτό• και η ολόλευκη ψυχή της

Ποτέ μέσω τού μαρτυρίου τής φωτιάς* δεν οδηγήθηκε

Στον αναπαμό της• ούτε να διαβαστεί στα βιβλία μπορεί

Ο θρύλος μιας ζωής τόσο ευλογημένης.

Υπάρχει ένα βουνό στη μακρινή Δύση

Που τον ήλιο αψηφά στις βαθιές του τις χαράδρες μέσα

Κι ένας σταυρός από χιόνι εμφανίζεται πάνω του στην πλαγιά.

Τέτοιος είναι κι ο σταυρός που στο στήθος μου φοράω

Τα δεκαοκτώ αυτά τα χρόνια – παρ’ όλες τις μεταβαλλόμενες σκηνές

Και εποχές – αμετάβλητος από την ημέρα που πέθανε αυτή

The Cross of Snow

In the long, sleepless watches of the night,

A gentle face – the face of one long dead –

Looks at me from the wall, where round its head

The night – lamp casts a halo of pale light.

Here in this room she died; and soul more white

Never through martyrdom of fire was led

To its repose; nor can in books be read

The legend of a life more benedight.

There is a mountain in the distant West

That, sun – defying, in its deep ravines

Displays a cross of snow upon its side.

Such is the cross I wear upon my breast

These eighteen years, through all the changing scenes

And seasons, changeless since the day she died. 

Πηγή: h.w.longfellow.org. 

* Το 1861, το φόρεμα τής γυναίκας τού Longfellow, Frances Appleton Longfellow, άρπαξε φωτιά και παρά τις προσπάθειες τού Longfellow να τη σώσει πέθανε από τα βαθιά της εγκαύματα. Ο ίδιος ο Longfellow, στην προσπάθεια του, έκαψε σοβαρά τα χέρια του και το πρόσωπό του.

[στη βορειοανατολική Πάρνηθα, 26.04.2026]

Το πρωινό τής Κυριακής 26 Απρίλη 2026, ακολούθησα την Περιπατητική Ομάδα Υμηττού (Π.Ο.Υ), στην κυκλική διαδρομή στη βορειοανατολική Πάρνηθα, η οποία έχει σημειωθεί στο χάρτη από το Google earth:

Η διαδρομή ήτανε περί τα 10,5 χλμ., είχε υψ. διαφορά (μεταξύ ψηλότερου και χαμηλότερου σημείου) περί τα 251 μ., αλλά στην πράξη λόγω τού ότι ανάμεσα στις ανηφόρες υπήρχανε αρκετές κατηφόρες πολλών μέτρων, η συνολική ανάβαση ήτανε πολύ μεγαλύτερη, δεν είχε αξιόλογη θέα (πλην ελάχιστων σημείων) αλλά κινούταν συνεχώς μες σε ένα καταπράσινο τοπίο ποικίλης βλάστησης – μόνο οι δρύες δεν δείχνουνε να βιάζονται να βγάλουνε φύλλα.

Ξεκινήσαμε από το χώρο που βρίσκεται το παρεκκλήσι Αγ. Μερκουρίου και η εγκαταλελειμμένη ταβέρνα* και πήραμε ένα σημτοδοτημένο μονοπάτι που κατεβαίνει στο εκκλησάκι Αγ. Μερκουρίου*…

Σε πρώτο πλάνο: ο Δημήτρης Μανιός.

Δεν  είναι πηγάδι ούτε ρετσινόλακκος. Δείχνει
ημιτελής αλλά είναι προσεγμένος.

   

Από εκεί συνεχίσαμε προς μια Λάκκα νότια από τον ορεινό όγκο Μηλιά…

Στο βάθος ο ορεινός όγκος Φελλεύς** και πίσω στο βάθος
τού ορίζοντα η Όχη Εύβοιας.

…και μετά από μια μικρή στάση συνεχίσαμε…

Στο βάθος, δεξιά, ο ορεινός όγκος Σκίμφθι.

Στο βάθος η Δίρφυ.

…προς τη Λάκκα Βρόκολι***, όπου είδαμε το δύο πηγάδια*** και κάναμε μικρή στάση δίπλα στη μεγάλη δρυ:

Ανάμεσα στις δρύες κάποιες ήτανε γεμάτες με Κηκίδια ή Κακατσίδια (σ.σ. πρόκειται για σκληρές φούσκες, οι οποίες δημιουργούνται, στα φύλλα ή τα κλαδιά τής δρυός, από ένα είδος μικρής σφήκας, μες στις οποίες γεννάει τα αυγά της, για να τα προστατεύσει. Οι δρύες συμμετέχουνε στη δημιουργία των κηκίδων, οι οποίες χρησιμοποιούτανε παλαιότερα στη βαφή και τη φαρμακευτική.):

Από εκεί συνεχίσαμε κατηφορικά προς το Παλιομήλεσι…

Μια πηγή νερού στη βάση του πλάτανου.

 

…όπου σταματήσαμε λίγο στο σημείο που το μονοπάτι κατεβαίνει στο ομώνυμο ρέμα.

Στις επόμενες τρεις διακρίνεται μια πανέμορφη Παιώνια.

Από εκεί συνεχίσαμε στο μονοπάτι βορειοανατολικά, το οποίο κινείται δίπλα ή μες στην κοίτη τού ρέματος Παλιομήλεσι…

…μέχρι την «Καλύβα τού Παππού»*.

Από εκεί συνεχίσαμε για λίγο ανατολικά στο χωματόδρομο και μετά επιστρέψαμε μέσω αρχικά ενός ανηφορικού μονοπατιού και τέλος τού χωματόδρομου που βγάζει στο παρεκκλήσι Αγ. Μερκουρίου.    

*   ανάρτηση 09.11.2023        

** ανάρτηση - 22.04.2023 

*** ανάρτηση - 03.06.2023.