[στον Υμηττό, 05.05.2026]

Εικόνες από τους λόφος Καλόγερος* και Ταξιαρχών**, στον Υμηττό, έχουνε κατ’ επανάληψη παρουσιαστεί στο παρόν ιστολόγιο.

Το πρωινό τής 5ης Μάη 2026, κινήθηκα στους δύο εν λόγω λόφους και ιδίως στον λόφο Καλόγερος, όπου περιπλανήθηκα κυρίως γύρω από την κορυφή του. Η διαδρομή που ακολούθησα έχει σημειωθεί στο χάρτη από το Google earth:

Ξεκίνησα από το Πυροφυλάκιο Καραμολέγκος, στην αρχή τού δρόμου που ανεβαίνει από τη Λεωφόρο Εθνικής Αντιστάσεως προς τον Υμηττό, ακολουθώντας ένα μονοπάτι στην πλαγιά τού Λόφου Καλόγερος, το οποίο σύντομα το άφησα ακολουθώντας σημάδια, εκτός μονοπατιού, που οδηγούσανε προς την κορυφή τού λόφου.

Λίγο πάνω από το χωματόδρομο, συνάντησα μια σειρά από πέτρες που πρέπει να είναι θεμέλια παλιού τειχίου. Κοντά στην κορυφή τού Λόφου Καλόγερος, αναφέρεται η ύπαρξη ιχνών αρχαίας οχύρωσης. Σε χάρτες όμως όπως στο topoguide.gr τα ίχνη σημειώνονται ανατολικά τής κορυφής και όχι δυτικά που βρίσκονται τα συγκεκριμένα. Προσωπικά, ανατολικά τής κορυφής, δεν έχω βρει ίχνη οχύρωσης ενώ αυτά στα δυτικά θα μπορούσανε να είναι τμήμα από τα θεμέλια τής αρχαίας οχύρωσης.

Φεύγοντας από την κορυφή πρόσεξα, από το χωματόδρομο προς τα κάτω μέχρι το μονοπάτι, σε μήκος περί τα 45 με 50 μέτρα, μια σειρά από διάσπαρτες πέτρες, σε ορισμένα σημεία στοιβαγμένες, που μόνο από απίθανη σύμπτωση δεν θα είχανε μπει από ανθρώπινο χέρι.

Από εκεί συνέχισα για λίγο εκτός μονοπατιού, στην καταπράσινη βορειοανατολική και ανατολική πλαγιά τού Λόφου Καλόγερος, και σύντομα βρέθηκα στο λόφο Ταξιαρχών με το εκκλησάκι Αγ. Ταξιάρχες και το φραγκομονάστηρο τού  Αγ. Μάρκου, του οποίου πρόσφατα χτίστηκε η κατεστραμμένη πλευρά του. Όπως έχει τονιστεί, στο απρόν ιστολόγιο, στους τοίχος τους διακρίνονται τα μέλη αρχαίου Ναού, που θα βρισκότανε στο σημείο. 

Ακολουθούνε λίγες εικόνες από το εσωτερικό τού Αγ. Μάρκου και ένα όνομα ενός νεαρού άντρα, παιδιού βασικά,  με μια ημερομηνία στην οποία θα τέλειωσε τόσο άδικα τη σύντομη ζωή του, χαραγμένα σε ένα μάρμαρο, στον τοίχο, να θυμίζουν τις τραγικές εποχές τού εμφύλιου.          

        

        

*

ανάρτηση 30.03.2019

ανάρτηση 14.05.2024 

ανάρτηση 14.01.2026 

**

ανάρτηση 19.12.2015

ανάρτηση 25.02.2021 

ανάρτηση 03.05.2023

[στο Ποικίλο όρος, 04.05.2026]

Στο παρόν παρουσιάζονται λίγες εικόνες (οι οποίες αφορούνε σημεία από τα οποία δεν έχουνε παρουσιαστεί παλαιότερα εικόνες στο παρόν ιστολόγιο) από τη διαδρομή την οποία ακολούθησα στο Ποικίλο όρος, το πρωινό τής 4ης Μάη 2026 – συνολικού μήκους 5,5 περίπου χλμ. και συνολικής υψ. διαφοράς 196 περίπου μ. – η οποία έχει σημειωθεί στο χάρτη από το Google earth:

Ξεκίνησα από το χώρο στάθμευσης στο νεκροταφείο Πετρούπολης και ακολούθησα το χωματόδρομο μέχρι το σημείο, στο βορειοανατολικό άκρο τού παλιού λατομείου Μουσαμά (εφεξής λατομείο), στο οποίο διακλαδίζεται σε τέσσερις χωματόδρομους. Από εκεί ακολούθησα ένα μη σηματοδοτημένο, οριακά σαφές, μονοπάτι, το οποίο κινείται παράλληλα στο χωματόδρομο που ανεβαίνει προς την κορυφή Ζαχαρίτσα*, σε απόσταση από 1 έως 3 μέτρα από το χείλος τού γκρεμού τού υπολειμματικού χώρου τού λατομείου. 

Θέλω να σταθώ λίγο στην επόμενη εικόνα.

Ο γκρεμός, κάτω από τα όρια, τα χείλη, ενός λατομείου σε σχέση με έναν άλλο γκρεμό, ο οποίος διαμορφώθηκε – και εξακολουθεί να διαμορφώνεται από τη δράση τού νερού και του αέρα, άσχετα αν ο άνθρωπος δεν μπορεί να το συνειδητοποιήσει – μες σε δεκάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια χρόνια, είναι πολύ πιο ασταθής γιατί προέκυψε μετά από βίαιες απομακρύνσεις πετρωμάτων (σ.σ. μετά από εκρήξεις κ.λπ.) οι οποίες φθείρανε τη δομική ακεραιότητα των πετρωμάτων που απέμειναν, καθιστώντας τα επιρρεπή σε κατολισθήσεις (σ.σ. εννοείται πως και στη φύση, γκρεμοί, δημιουργούνται και από βίαια γεγονότα όπως εκρήξεις ηφαιστείων, τεκτονικές μετακινήσεις τού εδάφους κ.λπ., οι οποίοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα παραμένουν ασταθείς.). Αυτό ακριβώς δείχνει η προηγούμενη εικόνα. Σε πολλά σημεία τού εδάφους, δίπλα στα χείλη τού γκρεμού στο λατομείο, παρατηρούνται τέτοιες σχισμές, οι οποίες δείχνουν ότι το έδαφος μεταξύ τής ρωγμής και του γκρεμού υποχωρεί. Το πότε και το πόσο ώριμο είναι να φύγει με κατολίσθηση, μόνο ειδικές έρευνες μπορούνε να το δείξουνε και προσωπικά θεωρώ ότι ένας ορεινός πεζοπόρος δεν πρέπει να ρισκάρει να πατάει στην  περιοχή μεταξύ τής σχισμής και του γκρεμού.

Λίγο μετά το ψηλότερο σημείο στον γκρεμό τού λατομείου,

 

...το μονοπάτι χάνεται λόγω τής ολικής αναγέννησης τής βλάστησης και ιδίως των πεύκων στο πριν λίγα χρόνια καμένο μέρος τού δάσους, οπότε ακολούθησα περάσματα μεταξύ των νεαρών δέντρων προς το χωματόδρομο ψηλότερα.

Στάθηκα λίγο σε ένα μικρό βραχοσκεπές, σε ένα μικρό στεφάνι από τους βράχους (σ.σ. η θέση του έχει σημειωθεί στον ανωτέρω χάρτη με λευκή έλλειψη).

Από εκεί πήρα το μονοπάτι που περνάει από την κορυφή Ζαχαρίτσα και επέστρεψα ακολουθώντας το χωματόδρομο αρχικά νότια και μετά βορειοανατολικά, κατόπιν κατέβηκα ένα μονοπάτι που βγάζει σε μια τσιμεντένια δεξαμενή νερού και  από εκεί συνέχισα στο χωματόδρομο μέχρι το σημείο που ξεκίνησα. Στο μονοπάτι, στο σημείο που έχει σημειωθεί με λευκό τετράγωνο, μου τράβηξε την προσοχή λιθοσωρός,

που κατά πάσα πιθανότητα είναι ό,τι απέμεινε από παλιά στρούγκα καθόσον το σημείο είναι αρκετά μακριά από το χωματόδρομο για να είναι πέτρες από το άνοιγμά του.

Στα αξιοσημείωτα: όπως φαίνεται σε κάποιες από τις εικόνες πάνω από το λατομείο, προς τα βόρεια, η κορυφή τής Πάρνηθας είναι κατάλευκη! Δεν θυμάμαι άλλη φορά να έχει συμβεί κάτι τέτοιο Μάη μήνα!

*

ανάρτηση 02.12.2018 

ανάρτηση 19.01.2020.

[στις πηγές τού Ερασίνου ποταμού, στο Κεφαλάρι Αργολίδας. 02.05.2026]

Με το όνομα Ερασίνος είναι γνωστοί δύο ποταμοί αφενός στην Ανατολική Αττική (σ.σ. σχηματίζεται στο ύψος τής Παιανίας, από ρέματα που κατεβαίνουν από τον Υμηττό, και εκβάλλει στον αρχαιολογικό χώρο τής Βραυρώνας) αφετέρου στην Αργολίδα.

Στο παρόν παρουσιάζονται εικόνες από τις πηγές τού Ερασίνου, που βρίσκονται στο χωριό Κεφαλάρι Αργολίδας, στις ανατολικές παρυφές του λόφου Χάον, σε μια περιοχή με έντονες καρστικές διαβρώσεις από τις οποίες ξεχωρίζει ένα εντυπωσιακό Σπήλαιο με τρεις εμφανείς εισόδους (σ.σ. αναφέρομαι στις δύο κύριες διπλανές εισόδους πάνω από τις πηγές και σε μια μικρότερη προς το λόφο, στην οποία δεν επιτρέπεται η προσέγγιση. Ενδεχομένως να υπάρχουνε και άλλες.). Στη δεξιά είσοδο, από τις δύο κύριες εισόδους του, έχει χτιστεί Ι.Ν. Ζωοδόχου Πηγής (σ.σ. ο εν λόγω Ι.Ν. χτίστηκε το 1634 αλλά το 1918 καταστράφηκε από έκρηξη παρακείμενης αποθήκης πυρομαχικών και ξαναχτίστηκε πάλι το 1928) ενώ το εσωτερικό του έχει υποστεί εκτεταμένη διαμόρφωση – αλλοίωση με πιο χαρακτηριστική το τσιμέντωμα σε όλο του το δάπεδο.

Στο εν λόγω Σπήλαιο, στα αρχαία χρόνια, λάμβανε χώρα η γιορτή «Τύρβη» προς τιμή των Θεών Πάνα και Διονύσου – διακρίνονται και σμιλευμένες αναθηματικές κόγχες – ενώ στη δεκαετία τού 1970, γερμανοί αρχαιολόγοι βρήκανε λίθινα εργαλεία από τη Νεώτερη Παλαιολιθική εποχή (μεταξύ 40.000 και 10.000 π.Χ.) και μετά, με τα περισσότερα να ανάγονται στη Μέση Νεολιθική εποχή (μεταξύ 5.800 με 5.300 π.Χ.) - πηγή: odysseus.culture.gr..

Ο Ερασίνος ποταμός έχει μήκος μόλις 6,5 χλμ. και εκβάλλει στον Αργολικό κόλπο, στο χωριό Νέα Κίος και τα νερά του χρησιμοποιούνται στην άρδευση τού αργολικού κάμπου.

Σύμφωνα με αρχαίους έλληνες και ρωμαίους συγγραφείς – όπως οι Ηρόδοτος, Παυσανίας, Στράβωνας, Οβίδιος, Πλίνιος κ.α. – οι πηγές τού Ερασίνου δεν είναι παρά το σημείο που υπόγειος ποταμός βγαίνει στην επιφάνεια με τους Ηρόδοτο, Παυσανία και Στράβωνα να ισχυρίζονται πως, αυτός ο υπόγειος ποταμός, πηγάζει από τις νότιες παρυφές τού όρους Κυλλήνη ή Ζήρεια στην Κορινθία, στο σημερινό χωριό Δρίζα ή Στύμφαλο, να τροφοδοτεί τη λίμνη Στυμφαλία, να χάνεται εκεί σε μεγάλη καταβόθρα, να ακολουθεί υπόγεια διαδρομή (σ.σ. 34 χλμ. σε ευθεία) και να βγαίνει στο Κεφαλάρι Αργολίδας. Μάλιστα ο Παυσανίας και ο Στράβωνας τον αναφέρουν ως Στύμφαλο και όχι ως Ερασίνο. Ο εν λόγω ισχυρισμός, με βάση σύγχρονες έρευνες δεν δικαιολογείται αφού υπάρχουνε περίοδοι που δεν αναβλύζει νερά και η κοίτη του ξεραίνεται ενώ η Στυμφαλία έχει νερά πηγή - argolikivivliothiki.gr..

Σε συζήτηση με το φίλο, ποιητή, Μπάμπη Χαραλαμπόπουλο, μου μετέφερε την πληροφορία ότι γεωλόγοι ρίξανε κατάλληλο χρώμα στην Καταβόθρα Καψιά, που βρίσκεται λίγες δεκάδες μέτρα νοτιότερα από το Σπήλαιο Καψιά, και αυτό βγήκε στις πηγές του Ερασίνου, το οποίο βέβαια αποτελεί μια απόδειξη πως από όλο το χαοτικό υπόγειο δίκτυο δρόμων τού νερού, αυτού που το οδηγούνε στις πηγές τού Ερασίνου, ένα μέρος του προέρχεται από τις ανατολικές παρυφές τού Μαίναλου και γενικότερα το οροπέδιο τής Μαντινείας.

Οι πηγές και τα πρώτα μέτρα τού Ερασίνου ποταμού:

Οι δύο είσοδοι τού Σπηλαίου:

Η δεξιά είσοδος, με την είσοδο στον Ι.Ν. Ζωοδόζου Πηγής, η οποία μετά από λίγα μέτρα οδηγεί στην άλλη αριστερά της:

H αριστερή είσοδος μέχρι το όριο τού επισκέψιμου μέρους, μετά από 30 μ., στο μεγάλο θάλαμο, ο οποίος τελειώνει ψηλά, σε μια μικρότερη μη προσβάσιμη είσοδο: