Στον επαρχιακό δρόμο που συνδέει τα χωριά Κελεφάς (κελεφάς < κελεύω: παραγγέλνω) και Νέο Οίτυλο, στη Μάνη, βρίσκεται το Κάστρο τής Κελεφάς. Πρόκειται για ένα κάστρο που αρχικά χτίστηκε από τους οθωμανούς και σχετίζεται με τη δράση τού πειρατή και τυχοδιώκτη Λιβέριος ή Λιμπεράκης Γερακάρης ή Γερακαράκου, αλλά η τελική του μορφή οφείλεται στους ενετούς. Είναι εγκαταλελειμμένο και στο εσωτερικό του η βλάστηση έχει επεκταθεί σχεδόν παντού. Υπάρχουνε πάντως περάσματα να κινηθεί κανείς. Οι εικόνες που ακολουθούνε ληφθήκανε κυρίως από τον Περίδρομο των τειχών, στον οποίο κινήθηκα, εκτός από δύο σημεία που το πέρασμα ήταν επισφαλές και συγκεκριμένα από τον ανατολικότερο Προμαχώνα μέχρι το σημείο που βρισκόταν η ανατολική Πύλη και από το βορειότερο Προμαχώνα μέχρι το μέσο περίπου τού βορειοανατολικού τείχους. Σε κάθε περίπτωση επειδή τα δομικά στοιχεία τού τείχους είναι σε πολλά σημεία ασταθή και υπάρχουνε φθορές στη συνέχειά του απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.
Η διαδρομή την οποία ακολούθησα στο Κάστρο έχει σημειωθεί στο χάρτη από το Google earth:
Το νοτιοανατολικό τείχος από το δρόμο.:
Ενημερωτική Πινακίδα:
Η θέση του κάστρου της Κελεφάς, στο δυτικό άκρο του κυριότερου περάσματος από την περιοχή του Γυθείου προς τα νότια της Μάνης, έχει διαχρονικά στρατηγική σημασία. Προσφέρει πλήρη εποπτεία του Οιτύλου και του φυσικού αγκυροβολίου στον όρμο του. Ένα βαθύ και απότομο φαράγγι, το Μυλολάγγαδο, χωρίζει το κάστρο από τον οικισμό του Οιτύλου, κέντρο πολυάριθμων επαναστατικών κινήσεων κατά των Οθωμανών κατά τη διάρκεια του 17ου αιώνα. Κύριος σκοπός της ίδρυσης του κάστρου ήταν ο έλεγχος του ανυπότακτου τοπικού πληθυσμού και η αποτροπή συνεργασίας τους με τις δυτικές χριστιανικές δυνάμεις της εποχής, ιδίως τη Βενετία.
Το κάστρο έχει τετράπλευρη κάτοψη, με τέσσερις κυκλικούς πύργους/προμαχώνες να ενισχύουν τις γωνίες και έναν ημικυκλικό στο μέσον της δυτικής πλευράς. Στο κέντρο της βόρειας και της νότιας πλευράς των τειχών ανοίγονταν οι πύλες εισόδου, τις οποίες προστάτευαν τετράγωνοι πύργοι. Οι πύλες δεν σώζονται σήμερα. Η απλή μορφή του κάστρου, σε αντίθεση με τα πολύπλοκα οχυρά που κτίζονται την ίδια εποχή, τα μικρού πάχους τείχη, οι τυφεκιοθυρίδες και κανιονοθυρίδες για πυροβόλα μικρού βεληνεκούς στις επάλξεις, επιβεβαιώνουν τον ρόλο του ως κάστρο ελέγχου. Σε βενετικά έγγραφα αναφέρεται ότι στο κάστρο υπήρχε οικισμός με δύο καταστήματα. Σήμερα, σε καλή κατάσταση διατηρείται μόνο η κινστέρνα (δεξαμενή νερού) κοντά στη νότια πλευρά του τείχους.
1670-1671: Ίδρυση του κάστρου από τον μεγάλο βεζίρη Αχμέτ Κιοπουρλού (1661-1676). αμέσως μετά το τέλος του Κρητικού πολέμου (1645-1669) και την οθωμανική κατάκτηση της βενετικής έως τότε Κρήτης. Η σύντομη στρατιωτική παρουσία των Οθωμανών στο νότιο τμήμα της Μάνης έχει συνδεθεί με τη δράση του τυχοδιώκτη Μανιάτη πειρατή Λιμπεράκη Γερακάρη.
1685: Καταλαμβάνεται από τις ενωμένες δυνάμεις των Βενετών και των Μανιατών και γίνεται έδρα Βενετού Προβλεπτή.
1686: Οι Οθωμανοί πολιορκούν το κάστρο και αποτυγχάνουν να το καταλάβουν.
1715: Οι Οθωμανοί ανακαταλαμβάνουν την Πελοπόννησο από τους Βενετούς. Η στρατηγική σημασία του φρουρίου υποβαθμίζεται, σταδιακά παρακμάζει και εγκαταλείπεται.
Ερείπια από τον κατεστραμμένο ανατολικότερο Προμαχώνα.:
Λίγο παρακάτω το σημείο που μπήκα στο εσωτερικό τού Κάστρου.:
Η Κινστέρνα.:
Ερείπια σχετικά μεγάλου κτιρίου δυτικά τής Κινστέρνας.:
Στη θέση που βρισκόταν η ανατολική Πύλη και σκαλοπάτια που ανεβαίνουνε στον Περίδρομο (σ.σ. Τα σκαλοπάτια φαίνονται προς το εξωτερικό μέρος των τειχών, αλλά προφανώς εκεί θα υπήρχε πύργος και θα βρισκόντουσαν στο εσωτερικό του).:
Προς το νοτιότερο Προμαχώνα.:
Στο νοτιότερο Προμαχώνα.:
Προς και στον Προμαχώνα στο μέσο τού νοτιοδυτικού τείχους.:
Στον κατεστραμμένο δυτικότερο Προμαχώνα.:
Στο δυτικότερο τείχος προς τα βορειοανατολικά.:
Κατέβασμα σε ερειπωμένο κατεστραμμένο κτίριο.:
Συνέχεια στο δυτικό τείχος και κατέβασμα σε ένα μικρότερο τού προηγούμενου αλλά καλύτερα διατηρημένο κτίριο.:
Στο βορειότερο Προμαχώνα.:
Επειδή η συνέχεια προς τον κατεστραμμένο ανατολικότερο Προμαχώνα ήτανε προβληματική λόγω τής φθοράς τού τείχους, κατέβηκα στο εσωτερικό του και πέρασα από τα διαμπερή κοιλώματα, προϊόντα τής φθοράς και των ζημιών που δεν επισκευάστηκαν, στο τείχος που έτσι αποκαλύπτεται ότι κατά τόπους είναι κούφιο.:
Μετά από σύντομη περιπλάνηση στο εσωτερικό του…
…ανέβηκα, κάπου στο μέσο τού βορειοανατολικού τείχους, πάλι στον Περίδρομο και συνέχισα μέχρι τον κατεστραμμένο ανατολικότερο Προμαχώνα, όπου και κατέβηκα.:
Περισσότερα:
