Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα όρη γεράνεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα όρη γεράνεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

28 Σεπτεμβρίου 2026

Το παράδοξο με τις οχυρώσεις των Γερανείων ορέων

Η εξαιρετική ιστοσελίδα τού Καστρολόγου, πληροφορίες από την οποία έχουνε αντληθεί πολλές φορές για αναρτήσεις στο παρόν ιστολόγιο, είναι μια ιστοσελίδα εστιασμένη στα κάστρα και τις πάσης φύσεως οχυρώσεις, οι οποίες χτιστήκανε από τον 5ο μ.Χ. μέχρι το 19ο μ.Χ. αι. ή ήταν αρχαιότερες, αλλά χρησιμοποιηθήκανε το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (εφεξής, για λόγους οικονομίας των λέξεων, «οχυρώσεις»).
Παρατηρώντας το χάρτη τού Καστρολόγου, με τη γεωγραφική κατανομή αλλά και το είδος των «οχυρώσεων» διαπιστώνει κανείς ότι η γεωγραφική τους κατανομή είναι αλλού πυκνότερη και αλλού αραιότερη έως σε ορισμένες περιοχές ανύπαρκτη. Κάτι τέτοιο δεν προκαλεί έκπληξη και είναι αναμενόμενο για την οροσειρά τής Πίνδου μέχρι και τα βουνά τής Ευρυτανίας και τους ορεινούς όγκους Βαρδουσίων ορέων, Γκιώνας και Παρνασσού, αφού τα όποια περάσματα ελέγχονταν από χαμηλά ενώ ψηλά, στο τραχύ ανάγλυφο των περιοχών αυτών, με τα πάμπολλα φαράγγια και τα κρυφά περάσματα, το χτίσιμο οχυρού δεν θα προσέφερε τίποτα.
Εκεί όμως που προκαλεί έκπληξη και δεδομένου τού πυκνού δικτύου των αρχαίων οχυρών είναι τα Γεράνεια όρη μέχρι και χαμηλά, τις εκατέρωθεν ακτές τους, στον Κορινθιακό και το Σαρωνικό κόλπο.
Στον κατωτέρω χάρτη, από τον Καστρολόγο, είναι σημειωμένες οι ταυτοποιημένες «οχυρώσεις», της περιοχής που ενδιαφέρει το παρόν (σ.σ. έχω σημειώσει επιπλέον τη θέση Παλαιόκαστρο Μεγάρων, στην οποία, σύμφωνα με τον κ. Μανώλη Παπαθανασίου, υπεύθυνο τού Καστρολόγου, υπήρχε μεσαιωνικό οχυρό αλλά δεν το έχει περιλάβει στον Καστρολόγο διότι καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς από τους ναζί. Όπως και να έχει βρίσκεται αρκετά ανατολικότερα από την επίμαχη περιοχή. Στο ίδιο σημείο έχουνε βρεθεί και ίχνη προϊστορικής οχύρωσης.):


















Στον κατωτέρω χάρτη, από το Google earth, έχουνε σημειωθεί οι ταυτοποιημένες θέσεις αρχαίων φρουρίων και οχυρώσεων (σ.σ. συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Κρομμυώνα και Παγών οι οποίες ήταν οχυρωμένες και ανήκανε αφενός στα Μέγαρα αρχικά και την Κόρινθο μετά ο Κρομμυώνας αφετέρου στα Μέγαρα οι Παγές οι οποίες αργότερα ενταχτήκανε στην Αχαϊκή Συμπολιτεία), που εποπτεύανε τούς αρχαίους δρόμους* και ιδίως αυτόν που περνούσε βόρεια των Γερανείων, που λόγω τού κακοτράχαλου περάσματος τής Κακιάς Σκάλας, ήταν ο σημαντικότερος, στα αρχαία χρόνια, από Πελοπόννησο προς Αττική και Βοιωτία και αντίστροφα. Μάλιστα αυτή στον Αέρα Γερανείων βρίσκεται σε διάσελο ψηλά, μεταξύ 840 και 880 περίπου μ. υψ. στην κορυφογραμμή. Επιπλέον αξίζει να σημειωθεί πως από την περιοχή τής Κακιάς Σκάλας περνούσε η Σκιρωνίδα οδός, για την οποία ο Παυσανίας, στα Αττικά του (κεφ. 1.44.6), αναφέρει: «ἡ δὲ ὁδὸς ἡ Σκιρωνὶς ὀνομαζομένη καὶ ἐς τόδε, Σκίρωνος, ὡς Μεγαρεῖς λέγουσι, πολεμαρχοῦντος σφίσι ποιήσαντος, τὸ μὲν ἐξ ἀρχῆς εὐζώνοις ἀνδράσιν ἐγένετο, Ἀδριανὸς δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ ἅρμασιν ἐναντίοις ἐλαύνεσθαι πεποιήκεναι πλατεῖαν καὶ ἐπιτηδείαν.» […ο δρόμος που ονομάζεται Σκιρωνίς ακόμη και στις μέρες μας, και πήρε το όνομά του από τον Σκίρωνα, κατασκευάστηκε από αυτόν όταν ήταν πολέμαρχος των Μεγαρέων• αρχικά, όπως λένε, φτιάχτηκε για να εξυπηρετεί πεζούς και ευκίνητους άνδρες. Όμως, ο αυτοκράτορας Αδριανός τον πλάτυνε και τον έκανε κατάλληλο ώστε να μπορούν να περνούν ακόμη και άρματα που κινούνταν σε αντίθετες κατευθύνσεις].

















Σύμφωνα με τον κ. Μανώλη Παπαθανασίου, τον οποίο ευχαριστώ ιδιαίτερα, για την απάντησή του όταν τον ρώτησα μέσω email, σχετικά, ειδικά για την επίμαχη περιοχή, απάντησε:
Το θεωρώ απίθανο να μην υπήρχαν στην περιοχή κατά το παρελθόν κάποιοι πύργοι (και ίσως και κάστρα). Μια  πιθανή εξήγηση είναι ότι ίσως έχουν καταστραφεί ακριβώς επειδή η περιοχή ήταν πολυσύχναστη, με πολλούς στρατούς να πηγαινοέρχονται κατά καιρούς. Μια άλλη εξήγηση είναι ότι δεν έχουν ακόμα ανακαλυφθεί γιατί κανένας δεν φαίνεται να έχει ασχοληθεί συστηματικά με το αρχαιολογικό παρελθόν της περιοχής (εξάλλου σε όλη την  Ελλάδα υπάρχουν άγνωστα και ανεξερεύνητα σημεία).
Ας ελπίσουμε να γίνουν έρευνες από τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες και να αποδειχτεί αν όντως υπήρξανε κάστρα και οχυρωματικές θέσεις στην επίμαχη περιοχή μετά τα αρχαία χρόνια μέχρι το 19ο μ.Χ. αι.. Μέχρι τότε πάντως η εικόνα είναι αυτή που αποτυπώνεται στον 1ο χάρτη ανωτέρω και κατά την άποψή μου (σ.σ. ως μη αρχαιολόγος δεν μπορώ να έχω γνώμη), ίσως, αυτό το κενό «οχυρώσεων» να σχετίζεται με την τεράστια, ιστορικά, μεταβολή που έφερε η καταστροφή, από τους μακεδόνες, όταν καταλάβανε τη νότια Ελλάδα, του θεσμού τής Πόλης Κράτους.
Όλα τα αρχαία φρούρια και οχυρώσεις αφορούσανε τις ανάγκες Πόλεων Κρατών, εν προκειμένω τής Κορίνθου και των Μεγάρων. Αργότερα οι στρατηγικές αλλάξανε και υποθέτω ότι η προστασία τής περιοχής μεταξύ Ισθμού Κορίνθου και Μεγαρίδας θα θεωρούταν ως μια άσκοπη δαπάνη πόρων.
Αυτό άρχισε να φαίνεται όταν επί ελληνιστικών χρόνων χτίστηκαν οι οχυρώσεις στην κορυφογραμμή των Ονείων ορέων (οι οποίες δεν φαίνεται να χρησιμοποιηθήκανε ποτέ όπως και οι πολύ μεταγενέστερες ενετικές στις βόρειες παρυφές τους) ώστε μαζί με τις οχυρώσεις στον Ακροκόρινθο (σ.σ. το σημερινό κάστρο πήρε την τελική του μορφή επί 2ης ενετοκρατίας, αλλά οι πρώτες οχυρώσεις εκεί ανάγονται από τα μυκηναϊκά χρόνια.) να αποτελούνε την κύρια γραμμή άμυνας στην Πελοπόννησο από εισβολές από βορρά ενώ φάνηκε ξεκάθαρα επί Ιουστινιανού όταν χτίστηκε το Εξαμίλιον Τείχος**, για να αποτραπεί η κάθοδος των σλάβων, που δεν αποτράπηκε αφού απλά το παρακάμψανε περνώντας με πλοία. 
Μια στρατηγική που από ό,τι φάνηκε ακολουθήθηκε και τους επόμενους αιώνες.

*Ενδεικτικά:

**

Αναρτήθηκε από στις Δεν υπάρχουν σχόλια:
Ετικέτες ,

19 Σεπτεμβρίου 2026

[στα Γεράνεια όρη, 18.09.2026]

Στο παρόν παρουσιάζονται λίγες εικόνες από τη σύντομη κυκλική διαδρομή την οποία ακολούθησα στα Γεράνεια όρη, από σημεία από τα οποία δεν έχουνε παρουσιαστεί παλαιότερα εικόνες. Η διαδρομή έχει σημειωθεί στο χάρτη από το Google eartrh.:




























Αφετηρία και σημείο επιστροφής ήταν η διακλάδωση τής οδ. Ιβύκου που έρχεται από το Λουτράκι και δεξιά (ανατολικά) συνεχίζει ως «Γερμανική οδός» και αριστερά (δυτικά) ως «Περιφερειακή οδός».
Από το μέρος τής διαδρομής που ξεκινά από τον τσιμεντόδρομο που οδηγεί σ’ ένα κτίριο – αντλιοστάσιο και από εκεί ανεβαίνει ως μονοπάτι, έχουνε παρουσιαστεί παλαιότερα στο παρόν ιστολόγιο*.
Φτάνοντας στο δρόμο που δεξιά οδηγεί στην Ι.Μ. Πρ. Ηλία Λουτρακίου, ακολούθησα ένα μονοπάτι, το οποίο ξεκινά λίγα μέτρα αριστερά – δυτικά – από το σημείο που βγήκα στο δρόμο και κατεβαίνει ομαλή πλαγιά:
-ανάμεσα στο μονοπάτι που ανέβηκα και αυτό υπάρχει ρεματιά,
-διασχίζεται κατά μήκος του, σε μεγάλο του μέρος, από μπλε σωλήνα νερού,
-παλαιότερα ήτανε χωματόδρομος, αλλά πλέον μονοπάτι. Υποθέτω μετά τη μεγάλη φωτιά τού 1986 εγκαταλείφθηκε και η βλάστηση επεκτάθηκε καλύπτοντας τα όρια του και περιορίζοντάς το ενώ ως μονοπάτι πια θα συντηρείται από ορειβάτες. Τα σημάδια επίσης από την αποσάθρωση τού εδάφους είναι εμφανή,
-διάσπαρτα διακρίνονται, σε κλαδιά, κορδέλες – σημάδια του,
-στο «topoguide.gr» φαίνεται να βγαίνει σ’ ένα πέταλο δρόμου που ανεβαίνει στον Όσιο Πατάπιο, αλλά στις εφαρμογές «Hellas Path» και «OsmAnd» δείχνει τυφλό και σταματά πάνω από το ανωτέρω πέταλο.
Ακολουθούνε λίγες εικόνες από το ανωτέρω μονοπάτι, το οποίο κατέβηκα:



Πέρα από τη ρεματιά, η πλαγιά στην οποία βρίσκεται
το μονοπάτι, το οποίο ανέβηκα.



















Στις τρεις επόμενες είναι το σημείο [στο οποίο ξεχωρίζουνε καφεκόκκινες πέτρες πλούσιες σε μέταλλα όπως σίδηρος ή αλουμίνιο κ.λπ. – ας μην ξεχνάμε ότι τα Γεράνεια όρη πέρα από ασβεστολιθικά είναι και ηφαιστειογενή ενώ λίγο ανατολικότερα υπάρχουνε οι πηγές των ιαματικών λουτρών Λουτρακίου], πέρα από το οποίο δεν είδα άλλα σημάδια και το μονοπάτι φαίνεται να σταματά, επαληθεύοντας τις δύο εφαρμογές, που ανέφερα ανωτέρω. Αν και ο δρόμος φαινότανε πολύ κοντά, δεν είδα πέρασμα προς αυτόν – υποθέτω θα υπήρχε παλαιότερα για αυτό και αναφέρεται στο topoguide.gr. Η βλάστηση αν και πυκνή δεν ήταν πρόβλημα όσο ότι εκεί η πλαγιά γινότανε πολύ επικλινής ενώ διακρινόντουσαν και σκουριασμένες περιφράξεις.:


























Από εκεί επίσης η κατευθείαν μπροστά έξοδος στο δρόμο δεν ήταν εφικτή λόγω αρκετών κρημνών. Προτίμησα να κινηθώ προσεκτικά, λόγω τής πυκνής βλάστησης και των κατά τόπους απόκρημνων όχθων, προς τη ρεματιά, ανατολικά, και να βγω στο δρόμο μέσω αυτής. Οι τρεις επόμενες από την κοίτη τής ρεματιάς. Στην τρίτη διακρίνεται μικρό πέτρινο φράγμα.:




      
















*
 
Αναρτήθηκε από στις Δεν υπάρχουν σχόλια:
Ετικέτες , ,

18 Αυγούστου 2026

[στα Γεράνεια όρη, 17.08.2026]

Στο παρόν παρουσιάζονται εικόνες από τη χορταστική, για Αύγουστο, διαδρομή [σ.σ. γύρω στα 13 χλμ. μήκος, συνολική (αθροιστικά οι ανηφόρες) υψ. διαφορά 477 μ. για την οποία χρειάστηκα περί τις 3,5 ώρες πεζοπορία με τις στάσεις] πνιγμένη στα χρώματα με κυρίαρχα το φωτεινό πράσινο τού πεύκου, το καφεμώβ τού πλούσιου σε μέταλλα χώματος και το γαλανό τού ουρανού, την οποία ακολούθησα στα Γεράνεια όρη με αφετηρία και κατάληξη το εκκλησάκι Αγ. Αθανασίου στα Πίσια.
Η υπόψη διαδρομή έχει σημειωθεί στο χάρτη από την wikimapia:




















Οι εικόνες που ακολουθούνε ληφθήκανε κυρίως από σημεία από τα οποία δεν έχουνε παρουσιαστεί παλαιότερα εικόνες:
Από το μονοπάτι που οδηγεί στην πολύ εύκολα προσβάσιμη κορυφή «Κουκουνάρι»:



Στο βάθος διακρίνονται η Μικρή και
αριστερά της η Μεγάλη Ντουσκιά.


Στο βάθος οι ακτογραμμή τής Πελοποννήσου ενώ
διακρίνεται και η Λίμνη Βουλιαγμένης.





















Στο video που ακολουθεί, εποχική μικρή πηγή σε ρεματιά. Δεν έχει βρέξει εδώ και αρκετό καιρό αλλά η φετινή χρονιά, από πλευράς βροχοπτώσεων, ήταν εξαιρετική.: 

 
Το εξωκκλήσι Μεταμόρφωση:




















Κατά την άποψή μου οι ΑΠΕ και οι ΜΕΚ (Μηχανές Εσωτερικής Καύσης) με υδρογόνο είναι το μέλλον και μάλιστα άμεσο, αλλά αυτό που συμβαίνει στη χώρα ιδίως με τις ανεμογεννήτριες που τις βάζουνε σε ό,τι διάσελο ή κορυφογραμμή «ελεύθερες» βρούνε αγνοώντας τις συνέπειες και χωρίς τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφαλείας (σ.σ είδαμε πριν λίγες βδομάδες τι έγινε στη δυτική Αττική με τα καλώδια που πετούσανε σπινθήρες…) μόνο και μόνο για να περιορίσουνε τα κόστη και την πολιτεία να μην ελέγχει πριν δώσει τις Άδειες Λειτουργίας, είναι άθλιο. Και ναι στα Γεράνεια όρη, για λόγους που έχουν αναλυθεί από αρμόδιες οργανώσεις, δεν έχουνε θέση.

Από την κυκλική διαδρομή ακολουθώντας αρχικά χωματόδρομους και μετά μονοπάτια, με διαφορετικά χρώματα σημασμένα, που κατέληξε στη ράχη Κουκουνάρθι και από αυτή πίσω στο χωματόδρομο και τελικά την αφετηρία.:
Στο βάθος η Σολυγεία και ο Σαρωνικός Κόλπος.
Ο καπνός από τα Διυλιστήρια Αγ. Θεοδώρων.

Η Μικρή Ντουσκιά.

Στη θάλασσα έπλεε, στα Γεράνεια πότιζε.





Στο βάθος μεταξύ άλλων διακρίνεται το Κορομπίλι.


Η Μικρή Ντουσκιά και στο βάθος η ψηλότερη κορυφή
των Γερανείων ορέων, το Μακρυπλάγι.

Το σημείο που βγήκα στη Ράχη Κουκουνάρθι.



Εικονοστάσι για τον Ιωάννη Παντελέου, 1966 – 2022,
τσέλιγκα στα Γεράνεια.

Στο βάθος αριστερά η κορυφή τής Μεγάλης Ντουσκιάς
και στο κέντρο και δεξιά η Μικρή Ντουσκιά.




























































Αναρτήθηκε από στις Δεν υπάρχουν σχόλια:
Ετικέτες , , ,

12 Αυγούστου 2026

[τρία ελάχιστα γνωστά αρχαία πηγάδια στο Ηραίο Λουτρακίου, 11.08.2026]

Εικόνες από τον ευρύτερο χώρο τού Ηραίου Λουτρακίου, το οποίο βρίσκεται στην άκρη της χερσονήσου των Γερανείων ορέων, δυτικά τής Λίμνης Ηραίου ή Βουλιαγμένης Περαχώρας Λουτρακίου, έχουνε παρουσιαστεί στο παρόν ιστολόγιο κατ’ επανάληψη*.
Ένας χώρος με τεράστια αρχαιολογική αξία αφού η ανθρώπινη παρουσία ανάγεται από τα προϊστορικά μυκηναϊκά χρόνια**. Αλλά και ένας χώρος όπου το πόσιμο νερό βρισκότανε μόνο με πηγάδια, στις πεδινές εκτάσεις ανάμεσα σε κακοτράχαλους ασβεστολιθικούς λόφους, και μεταφερότανε με υδραγωγεία σε κρήνες. Πιο γνωστά είναι το Πηγάδι κοντά στη Λίμνη Ηραίου, απέναντι από το σημερινό εκκλησάκι Μεταμόρφωση Σωτήρα, δίπλα στο δρόμο που οδηγεί προς το ακρωτήρι Ηραίου ή Μελαγκάβι (σ.σ. βλέπε το ανωτέρω link και το τελευταίο στο τέλος τού παρόντος) και η Κρήνη δίπλα στο δρόμο (σ.σ. βλέπε το 2ο και το 5ο link στο τέλος τού παρόντος).

Στο παρόν παρουσιάζονται εικόνες από τρία πηγάδια, τα οποία βρίσκονται στις θέσεις 38°01’47’’N 22°51’39’’E το πρώτο και 38°01’46’’N 22°51’40’’E τα δύο όμορα, σε μικρό χωματόδρομο, μήκους 130 μ., ο οποίος ξεκινά, και κινείται νότια, από τον ασφαλτόδρομο περί τα 170 μ. προτού την ανωτέρω Κρήνη. Δεν είναι ευρέως γνωστά καθώς δεν υπάρχει καμία ενημερωτική πινακίδα ενώ είναι περιφραγμένα για λόγους ασφαλείας. Το πρώτο θυμίζει στον τρόπο κατασκευής του, με τα σκαλοπάτια, αυτό κοντά στη λίμνη Ηραίου ενώ τα επόμενα είναι δύο όμορα βαθιά ορύγματα (σ.σ. για το αν επικοινωνούν υπόγεια με στοά δεν μπορεί να φανεί από την περίφραξη). Αναφέρονται ως υδραγωγεία αλλά δεν διακρίνονται επιφανειακοί υδραύλακες μεταφοράς τού νερού (σ.σ. ίσως μες στους αιώνες να σκεπαστήκαν από τα χώματα) και αν υπάρχουν υπόγειες στοές δεν το γνωρίζω ούτε φαίνεται κάτι από την περίφραξη. Η διαγώνια στοά πάντως, στο πρώτο πηγάδι, δείχνει από την είσοδό της – διότι πέρα από την απαγόρευση θα ήτανε πολύ επικίνδυνο να προχωρήσω περαιτέρω μόνος – να πηγαίνει σε βάθος. Ίσως από εδώ να αντλούσανε νερό που κατέληγε στη γνωστή Κρήνη λίγο δυτικότερα.
Το πρώτο πηγάδι:




























Τα όμορα πηγάδια – ορύγματα, στο τέλος τού χωματόδρομου:


























---




















*
Αναρτήθηκε από στις Δεν υπάρχουν σχόλια:
Ετικέτες , , ,
Εγγραφή σε: Αναρτήσεις (Atom)