[στο όρος Κτενιάς, 04.09.2025]

Το όρος Κτενιάς ή Χτενιάς (αρχ. Κρεόπωλον) είναι ένας επιμήκης ορεινός όγκος (με μήκος περί τα 13,5 χλμ και μέγιστο πλάτος περί τα 5,5 χλμ) ο οποίος εκτίνεται στη διεύθυνση ΒΔ-ΝΑ, από το χωριό Νεστάνη Αρκαδίας μέχρι το χωριό Αχλαδόκαμπος Αργολίδας. Είναι ο νοτιότερος ορεινός όγκος τού «τείχους» ορέων, το οποίο ξεκινά από το Μαύρο όρος, πάνω από την Ευρωστίνα, και «χωρίζει» τούς νομούς Κορινθίας και Αργολίδας από την υπόλοιπη Πελοπόννησο.

Το όνομά του το οφείλει στην κορυφογραμμή του καθώς οι κορυφές του χωρίζονται από στενές  χαράδρες και (με πολύ φαντασία) θυμίζει χτένα.

Το πρωινό τής 4ης Σεπτέμβρη 2025, ακολούθησα τη διαδρομή η οποία ξεκινά από ένα πέταλο τού δρόμο, κάτω από το οποίο υπάρχει ένα μαντρί, πάνω από τη Νεστάνη, από τα 937 μ. υψ. μέχρι την κορυφή του, στα 1.635 μ. υψ. Η διαδρομή έχει σημειωθεί στο χάρτη από τη wikimapia:

Να πω αρχικά ότι τα σημάδια, κατά μήκος τής διαδρομής, βοηθούν ελάχιστα έως καθόλου και αυτό το ψυλλιάζεσαι από την πινακίδα στην αρχή τής διαδρομής. Το μονοπάτι, αρχικά χωματόδρομος, ανεβαίνει το διάσελο Αρτεμισίου-Κτενιά και σε κάποιο σημείο διακλαδίζεται σε αυτό που πάει Αρτεμίσιο (με την κορυφή, ονόματι «Κουτρουλός», στα 1.772 μ.) και σε αυτό που πάει στην κορυφή τού Κτενιά. Κόκκινα σημάδια, διάσπαρτα, υπάρχουνε και στη διαδρομή, την οποία ακολούθησα προς Κτενιά. Η πινακίδα απλά αναφέρει το όνομα τής κορυφής τού Αρτεμισίου και καθόλου τον Κτενιά. Για τον ορεινό πεζοπόρο, που δεν έχει ήδη ψάξει πώς θα κινηθεί (σ.σ. προσωπικά είναι η πρώτη φορά που χρειάστηκα περισσότερο χρόνο στο κατέβασμα από το ανέβασμα σε διαδρομή με σημαντική υψ. διαφορά) και δεν γνωρίζει την περιοχή αυτό είναι πρόβλημα γιατί υπάρχει πλήθος μονοπατιών-κατσικόδρομων, παράλληλων και αλληλοδιασταυρούμενων, που συντηρούνται από τα κοπάδια κατσικιών, αγελάδων αλλά και τα ημιάγρια άλογα που κυκλοφορούνε στο βουνό. 

Ξεκίνησα με τα αρνητικά γιατί τα θετικά τελικά έχουνε σημασία.

Ακολουθούν εικόνες από τη διαδρομή:

Από το ανέβασμα μέχρι πάνω στο διάσελο:

Ξεχωρίζει η κορυφή «Γουλάς»

Κάτω διακρίνεται το χωριό Νεστάνη.

Στο διάσελο. Ο λιθοσωρός, θυμίζει ερείπια αρχαίου ή μεσαιωνικού φυλακίου και όχι στρούγκα. Δεν βρήκα κάτι στο διαδίκτυο. Επίσης δεν είδα να υπάρχουνε κεραμικά αποτμήματα. Οι πέτρες είναι απλωμένες κυκλικά σε μια έκταση διαμέτρου 14 μ., αλλά αν ήτανε φυλάκιο, η διάμετρός του θα ήτανε περί τα 7 με 8 μ.

Από τη διαδρομή προς την κορυφή.:

Από την κορυφή με την απολαυστική θέα! Εκτός από τον αργολικό κόλπο στο βάθος και την κορυφογραμμή τού Κτενιά προς τα νοτιοανατολικά, διακρίνονται, μεταξύ άλλων, τα όρη: Πάρνωνας, Ταΰγετος, Μαίναλο, Ντουρντουβάνα (Πεντέλεια), Ζήρεια (Κυλλήνη), Ολίγυρτος, Σκίαθις, Τραχύ, Λύρκειο, Αρτεμίσιο, Φαρμακάς, Μεγαλοβούνι Νεμέας, Ξεροβούνι Αργολίδας, Μπαχριάμι, κ.λπ.

Η κορυφή τού Κτενιά και πίσω της η κορυφή
«Κουτρουλός» τού Αρτεμισίου όρους.

Οι δύο τελευταίες από την κορυφογραμμή, επιστρέφοντας.

[στην κορυφή Οστρακίνα ή Πρ. Ηλίας, στο όρος Μαίναλο, 01.05.2025]

Στο παρόν παρουσιάζονται λίγες εικόνες από τη διαδρομή την οποία ακολούθησα το πρωινό τής πρωτομαγιάς 2025, στο όρος Μαίναλο (που στα αρχαία ελληνικά σημαίνει Ιερή Μανία), από το Καταφύγιο, που βρίσκεται στην περιοχή τού Χ/Κ, μέχρι την ψηλότερη κορυφή τού όρους Μαίναλο, την Οστρακίνα (που σημαίνει τόπος με όστρακα ή βραχώδης τόπος γεμάτος πετρώδη θραύσματα δηλαδή μικρές πέτρες, κάτι που ανταποκρίνεται πλήρως με την εικόνα τής εν λόγω κορυφής) ή Πρ. Ηλίας, στα 1.981 μ.

Εύκολη διαδρομή με μαγευτική θέα προς τα βόρεια, τα ανατολικά και τα νότια, καθώς το Μαίναλο βρίσκεται στο μέσο τής Πελοποννήσου, ενώ στα δυτικά περιορίζεται από τον επιμήκη ορεινό όγκο, τον οποίο σχηματίζουνε οι κορυφές (του Μαινάλου): Μεσοβούνι, Σφεντάμι, Ξερακιάς και η μεταξύ τους κορυφογραμμή. Από την κορυφή διακρίνονται οι ορεινοί όγκοι: Παναχαϊκό, Χελμός ή Αροάνια, Κυλλήνη ή Ζήρεια, Πάρνωνας, Ταΰγετος κ.λπ.

Η διαδρομή που ακολούθησα έχει σημειωθεί στο χάρτη από τη wikimapia (σ.σ. το αναγραφόμενο στις πινακίδες υψόμετρο των 1.600 μ. αφορά το σημείο που ξεκινά το μονοπάτι και όχι το Καταφύγιο ή λίγο παρακάτω από το σημείο που ξεκίνησα):

Ακολουθούν εικόνες από τη διαδρομή:

Πάνω από το Χ/Κ οι κορυφές Σφεντάμι,
Μεσοβούνι και Μαύρη Κορυφή.

Η θέα προς τα νοτιοδυτικά.

Η τελευταία εικόνα και το δεύτερο video, στο τέλος
τού παρόντος, λήφθηκαν από την κορυφή δεξιά.
Δίπλα της στο βάθος διακρίνεται ο Ταΰγετος.

Η κοιλάδα τής Μαντινείας και στο βάθος δεξιά ο Πάρνωνας.

Διακρίνεται οριακά το χωριό Λεβίδι και η ομώνυμη κοιλάδα.

Η κορυφή Οστρακίνα από νότια.

[στην κορυφή Σκίπιζα, στο όρος Ολίγυρτος, 03.11.2024]

Εικόνες από το όρος Ολίγυρτος, τον κακοτράχαλο ορεινό όγκο στα σύνορα των νομών Αρκαδίας και Κορινθίας, με ένα μικρό τμήμα του (σ.σ. η περιοχή Σκάλα βόρεια τού Πρ. Ηλία) να ανήκει στην Αργολίδα, είχανε παρουσιαστεί πρόσφατα.

Στο παρόν παρουσιάζονται εικόνες από τη διαδρομή την οποία ακολουθήσαμε το πρωινό τής 3ης Νοέμβρη 2024, από το εκκλησάκι Πρ. Ηλίας, στο διάσελο μεταξύ Ολίγυρτου και Σκίαθι, μέχρι την κορυφή τού Ολίγυρτου με το οικείο, από την περιοχή τής Πάρνηθας δυτικά τής κορυφής Καραβόλα, όνομα Σκίπιζα. Υπάρχουνε δύο κύριες διαδρομές για να προσεγγίσει κανείς την κορυφή Σκίπιζα. Είτε από βόρεια, ανεβαίνοντας, από το χωριό Λαύκα Κορινθίας, το χωματόδρομο ή το παράλληλο μονοπάτι προς το εκκλησάκι Σωτήρας και συνεχίζοντας το μονοπάτι προς την κορυφή είτε από νότια, από Αρκαδία, στη διαδρομή που ακολουθήσαμε. Η πρώτη είναι βατή αλλά η υψομετρική διαφορά αγγίζει τα 1.200 μ ενώ η δεύτερη, όπως δικαιολογημένα χαρακτηρίζεται από το topoguide.gr, περιπετειώδης. Και δικαιολογείται όχι για τη συνεχόμενη ανηφορική διαδρομή, κατά τόπους με έντονη κλίση, ή την υψομετρική διαφορά των 676 μ. αλλά για το κακοτράχαλο μονοπάτι, το οποίο επιπλέον μπερδεύεται με τα πολλά περάσματα των κατσικιών. Μονοπάτι, όχι πάντα σαφές, ευτυχώς σηματοδοτημένο (σ.σ. σε 2-3 σημεία χρειάζονται και άλλα σημάδια) και πάνω από τα 1.620 μ. υψόμετρο, ανύπαρκτο.

Η διαδρομή έχει σημειωθεί στο χάρτη από τη wikimapia:

Ξεκινήσαμε από το εκκλησάκι Πρ. Ηλίας (βλέπε προηγούμενο link από τον Ολίγυρτο) και ακολουθήσαμε το σύντομο χωματόδρομο μέχρι λίγο μετά τις κεραίες που τελειώνει εδώ (μεταξύ άλλων οριακά διακρίνεται το χωριό Κανδήλα Αρκαδίας, ανάμεσα στις παρυφές των ορέων Σκίαθις και Τραχύ):   

-στην επόμενη το όρος Σκίαθις, στα σύνορα Αργολίδας και Αρκαδίας, από δυτικά:

Συνεχίσαμε στο ανηφορικό κακοτράχαλο, χαρχαλώδες, μονοπάτι (το οποίο απαιτεί πολύ προσοχή στο κατέβασμα).

   

-στην επόμενη αριστερά στο βάθος η κορυφή Χιονότρυπα και ανατολικά της η πλαγιά πίσω από την οποία βρίσκεται η κορυφή Σκίπιζα:

Φτάνοντας στα 1.620 περίπου μ. το τοπίο γίνεται σχεδόν αλπικό και από εδώ και πάνω κινούμαστε με βάση τα σημάδια σε ένα ανηφορικό αλλά λιγότερο επικίνδυνο για γλίστρημα τοπίο.

-στην επόμενη, αριστερά, η κορυφή Σκίπιζα:

-στην επόμενη εξαιρετική θέα προς το οροπέδιο τής Κανδήλας. Αριστερά το όρος Σκίθιας, πίσω του το όρος Τραχύ και στο βάθος το Μαίναλο:

Μια πηγή στην οποία έχει κατασκευαστεί δεξαμενή νερού και ποτίστρα για το πότισμα ζώων (κατσικιών):

Κατόπιν ακολουθήσαμε τα σημάδια προς την κορυφή Σκίπιζα:

-στην επόμενη, μεταξύ άλλων διακρίνονται, αριστερά στο βάθος η Ζήρεια, το οροπέδιο τής Στυμφαλίας, η ομώνυμη λίμνη τού οποίου έχει πνιγεί στα καλάμια – και αυτό βέβαια έχει συνέπειες στο οικοσύστημα τής λίμνης αφού εμποδίζεται ο ηλιακό φως να φτάσει στην επιφάνειά της και το Απέλαυρον όρος:

      

H κορυφή Σκίπιζα, όπου υπάρχουνε πεσμένα και κατεστραμμένα τμήματα μετεωρολογικού σταθμού:

-στην επόμενη διακρίνονται από αριστερά, οι δυτικότερες κορυφές τού Ολίγυρτου: Χιονότρυπα, αυτή πάνω από την περιοχή Σπηλιά στα 1.786 μ. και Γκριμπίνι, δεξιά το Μαυροβούνι και στο βάθος τα Αροάνια όρη:

---

-τέλος, στην επόμενη, μπροστά από το οροπέδιο Στρυμφαλίας, διακρίνεται ο κατάφυτος με έλατα λόφος, στα 1.526 μ. από τον οποίο (βλέπε προηγούμενο link για τον Ολίγυρτο) είχανε παρουσιαστεί εικόνες ενός αχαρτογράφητου αρχαίου περιτειχισμένου οικισμού (κατά πάσα πιθανότητα στα μεσαιωνικά χρόνια και κάστρο) όπου υπάρχει και τμήμα τείχους των μυκηναϊκών χρόνων:

Χρειαστήκαμε περί τις 2 ώρες και 35 λεπτά για να ανεβούμε και 1 ώρα και 15 λεπτά για να κατεβούμε με τις απαραίτητες στάσεις για ανάσες.