18 Φεβρουαρίου 2026

[στο Φαληρικό Δέλτα – Πίσω από τη βιτρίνα, 17.02.2026]

Οι μνήμες μου από το Φαληρικό Δέλτα και την ακτογραμμή μεταξύ των εκβολών τής τεχνητής κοίτης τού Ιλισσού* και του Έδεμ (σ.σ. το Έδεμ είναι η παραλία τού Παλιού Φαλήρου, δυτικά των εκβολών τής Πικροδάφνης) ξεκινάνε κάπου στα μέσα τής δεκαετίας τού 1960, όταν με πήγαινε η γιαγιά μου, με το λεωφορείο, πριν καν πάω δημοτικό, στο Μπάτη για μπάνιο και μετά για μπουγάτσα, την οποία μού έπαιρνε από το περίπτερο, απέναντι, δίπλα στη στάση, στο ρεύμα προς Αθήνα.
Αυτό δεν κράτησε πολύ καθώς είχε αρχίσει να λειτουργεί το αποχετευτικό σύστημα στο λεκανοπέδιο τής Αθήνας μεταφέροντας και χύνοντας, χωρίς καμία επεξεργασία (σ.σ. οι εγκαταστάσεις στην Ψυττάλεια αρχίσανε να λειτουργούνε το 1994), τα αστικά λύματα, μέσω τού Ακροκέραμου, δίπλα στα Λιπάσματα στη Δραπετσώνα, στο φαληρικό όρμο ρυπαίνοντας πολύ σοβαρά τις βόρειες και ανατολικές ακτές τής Σαλαμίνας, τον κόλπο τής Ελευσίνας και το Σαρωνικό κόλπο μέχρι νότια την Αίγινα και νοτιοανατολικά πέρα από τη Βάρκιζα.
Αργότερα, μετά τα μέσα τής δεκαετίας τού 1970, συνηθίζαμε με άλλα παιδιά από τη γειτονιά μου, στου Χαροκόπου τότε, να κατεβαίνουμε την Ηρακλέους ή τη Δημοσθένους, να περνάμε τις τότε εγκαταστάσεις του Ιπποδρόμου, οι οποίες βρισκόντουσαν στο σημερινό χώρο τού ΚΠΙΣΝ (σ.σ. σήμερα σώζονται μόνον κάποιοι από τους στάβλους) και να καθόμαστε στην τότε πετρώδη ακτή, στην οποία δεν υπήρχε παρά ένα λιμανάκι με ψαρόβαρκες και μια ή δυο μικρές ψαροταβέρνες – ουζερί, και να χαζεύουμε το λιόγερμα προς την Καστέλλα και την Πειραϊκή.
Η περιοχή εκεί παρέμενε χωρίς σημαντικές αλλαγές μέχρι που ξεκινήσανε τα έργα κατασκευής των εγκαταστάσεων που θα φιλοξενούσανε τους ολυμπιακούς αγώνες 2004. Ο Ιππόδρομος εγκαταλείφθηκε το 2003 ενώ το 2009 ξεκίνησε, στο χώρο τού παλιού ιππόδρομου, η κατασκευή τού ΚΠΙΣΝ.
Η σημερινή εικόνα τής περιοχής με τις μαρίνες, τα café, τα εστιατόρια και τα εμπορικά καταστήματα, τους χώρους αναψυχής και την όλη διαμόρφωση (σ.σ. η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί καθώς υπάρχουνε νέα έργα σε εξέλιξη) δεν θυμίζει σε τίποτα την περιοχή πριν λίγες δεκαετίες, αλλά δυστυχώς είναι μια βιτρίνα, που πίσω της βλέπεις άθλιες εικόνες, που σε πληγώνουνε πολύ περισσότερο αν έχεις και μνήμες από την περιοχή.
Οι εικόνες από το σημείο που έχει σημειωθεί με κύκλο στο χάρτη (από το Google earth) που προηγείται των εικόνων.









 
















* Μέχρι τις αρχές τού 20ου αι., ο Ιλισσός ποταμός, εξέβαλε στον Κηφισό ποταμό, στο ύψος των σημερινών ορίων Ταύρου και Μοσχάτου, αλλά to 1905 ξεκίνησαν οι εργασίες διάνοιξης τής σημερινής τεχνητής κοίτης, η οποία ξεκινά από το σημείο εισόδου στην Καλλιθέα, στο ύψος τής Παναγής Τσαλδάρη αρ. 202, όπου υπάρχει και αντλιοστάσιο υδάτων, μέχρι το φαληρικό όρμο. Οι εργασίες διάνοιξης και εγκιβωτισμού ολοκληρωθήκανε το 1950 ενώ οι εργασίες επικάλυψης του ξεκινήσανε κάπου το 1960 και μέχρι το 1982 τον σκεπάσανε μέχρι το ύψος της οδού Φορνέζη. Τα τελευταία χρόνια ο προβληματισμός έχει να κάνει με το γιατί δεν τον αφήσαμε ανοιχτό εξ αρχής. 

Δεν υπάρχουν σχόλια: