Ο Rafael Cadenas είναι βραβευμένος ποιητής και δοκιμιογράφος από τη Βενεζουέλα, όπου γεννήθηκε στις 8 Απρίλη 1930. Ήταν κομουνιστής σε νεαρή ηλικία, μάλιστα μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα τού Marcos Evangelista Pérez Jiménez, έζησε από το 1952 έως το 1956 εξόριστος στο Τρινιντάτ. Σταδιακά όμως αποστασιοποιήθηκε πολιτικά. Το 2020, δήλωσε στην εφημερίδα El País: «Το πρόβλημα με οποιαδήποτε ιδεολογία είναι ότι έχει ήδη γίνει, κάτι που δυσκολεύει την ελεύθερη σκέψη». Η κυβέρνηση τού Nicolás Maduro Moros δεν τον συγχάρηκε το 2022, όταν κέρδισε το βραβείο Θερβάντες. Ο ίδιος δήλωσε ότι: «Δεν έχω λάβει συγχαρητήρια και δεν τα περιμένω. Δεν συμφωνώ με το καθεστώς, αλλά ούτε και στην πολιτική συμμετέχω». Το κάτωθι εμβληματικό ποίημα, από την ιστοσελίδα latinamericanliteraturetoday.org, γράφτηκε το 1963, σε μια περίοδο έντονων πολιτικών κρίσεων και αποτυχίας των αριστερών κινημάτων στη Βενεζουέλα.
Ήττα
Εγώ που δεν είχα ποτέ εμπορική δραστηριότητα
που μπρος σε οποιονδήποτε αντίπαλο ένιωσα αδύναμος
που έχασα τις καλύτερες δεξιότητες για τη ζωή
που μόλις φτάσω σ’ ένα μέρος θέλω ήδη να φύγω (σκεπτόμενος ότι η μετακόμιση είναι μια λύση)
που με απόρριψαν εκ των προτέρων και χλευάστηκα από τους πιο ικανούς
που στηρίζομαι σε τοίχους για να μην πέσω
που γελάω με τον εαυτό μου
που πίστευα πως ο πατέρας μου ήταν αιώνιος
που με ταπείνωσαν καθηγητές λογοτεχνίας
που ρώτησα μια μέρα τι θα μπορούσα να κάνω για να βοηθήσω και η απάντηση ήταν ένα γέλιο δυνατό
που δεν θα μπορέσω ποτέ να στήσω σπιτικό ούτε να γίνω λαμπερός ούτε να θριαμβεύσω στη ζωή
που με εγκαταλείψανε πολλοί άνθρωποι επειδή με το ζόρι μιλάω
που ντρέπομαι για πράξεις που δεν έκανα
που σχεδόν άρχισα να τρέχω (πανικόβλητος) κάτω στο δρόμο
που έχασα ένα κέντρο που δεν είχα ποτέ
που έχω γίνει περίγελος για πολλούς επειδή ζω σε αναμονή
που δεν θα βρω ποτέ κανέναν να με ανέχεται
που παραμελήθηκα για ανθρώπους πιο άθλιους από μένα
που θα συνεχίσω έτσι όλη μου τη ζωή και του χρόνου θα με χλευάζουνε πολύ περισσότερο για τη γελοία μου φιλοδοξία
που έχω κουραστεί να παίρνω συμβουλές από άλλους πιο άτονους από μένα («Είσαι πολύ αργός, προχώρα, ξύπνα»)
που δεν θα μπορέσω ποτέ να ταξιδέψω στην Ινδία
που μου έχουνε γίνει χάρες χωρίς να δώσω κάτι σε αντάλλαγμα
που πηγαίνω από τη μια πλευρά τής πόλης στην άλλη σα φτερό
που επιτρέπω τους άλλους να με επηρεάζουν
που δεν έχω προσωπικότητα και δεν θέλω κάποια
που καπακώνω όλη μέρα την εξέγερσή μου
που δεν έχω πάει να ενταχθώ στους αντάρτες
που δεν έχω κάνει τίποτα για τον λαό μου
που δεν ανήκω στο FALN και απελπίζομαι για όλα αυτά τα πράγματα και για άλλα που θα χρειαζότανε μια αιωνιότητα για να τ’ απαριθμήσω
που δεν μπορώ να βγω από τη φυλακή μου
που έχω απολυθεί από παντού επειδή είμαι άχρηστος
που στην πραγματικότητα δεν έχω καταφέρει να παντρευτώ ή να πάω στο Παρίσι ή να έχω μια γαλήνια μέρα
που αρνούμαι να αναγνωρίσω γεγονότα
που πάντα σαλιαρίζω με την ιστορία μου
που γεννήθηκα ηλίθιος και χειρότερος από ηλίθιος
που έχασα το νήμα των επιχειρημάτων που επεξεργαζόμουνα μέσα μου και δεν μπόρεσα να το ξαναβρώ
που δεν κλαίω όταν νιώθω έτσι
που αργά φτάνω στα πάντα
που έχω καταστραφεί από όλες αυτές τις πορείες και τις αντιπορείες
που λαχταρώ την τέλεια ακινησία και την τέλεια βιασύνη
που δεν είμαι ούτε αυτό που είμαι ούτε αυτό που δεν είμαι
που παρά τα πάντα είμαι σατανικά υπερήφανος, αν και σε ορισμένες στιγμές ήμουν αρκετά ταπεινός για να ταιριάξω με πέτρες
που έχω ζήσει δεκαπέντε χρόνια στον ίδιο κύκλο
που νόμιζα ότι ήμουνα προορισμένος για κάτι ασυνήθιστο και δεν έχω καταφέρει τίποτα
που δεν θα φορέσω ποτέ μου γραβάτα
που δεν μπορώ να συμβιβαστώ με το σώμα μου
που έχω αντιληφθεί την ψευτιά μου σε στιγμές αναλαμπών αλλά δεν έχω καταφέρει να με γκρεμίσω κάτω, να σαρώσω τα πάντα και να δημιουργήσω από τη νωθρότητά μου, την αστάθειά μου και την άσκοπη περιπλάνησή μου για μια νέα φρεσκάδα και πεισματικά να αυτοκτονήσω σε απόσταση αναπνοής
θα σηκωθώ πιο γελοίος από ποτέ για να πάω να κοροϊδεύω τους άλλους και τον εαυτό μου μέχρι την ημέρα τής κρίσης.
Defeat
I who have never had a trade
who before any competitor have felt weak
who have lost the best qualifications for life
who as soon as I arrive at a place already want to leave (thinking that moving is a solution)
who have been denied in advance and scoffed at by the fitter
who lean on walls so as not to fall down
who am an object of laughter to myself
who believed my father was eternal
who have been humiliated by professors of literature
who asked one day what I could do to help and the answer was a guffaw
who will never be able to set up a home, nor be brilliant nor triumph in life
who have been deserted by many people because I hardly speak
who am ashamed of acts I didn’t commit
who have nearly started running down the street
who have lost a center I never had
who have become a laughing stock for many because I live in limbo
who will never find anyone to put up with me
who was passed over in favor of people more wretched than me
who will go on like this all my life and next year will be derided many times more in my ridiculous ambition
who am tired of receiving advice from others more lethargic than me («You’re very slow, get a move on, wake up»)
who will never be able to travel to India
who have received favors without giving anything in return
who go from one side of the city to another like a feather
who let others sway me
who have no personality and don’t want one
who keep a lid all day on my rebellion
who haven’t gone to join the guerrillas
who have done nothing for my people
who don’t belong to the FALN and despair over all these things and others it would take forever to enumerate
who can’t get out of my prison
who have been discharged everywhere because I’m useless
who in reality haven’t succeeded in getting married or going to Paris or having one serene day.
who refuse to recognize facts
who always slobber over my story
who was born an imbecile and worse than an imbecile
who lost the thread of the argument that was being worked out in me and haven’t been able to find in again
who don’t cry when I feel like it
who arrive late for everything
who have been ruined by all those marches and countermarches
who long for perfect immobility and impeccable haste
who am not what I am nor what I’m not
who in spite of all am satanically proud although at certain times I’ve been humble enough to match stones
who have lived fifteen years in the same circle
who thought I was predestinated for something unusual and have achieved nothing
who will never wear a tie
who can’t find my body
who have perceived my falsity in flashes and haven’t been able to knock myself down, sweep all away and create from my indolence, my floating and my straying a new freshness, and obstinately commit suicide within hand’s reach
I will pick myself up more ridiculous than ever to go on mocking others and myself till judgment day.
.jpg)
