Με αφορμή την ταινία τού Γιάννη Σμαραγδή: Καποδίστριας, αναθερμάνθηκε και η παλιά διαμάχη για το ρόλο και την ιστορική και πολιτική αξία τού Ιωάννη Καποδίστρια. Διατυπώνονται και υπενθυμίζονται ακραίες απόψεις, εκφρασμένες ενίοτε αφενός ως αγιογραφίες αφετέρου ως πλήρως απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί μέσω των οποίων, πολλές φορές, ιστορικοί, αφού ακρωτηριάσανε και παραμορφώσανε την πολιτική κατάσταση, αμέσως μετά τα χρόνια τού Διαφωτισμού και τη Γαλλική επανάσταση – από τα τέλη τού 18ου μέχρι τις αρχές τού 19ου μ.Χ. αι. – συντάξανε αναλύσεις, γραμμένες υπό το πρίσμα μόνο των ιδεολογιών τους, άσχετα αν αυτές αρκούσαν ή όχι ως ερμηνευτικά πλαίσια. Η αποτυχία πραγματικής αξιολόγησης τού έργου τού Καποδίστρια βαρύνει και μεγάλο μέρος τής αριστεράς – εκεί όπου απλά υιοθέτησαν άκριτα τις θέσεις των Μάρξ (για τον οποίο ο Καποδίστριας ήταν ένα επονείδιστο όργανο τού ρωσικού επεκτατισμού προς τα βαλκάνια) και Έγκελς (για τον οποίο τα άθλια συντρίμμια πρώην εθνών, Σέρβοι, Βούλγαροι, Έλληνες κι ο υπόλοιπος ληστοσυρφετός απειλεί τα συμφέροντα τού ευρωπαϊκού προλεταριάτου). Βαρύνει όλους όσους δεν αντιλαμβάνονται ότι η ελληνική επανάσταση τού 1821, απόλυτα συμβατή με τις πρωτοποριακές τότε ιδέες, αποφασίστηκε και ξεκίνησε (σ.σ. άσχετα από το καπέλωμα που επιτεύχθηκε στη συνέχεια από την εκκλησία, όταν έγινε σαφές ότι το ποτάμι δεν γύριζε πίσω) από όσους η «Ελληνική Νομαρχία: Ήτοι Λόγος Περί Ελευθερίας» [την οποία συνέγραψε «Ανώνυμος ο Έλλην»*, που με βάση πρόσφατη μελέτη δεν αποκλείεται να ήταν και ο Καποδίστριας] προσέφερε τη μόνη πραγματική αξιολόγηση τής τότε προβληματικής κατάστασης στη νότια βαλκανική και τον τρόπο διευθέτησής της.
Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ένας εξαιρετικά πετυχημένος διεθνής διπλωμάτης και ηθικά αδιάφθορος, θα μπορούσε να ήταν ο ιδανικός, αν και όπως κάθε άνθρωπος όχι αλάθητος, να δημιουργήσει ή να θέσει τις βάσεις για ένα σύγχρονο, ανεξάρτητο, ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, αλλά, για να μείνουμε στους εκτελεστές του, αυτοί που απλά ονειρευόντουσαν να παραμείνουνε κοτσαμπάσηδες κι αφέντες, αλλά απαλλαγμένοι από τους τούρκους, τον σκότωσαν, και μαζί σκότωσαν, όπως αποδείχτηκε οριστικά, αυτό που θα μπορούσε να έχει ξεκινήσει εδώ, ρίχνοντας τούς σπόρους για τη γραφειοκρατική δανειοεξαρτώμενη στο διηνεκές μπανανία που ακολούθησε.
*
-------
Προσθήκη – μεταφορά αποσπάσματος από το άρθρο: in.gr/2025/12/30
«Η ανάγνωση αυτής της εφημερίδος είναι η αφορμή που σας προσκάλεσα» είπε ο κυβερνήτης. «Διαβάζω ότι ο στρατηγός Μπολιβάρ, Πρόεδρος της Κολομβίας εις την Αμερικήν, διατάσσει την διανομή της εθνικής γης εις τους πολίτας. Και εγώ σας έδωσα ένα σχέδιον διανομής» συνέχισε. «Αργοπορείτε, βλέπετε, να γνωμοδοτήσετε. Ίσως διότι δεν σας αρέσει [διότι] Αρχίζει από τους μικρούς η διανομή του σχεδίου μου. Θα έλθει έπειτα και η αράδα των μεγάλων».
Ο Καποδίστριας ήταν προφητικός καθώς προειδοποίησε «Γλιγωρεύσετε, άλλως θα έλθει βασιλόπαιδο να σας διοικήσει, με το οποίον ούτε την ευκολία της γλώσσας έχετε ούτε να ανοίγετε την θύρα του δωματίου όταν θέλετε».
Τι έκανε ο Μπολίβαρ;
Ο Σιμόν Μπολίβαρ ήταν ηγέτης στον αγώνα για ανεξαρτησία για τις περιοχές που σήμερα αποτελούν τη Βενεζουέλα, την Κολομβία, τον Ισημερινό, το Περού, τον Παναμά και τη Βολιβία, και θεωρείται σημαντικός ήρωας σε αυτές τις χώρες, καθώς και στην υπόλοιπη ισπανόφωνη Αμερική. Ο Μπολίβαρ, όμως, ήταν πολύ επιλεκτικός στη υιοθέτηση ξένων πρακτικών στη νεοϊδρυθείσα χώρα του, ενώ - όπως και ο Καποδίστριας - απέρριπτε ανελεύθερες πρακτικές άλλων δημοκρατικών κοινωνιών.
Για παράδειγμα ήταν εναντίον της δουλείας σε αντίθεση με την φιλελεύθερη Αμερικανική Επανάσταση που είχε θεσμοθετημένο τον ρατσισμό. «Ενώ μιλάνε για ελευθερία και Συντάγματα» έλεγε ο Μπολιβάρ «αυτά τα θέλουνε για τους εαυτούς τους [οι ανώτερες τάξεις] όχι για τον λαό» Ήταν δύσπιστος στην τυπική φιλελεύθερη δημοκρατία ενώ αντιλαμβανόταν ότι έπρεπε να γίνει αναδιανομή της γης σε όλο τον λαό, συμπεριλαμβανομένων των Ινδιάνων.
Σημειώνεται ότι ο Ούγκο Τσάβες -προκάτοχος του Νικολάς Μαδούρο- που ανέτρεψε με εκλογές το 1999 αντλεί τις αρχές του από τις αρχές του Μπολίβαρ. Πριν το 1999 τη διακυβέρνηση των ΗΠΑ ασκούσαν οι λευκές ελίτ, η οποίες εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
«Δεν αγαπάτε την ισότητα»
Την πολιτική του Μπολίβαρ ήθελε να εφαρμόσει και ο Καποδίστριας προσαρμοσμένη στα μέτρα και την παρούσα κατάσταση των Ελλήνων, δίχως όμως να είναι πιστή αντιγραφή από το εξωτερικό. Δεν θα ήταν δυνατόν να είναι λειτουργικό ένα φιλελεύθερο κοινοβουλευτικό μοντέλο, με τα ανώτερα κοινωνικά-πολιτικά στρώματα τα οποία θα ήλεγχαν ουσιαστικά τη διακυβέρνηση της χώρας.
Για τον κυβερνήτη, «η σωτηρία του κράτους ήταν ο υπέρτατος νόμος» (salus partiae lex suprema) και σε αυτό το πλαίσιο ήθελε να δημιουργήσει ένα έθνος ιδιοκτητών το οποίο δεν θα το διαφέντευαν - μέσω νομότυπων «δημοκρατικών» διαδικασιών - οι ισχυρότεροι.
«Οκνεύετε εις το νομοσχέδιον περί διανομής γης διότι δεν θέλετε την διανομήν, δεν αγαπάτε την ισότητα. Θέλετε η διανομή να κατεβαίνει από τους μεγάλους εις τους μικρούς ενώ το σχέδιό μου αποβλέπει εις τους μικρούς» έλεγε ο Καποδίστριας, όπως μετέφερε τα λόγια του ο Ιωάννης Τερτσέτης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου