03 Μαρτίου 2026

Τρία (3) haiku τής Sugita Hisajo

Η Hisajo Sugita (杉田 久女), 20.05.1890 – 21.01.1946. ήτανε γιαπωνέζα ποιήτρια χαϊκού, η οποία μαζί με τις Kana Hasegawa και Shizunojo Takeshita θεωρούνται οι τρεις σημαντικότερες ποιήτριες τού σύγχρονου χαϊκού.
Είχε μια δύσκολη οικογενειακή ζωή και μια ταραγμένη σχέση με τον μέντορά της, τον ποιητή Kyoshi Takaham και η τραγική της ζωή συχνά γινόταν η πηγή τού έργου της.
Γεννήθηκε στην πόλη Kagoshima τής ομώνυμης επαρχίας και ήταν η τρίτη κόρη τού Renzo Akahori, ο οποίος είχε διατελέσει υπουργός οικονομικών τής Ιαπωνίας και διαρκώς μετατίθετο λόγω τής δουλειάς του σε πολλά μέρη, και της συζύγου του Sayo.     
Αποφοίτησε από το Ανώτερο Κανονικό Σχολείο Θηλέων τού Τόκυο (σήμερα Λύκειο Πανεπιστημίου Ochanomizu, το 1908.   
Είχε πει ότι πάντα ήθελε α παντρευτεί ζωγράφο και έτσι παντρεύτηκε τον Udai Sugita, ζωγράφο και δάσκαλο τέχνης. Το ζευγάρι μετακόμισε στη Kokura τής επαρχίας Fukuoka (σήμερα now Kitakyushu), όπου είχε προσληφθεί να διδάξει ο άντρας της.   
Το 1911 γεννήθηκε η πρώτη της κόρη Masako και πέντε χρόνια μετά η δεύτερη κόρη της Mitsuko.
Ο μεγαλύτερος αδελφός της, Gessen Akahori, ο οποίος ήτανε ποιητής χαϊκού, ήρθε το 1917 και έμεινε με το ζευγάρι και ήταν αυτός που τη μύησε στην ποίηση χαϊκού. Πριν την ενασχόλησή της με την ποίηση χαϊκού ήθελε να γίνει μυθιστοριογράφος. 
Το πρώτο της χαϊκού δημοσιεύθηκε το 1917 και την ίδια χρονιά γνωρίζει τον Kyoshi Takahama, που έγινε μέντορά της και με βάση φήμες και ερωμένη του. Με τη ζωή με το σύζυγό της δήλωνε απογοητευμένη και σε αυτό συνετέλεσε ότι ο σύζυγός της είχε σταματήσει να δημιουργεί εικαστικό έργα.
Το 1920 αρρώστησε με νεφροπάθεια και ζήτησε διαζύγιο, το οποίο ο άντρας της τής το αρνήθηκε. Ταυτόχρονα την κατηγόρησε ότι παραμελούσε τις οικιακές της υποχρεώσεις. Σταμάτησε να γράφει ενώ το 1922 με τον άντρα της βαφτίστηκαν χριστιανοί.
Το 1930 ξεκίνησε πάλι να γράφει και το 1932 κέρδισε μάλιστα και εθνικό βραβείο. Το 1932 ίδρυσε το λογοτεχνικό περιοδικό χαϊκού, Hanagoromo (Ρούχα για να βλέπω λουλούδια), μόνο για γυναίκες, από το οποίο εκδοθήκανε πέντε τεύχη.  
Αν και το επιδίωξε δεν κατάφερε να εκδώσει δική της ποιητική συλλογή. Στην προσπάθεια της αυτή δεν έτυχε καμίας βοήθειας από τον Kyoshi Takahama.     
Το 1936 αποβλήθηκε μαζί με τους Sojo Hino και Zenjido Yoshioka από τη λογοτεχνική κοινότητα Hototogisu, κάτι που την οδήγησε σε κατάθλιψη και σταμάτημα τού συγγραφικού της έργου. Επέστρεψε το 1939 δημιουργώντας αυτοβιογραφικά ποιήματα.
Μετά τον 2οΠΠ, τον Οκτώβρη 1945 αρρώστησε λόγω κακής διατροφής, που μάστιζε την ηττημένη Ιαπωνία, και λίγο μετά, στις 21 Γενάρη 1946 πέθανε από επιπλοκές οφειλόμενες στον υποσιτισμό και τη νεφρική ανεπάρκεια από την οποία έπασχε.    
Το 1952, η κόρη της και ποιήτρια Masako Ishi, εξέδωσε ποιητική συλλογή με το έργο της.
Η τραγική της ζωή σημάδεψε ανεξίτηλα το ποιητικό της έργο. Μάλιστα στην εισαγωγή τού λογοτεχνικού της περιοδικού Hanagoromo, έγραψε ότι η ζωή της ήταν αφιερωμένη στην τέχνη και δεν φρόντισε όπως έπρεπε το σπίτι της, ότι δεν είναι τίποτα ως γυναίκα, ότι είναι μια βρικόλακας, μια αιρετική, την οποία την κατηγορούσαν, την πίεζαν και την απαξίωναν οι γύρω της, με αποτέλεσμα να σκέφτεται κάποιες φορές την αυτοκτονία.

Ακολουθούνε τρία ποιήματά της χαϊκού σε απόδοση εκτός κανόνα 17συλλαβών, καθόσον οι αποδόσεις, στο πλαίσιο τού κανόνα των 17συλλαβών, που επιχείρησα δεν με κάλυπταν.        

Το πρώτο από την ποιητική συλλογή «Far beyond the field-haiku by Japanese women» τού Makoto Ueda και τα υπόλοιπα από την ιστοσελίδα: worldhaikureview.wordpress.com


at spring dawn
unforgetful of a dream
long eyelashes

στο ξύπνημα τής άνοιξης
μ’ ένα όνειρο οδηγό
μεγάλες βλεφαρίδες


oh, pheasant’s wife
do feel sad over your
stolen egg

ω, γυναίκα τού φασιανού
πόσο λυπάμαι
για το κλεμμένο σου αυγό


my love for a butterfly
quickly goes cold, hearing it was
a caterpillar

η αγάπη μου για την πεταλούδα
έσβησε γρήγορα, μόλις άκουσα
πως ήτανε μια κάμπια

Δεν υπάρχουν σχόλια: