Τέσσερα haiku τού Yokoi Yayū

Ο Yokoi Yayū (横井 英文), 24.10.1702 – 15.07.1783, ήταν Ιάπωνας σαμουράι περισσότερο γνωστός για τα haibun του (Το haibun είναι μια λογοτεχνική μορφή, που προέρχεται από την Ιαπωνία, και συνδυάζει την πεζογραφία με το χαϊκού. Έχει μεγάλος εύρος καθώς περιλαμβάνει αυτοβιογραφία, ημερολόγιο, δοκίμιο, πεζό ποίημα, διήγημα και ταξιδιωτικό ημερολόγιο), λόγιος τού Kokugaku [Tο Kokugaku (国学), που σημαίνει: εθνική μελέτη, ήταν ένα ακαδημαϊκό φιλολογικό και φιλοσοφικό κίνημα, που ξεκίνησε κατά την περίοδο Edo, και είχε στόχο τον επαναπροσανατολισμό τής ιαπωνικής ακαδημαϊκής έρευνας μακριά από την τότε κυρίαρχη μελέτη των κινεζικών, κομφουκιανικών και βουδιστικών κειμένων υπέρ τής έρευνας των πρώιμων ιαπωνικών κλασικών] και ποιητής χαϊκού. Γεννήθηκε στην Nagoya ως Yokoi Tokitsura (横井 時般) και πήρε το ψευδώνυμο Tatsunojō. Η οικογένειά του πιστεύεται ότι είναι απόγονοι τού σαμουράι Hōjō Tokiyuki. 

Ήταν ο πρωτότοκος γιος τού Yokoi Tokihira (時衡), ο οποίος υπηρέτησε στην Επικράτεια Owari. Κληρονόμησε τον οίκο τού πατέρα του ενώ από τα 26 του χρόνια κατείχε σημαντικές κυβερνητικές θέσεις στην ανωτέρω επικράτεια όπως Διευθυντής Γενικών Υποθέσεων, Αρχηγός τής Φρουράς και Διευθυντής Θρησκευτικών Υποθέσεων. Το 1754 συνταξιοδοτήθηκε για λόγους υγείας. Μετακόμισε στο (τότε) Maezu (前津) και έζησε στο ερημητήριο Chiutei (知雨亭). Ήταν ένας παραγωγικός και πολύ αποδεκτός δημιουργός haibun [ο Kafu Nagai (永井 荷風) είχε αποκαλέσει τα haibun του πρότυπο ιαπωνικής πεζογραφίας]. Επίσης έγραψε κλασικά κινέζικα ποιήματα, ποιήματα waka και σατιρικά ποιήματα ενώ ήτανε λάτρης τής ιαπωνικής τελετής τσαγιού.

Διέπρεψε επίσης στις ιαπωνικές πολεμικές τέχνες, σπούδασε Κομφουκιανισμό και μυήθηκε στο χαϊκού από τους Mutō Hajaku (武藤巴雀) και Ōta Hajō (太田巴静), οι οποίοι ήτανε μαθητές τού Kagami Shikō (各務支考), ενός κορυφαίου μαθητή τού Matsuo Bashō.

Από en.wikipedia.org. 

Πηγή των κατωτέρω: An Anthology of Haiku, Ancient and Modern τού Asataro Miyamori, εκδ. Maruzen Company, LTD, 1932, Tokyo.

Στις τρεις αποδόσεις στα ελληνικά επέλεξα τη φόρμα τού τάνκα ώστε τουλάχιστον να είναι σε μια φόρμα την οποία πρωτοχρησιμοποίησαν οι ιάπωνες και σχετίζεται, στο ξεκίνημά του, με το χαϊκού. Διαφορετικά θα έπρεπε ή να αγνοήσω τον κανόνα των 17συλλαβών ή το αποτέλεσμα να χάνει πολύ από το αρχικό περιεχόμενο. Π.χ. Η λέξη ανεμοκούδουνο, λέξη κλειδί στο δεύτερο χαϊκού κατωτέρω, έχει έξι συλλαβές ενώ η αντίστοιχη αγγλική, wind-bell, μόλις δύο.     

A Lark

I made a sneeze, and so –

Lost sight of the lark.

φτερνίστηκα και τώρα

δεν τον βλέπω πια   

τον κορυδαλλό  

A Clock

The “wind-bell” does not ring. 

How hot the ticktack of the clock!

σιωπηλό στέκει

το ανεμοκούδουνο –

αλλά το τικ τακ

των δεικτών τού ρολογιού

την καυτή μέρα ηχεί

Scarecrow

The beans at ist feet are stolen,

Yet quite unaware—the scarecrow.

κάτω, στο σκιάχτρο

το ανυποψίαστο,

στα πόδια του μπρος

να! φασόλια πεσμένα

ποιος να είναι ο κλέφτης; 

New Year’s Day

It is the happy New Year’s Day ;

I hate not men who tread the snow.

σήμερα είναι 

γιορτινή Πρωτοχρονιά –

κόσμος ολούθε

δεν μισώ τούς ανθρώπους

που πατάνε το χιόνι.