Το παρόν είναι το πρώτο μέρος με εικόνες από τη Μακρόνησο, από τη διαδρομή στα χώματα και την ιστορία της, την οποία οργάνωσε ο ΕΟΣ Κορίνθου και πραγματοποιήθηκε το πρωινό τής 11ης Οκτώβρη 2026, και ακολούθησα.
Είναι αυτονόητο ότι ένα νησί έκτασης 18.000 στρεμμάτων, μήκους 13 χλμ., μέγιστου πλάτους 2,5 χλμ. και 28 χλμ. ακτογραμμής, με μόνο ένα χωματόδρομο, να διατρέχει τη δυτική του πλευρά, και άλλους κάθετους, από αυτόν, να εξυπηρετούνε τους λιγοστούς βοσκούς, οι οποίοι αφήνουνε τα κοπάδια τους στο νησί, και ελάχιστους μελισσοκόμους, χρειάζεσαι αρκετές μέρες να το γνωρίσεις ενώ οι ανελαστικοί χρονικοί περιορισμοί τού εν λόγω πρωινού – μετά τις 2.30 μ.μ. λόγω απαγορευτικού δεν επιτρεπόταν ο απόπλους μικρών σκαφών όπως αυτό που μας μετέφερε – δυσκόλευαν ακόμα περισσότερο την εκτέλεση τής εκδήλωσης.
Παρ’ όλα αυτά το πρόγραμμα βγήκε και περιλάμβανε αφενός περιήγηση σε μνημεία πάνω από την προβλήτα, στην οποία δένουνε τα ferry boat και τα πλοιάρια, που έρχονται στο νησί, αφετέρου πεζοπορία από εκεί μέχρι το φάρο στο νοτιότερο σημείο τού νησιού. Η συνολική διαδρομή την οποία διανύσαμε ανήλθε στα 17 περίπου χλμ. εκ των οποίων τα 12 αφορούσανε την πεζοπορία προς και από το φάρο.
Το παρόν, το 1ο μέρος, αφορά την περιήγηση σε ιστορικά και αρχαιολογικά μνημεία της, πάνω από την προβλήτα. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι από την 02.07.2019 η Μακρόνησος, εκτός από «Χώρος Ιστορικής Μνήμης», χαρακτηρίστηκε και «Αρχαιολογικός Χώρος» κάτι που απαγορεύει οποιαδήποτε μεταβολή των μνημειακών εγκαταστάσεων στο έδαφός της. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι οι εγκαταστάσεις, που απλώνονται στο μεγαλύτερο μέρος τής δυτικής ακτογραμμής, είναι σε δυσανάλογο βαθμό κατεστραμμένες, για τα χρόνια που έχουνε περάσει από όταν φτιαχτήκανε και το γεγονός ότι δεν υπήρξε κάποιο φυσικό φαινόμενο ικανό να προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές, και αυτό οφείλεται στην άδεια που δόθηκε επί χούντας, σε εργολάβους, να πάνε στο νησί και να πάρουν οτιδήποτε υλικό θέλανε για να το χρησιμοποιήσουνε σε έργα αλλού, π.χ. στην ηπειρωτική Αττική. Επίσης η συντριπτική πλειοψηφία των κτιρίων είναι ξερολιθιές με επίχρισμα σοβά και τα πάντα εκεί χτίστηκαν από τους εξόριστους, μετά το 2ο Π.Π., οι οποίοι εκτελούσανε καταναγκαστικά έργα.
Η ανθρώπινη παρουσία στο νησί χάνεται στα βάθη τής ιστορίας αλλά είναι γνωστή γιατί
αφενός μετά τη μικρασιατική καταστροφή εγκατασταθήκανε σε αυτό πρόσφυγες ενώ λειτούργησε και ως λοιμοκαθαρτήριο – καραντίνα όπου πεθάνανε περισσότεροι από 6.000 άνθρωποι, από τους 25-30.000 περίπου που φιλοξενήθηκαν
αφετέρου για τη χρήση της ως τόπος εξορίας και βασανισμού, κυρίως το διάστημα 1947 – 1950 (οι τελευταίοι στρατιώτες πάντως φύγανε το 1961) στη συντριπτική κομμουνιστών αλλά και άλλων: μειονοτικοί κ.λπ.
Στην ιστοσελίδα el.wikipedia.org, διαβάζομε χαρακτηριστικά:
Το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου ακολουθεί η αρχή του εμφυλίου πολέμου. Η Μακρόνησος αποτελεί μία από τις μελανότερες σελίδες της ιστορίας του. Το 1947 εξορίζονται εκεί όλοι οι νεοσύλλεκτοι στρατιώτες με «ύποπτα φρονήματα», επανδρώνοντας τα τρία Ειδικά Τάγματα Οπλιτών (Α' ΕΤΟ, Β' ΕΤΟ, Γ' ΕΤΟ[α]). Το 1948 δημιουργείται το 4ο τάγμα στο οποίο μεταφέρονται οι πολιτικοί εξόριστοι. Σαν «κολυμπήθρα του Σιλωάμ», όπως ονόμαζαν το Μακρονήσι, ο τρόμος και τα βασανιστήρια ήταν η μέθοδος για ιδεολογική αναβάπτιση η οποία θα δηλωνόταν με τη δήλωση μετάνοιας. Έλληνες βασάνιζαν Έλληνες. «Πατριώτες» βασάνιζαν Πατριώτες. Σε σκηνές ενός ατόμου ζούσαν τρεις. Οι δοκιμασίες πολλές και κυρίως αυτή της δίψας. Όταν δεν μπορούσε να φτάσει το καΐκι που μετέφερε νερό, τους έδιναν αλμυρό μπακαλιάρο... Απειλές, ατομικοί και ομαδικοί βασανισμοί, βρίσκονταν στο καθημερινό πρόγραμμα με σκοπό να σκύψουν το κεφάλι, να καμφθεί το ηθικό. Όσοι δεν υπέγραφαν δήλωση μετάνοιας μεταφέρονταν στη χαράδρα του Α΄ ΕΤΟ κι από εκεί πέρναγαν στρατοδικείο. Όσοι υπέγραφαν, για να αποδείξουν την ανάνηψή τους, τους έβαζαν πέτρες στα χέρια και τους διέταζαν να λιθοβολήσουν τους αμετανόητους. Αυτούς που λίγο πριν μοιράζονταν τις ίδιες φοβίες.
O ΕΟΣ Κορίνθου μοίρασε, σε όσους συμμετείχανε στην εκδήλωση, φυλλάδια με το χάρτη τού χώρου στον οποίο βρισκότανε το Α ΕΤΟ και επιγραμματικές πληροφορίες ενώ στην ιστοσελίδα qrco.de ανέβασε αναλυτικότερο έντυπο pdf ελεύθερα προσβάσιμο:
Πλούσιο πληροφοριακό και φωτογραφικό υλικό: makronissos.org.
Ακολουθούνε λίγες εικόνες από
-πηγαίνοντας στη Μακρόνησο και το χώρο στην Προβλήτα:
-το κτίριο με τους Αρτοκλίβανους και το παρακείμενο:
-το κτίριο Θεάτρου με το Αμφιθέατρο:
-έναν ανοιχτό θρησκευτικό χώρο (Παναγία):
-το Μνημείο τού Μακρονησιώτη Αγωνιστή:
-το Μνημείο «Σκιές»:
-τη διαδρομή προς τα βόρεια, μέχρι και το εκκλησάκι πάνω σε μικρό λόφο (Αγ. Νικόλαος):
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου