16 Οκτωβρίου 2026

A Stone I Died [Mewlana Jalaluddin Rumi]


Πέτρα πέθανα και σηκώθηκα φυτό﮲
Φυτό πέθανα και σηκώθηκα ζώο﮲
Πέθανα ζώο και γεννήθηκα άνθρωπος.
Γιατί να φοβάμαι; Tι έχασα πεθαίνοντας;


A stone I died and rose again a plant;
A plant I died and rose an animal;
I died an animal and was born a man.
Why should I fear? What have I lost by death?

Πηγή (ενδεικτικά): poemhunter.com

Το ανωτέρω ποίημα, βρίσκεται στον πυρήνα τής φιλοσοφίας τού σουφισμού καθώς περιγράφει την πορεία τής ύπαρξης να αναγεννιέται και να ανεβαίνει σε ανώτερη πνευματικά βαθμίδα, μετά από κάθε θάνατο. Στους πρώτους τρεις στίχους παραμένει προσανατολισμένο στον υλικό κόσμο και την ενότητά του, αλλά στον τέταρτο, τα δύο ερωτήματα ανοίγουνε το δρόμο για μια δυϊστική θεώρηση σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος, πεθαίνοντας, μπορεί να αναγεννιέται σε κάτι ανώτερο, το οποίο όμως δεν το γνωρίζουμε μέσω των αισθήσεων. Βέβαια, αυτός ο δρόμος προετοιμάζεται ήδη από τον τρίτο στίχο, με τη χρήση τής λέξης «γεννήθηκα» αντί «σηκώθηκα». Αυτή η διαφοροποίηση υπονοεί πως ο άνθρωπος είναι κάτι διαφορετικό, μια κορύφωση τής πορείας. Από την εξελικτική κορυφή, εντός ή στο όριο τού υλικού κόσμου, το επόμενο βήμα πού οδηγεί; σε κάτι ανώτερο πέρα από το υλικό απτό πλαίσιο;
Ως αναγνώστης όμως, διατηρώ το δικαίωμα να το δω στο μονιστικό υλιστικό πλαίσιο, το οποίο προσωπικά παραδέχομαι για τον κόσμο, με την απάντησή μου να αναφέρεται σε επιστροφή στο χώμα και την πέτρα για να ξεκινήσει ο επόμενος κύκλος. Και αυτή μου η ανάγνωση ισχυροποιείται – υποθέτοντας ότι η ανωτέρω αγγλική μετάφραση μένει πιστή στο πρωτότυπο – από τη διατύπωση τού δεύτερου ερωτήματος στον τέταρτο στίχο. Αντί τού αναμενόμενου: «What do I have to lose by dying?: Τι έχω να χάσω πεθαίνοντας;», ρωτάει: «What have I lost by death?: Τι έχασα πεθαίνοντας; ή Τι έχω χάσει με το θάνατο;» υπονοώντας ότι έχει ήδη προηγηθεί θάνατος (σε προηγούμενο κύκλο).

Δεν υπάρχουν σχόλια: