Μια πραγματική Τραγωδία ή μάλλον Φαρσοκωμωδία

Με την επιλογή, του Christopher Nolan, της κενυάτισσας, γεννημένης στο Μεξικό, κατοίκου ΗΠΑ και Μεξικού, ηθοποιού Lupita Amondi Nyong'o για το ρόλο τής Ωραίας Ελένης, στην ταινία του «The Odyssey», δεν έχω γνώμη ούτε έστω άποψη αναφορικά με το χρώμα τής επιδερμίδας τής εν λόγω ηθοποιού. Θεωρώ ότι εφόσον αυτός κρίνει ότι αυτή η ηθοποιός είναι η κατάλληλη για το ρόλο και αυτό που θέλει, το μόνο προς κρίση είναι το τελικό αποτέλεσμα.

Το μόνο ερωτηματικό είναι αυτό που ψυχανεμίζονται, γιατί μόνον αν ο ίδιος έβγαινε και το έλεγε θα ήταν δεδομένο, ορισμένοι επικριτές του: ότι το έκανε για να μπορεί η ταινία να είναι επιλέξιμη για Oscar. Εδώ οι προϋποθέσεις που έχει θέσει  η Academy of Motion Picture Arts and Sciences για να μπορεί μια ταινία να είναι υποψήφια για Oscar. Αν και μπορώ να καταλάβω τούς λόγους που οδηγήσανε την Επιτροπή στην απόφασή της αυτή, νομίζω ότι τέτοια προαπαιτούμενα αντιβαίνουνε στις αρχές τής ελεύθερης δημιουργίας ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΑ.

Ο λόγος που ανέβασα το παρόν δεν έχει να κάνει με το χρώμα τής ηθοποιού Lupita Amondi Nyong'o αλλά με δυο πρόσφατες δηλώσεις της:

-that she really had no idea what The Odyssey was prior to her casting, prompting an intensive crash course in Greek mythology. To prepare, she dove straight into reading the epic and listening to Audra McDonald’s narration of The Iliad.

-και όταν ρωτήθηκε αν θα μπορούσε να κάνει μια ερώτηση στον Όμηρο, αυτή θα ήταν: "So, Homer, how do you feel about the screen time given to these women considering how little you spent with them?… Hmm, remember us?"

Όσον αφορά τη δεύτερη, επί της ουσίας τού ερωτήματος, μάλλον ξεφύλλισε παρά διάβασε τα ομηρικά έπη. Πέρα από το πόσες γυναικείες μορφές αναφέρονται σε αυτά και με πρωτεύοντες ρόλους ας σταθούμε μόνον στο ότι αφενός στην Ιλιάδα κορυφαία μορφή είναι η Θεά Αφροδίτη, από την οποία εξάλλου ξεκίνησαν όλα αφετέρου στην Οδύσσεια κορυφαία μορφή είναι η Θεά Αθηνά χωρίς τις διαρκείς παρεμβάσεις τής οποίας ο Οδυσσέας θα είχε χαθεί από την αρχή τού ταξιδιού του.

Το πρώτο όμως, δεδομένου ότι μιλάμε για μια διεθνή ηθοποιό η οποία στο βιογραφικό της αναφέρει ότι είναι απόφοιτος μιας από τις κορυφαίες δραματουργικές σχολές στον κόσμο, τού Yale School of Drama, είναι αποκαρδιωτικό. Για αυτήν, για τη σχολή, για τους δασκάλους της, για όλους; Δεν ξέρω, αλλά σίγουρα, στο άκουσμά τής δήλωσης, κάποιοι θα έπρεπε να ντρέπονται. Θα…

Όταν μιλάμε για τη δραματουργική τέχνη και ψάχνουμε τις ρίζες της, θα διαπιστώσουμε πως αυτές βρίσκονται σε έναν και μόνο μικρό τόπο: την Αττική Γη. Ήταν ο ικάριος (σ.σ. από το σημερινό Διόνυσο Πεντέλης – για το Ιερό τού Διονύσου στη Ραπεντώσα έχει γίνει αναφορά στο παρόν ιστολόγιο) ποιητής Θέσπις, κάπου στα μέσα τού 6ου π.Χ. αι., που είχε την έμπνευση να παρεμβάλλει στο διθύραμβο μια απαγγελία από τον εξάρχοντα (σ.σ. τον πρώτο χορευτή) σε διαφορετικό μέτρο που σύντομα οδήγησε σε ποιητικά έργα με διάλογο μεταξύ τού χορού και του εξάρχοντα (ο οποίος επειδή υπεκρινόταν, αποκρινόταν δηλαδή, στο χορό ονομάστηκε υποκριτής: ηθοποιός σήμερα) και ήταν όλα όσα γίνανε τότε και μες στον επόμενο αιώνα γραφτήκανε και παιχτήκανε, στο αρχαίο Θέατρο τού Διονύσου, κάτω από την Ακρόπολη, έργα θαυμαστά και πηγή αιώνιας έμπνευσης. Χρειάστηκε να περάσουνε πάνω από 1.500 χρόνια, στα χρόνια τής δυτικής Αναγέννησης, για να αρχίσει και πάλι η παραγωγή μεγάλων  δραματουργικών έργων.

Και ποιες ήταν οι πηγές αυτών των έργων των μεγάλων τραγικών;

Κυρίως ο Θηβαϊκός Κύκλος (η Κατάρα των Λαβδακιδών που τελείωσε με την αυτοκτονία της Αντιγόνης), ο Τρωϊκός Κύκλος (που ασχολείται κυρίως με όλα όσο γίνανε μέχρι οι αχαιοί να φτάσουνε στην Τροία και στις δραματικές στιγμές μετά την πτώση της) και ο Κύκλος των Ατρείδων (που ξεκινάει με τη Κατάρα τού Αγαμέμνονα λόγω των εγκλημάτων των προγόνων του και κλείνει με την αθώωσή τού γιού του και μητροκτόνου Ορέστη, από τον Άρειο Πάγο, με την ψήφο τής Θεάς Αθηνάς, ως προεδρεύουσας, να κρίνει την αθώωσή του).

Οι δύο λοιπόν από τους τρείς βασικότερους Κύκλους που αποτελέσανε τις πηγές έμπνευσης των μεγάλων Τραγικών τού 5ου π.Χ. αι., σχετίζονται με τον Όμηρο και την Ιλιάδα. Πώς είναι δυνατόν κάποιος που σπούδασε δραματουργία σε τέτοιο ίδρυμα, να δηλώνει άγνοια για το τι πραγματεύεται η Οδύσσεια, δηλαδή η συνέχεια τής Ιλιάδας τού Ομήρου;